Bókastaðir

Þormóðr ok Þórðr gnúpa, synir Odds ens rakka, Þorviðarsonar, Freyviðarsonar, Álfssonar af Vors, þeir brœðr fóru til Íslands ok námu land frá Gnúpá til Straumsfjarðarár; hafði Þórðr Gnúpudal, ok bjó þar; hans son var Skafti, faðir Hjǫrleifs goða, ok Finnu, er átti Refr enn mikli, faðir Steinunnar, móður Hofgarða-Refs.hans son var Skafti, faðir Hjörleifs goða, ok Finnu, er átti Refr enn mikli, faðir Steinunnar, móður Hofgarða-Refs. Þormóðr bjó á Rauðkollsstǫðum;Þormóðr bjó á Rauðkollsstöðum; hann var kallaðr Þormóðr goði; hann átti Gerði, dóttur Kjallaks ens gamla; þeira son var Guðlaugr enn auðgi; hann átt Þórdísi, dóttur Svarthǫfða, Bjarnarsonar gullbera ok Þuríðar Tungu-Odds dóttur, er þá bjó í Hörgsholti.hann átti Gerði, dóttur Kjallaks ens gamla; þeira son var Guðlaugr enn auðgi; hann átt Þórdísi, dóttur Svarthöfða, Bjarnarsonar gullbera ok Þuríðar Tungu-Odds dóttur, er þá bjó í Hörgsholti. Guðlaugr enn auðgi sá, at Rauðamels lǫnd váru betri enn ǫnnur lǫnd suðr þar í sveit;Guðlaugr enn auðgi sá, at Rauðamels lönd váru betri enn önnur lönd suðr þar í sveit; hann skoraði á Þorfinn til landa, ok bauð honum hólmgǫngu;hann skoraði á Þorfinn til landa, ok bauð honum hólmgöngu; þeir fellu báðir á hólmi, enn Þuríðr Tungu-Odds dóttir grœddi þá báða ok sætti þá. Guðlaugr nam síðan land frá Straumfjarðará til Furu, milli fjalls ok fjǫru, ok bjó í Borgarholti;Guðlaugr nam síðan land frá Straumfjarðará til Furu, milli fjalls ok fjöru, ok bjó í Borgarholti; frá honum eru Straumfirðingar komnir; hans son var Guðleifr, er skip átti annat, enn annat Þórólfr, son Lofts ens gamla, þá er þeir bǫrðust við Gyrð jarl Sigvaldason.hans son var Guðleifr, er skip átti annat, enn annat Þórólfr, son Lofts ens gamla, þá er þeir börðust við Gyrð jarl Sigvaldason. Annarr son Guðlaugs var Þorfinnr, faðir Guðlaugs, fǫður Þórdísar, móður Þórðar, fǫður Sturlu í Hvammi.Annarr son Guðlaugs var Þorfinnr, faðir Guðlaugs, föður Þórdísar, móður Þórðar, föður Sturlu í Hvammi. Valgerðr hét dóttir Guðlaugs ens auðga.

Vali enn sterki hét hirðmaðr Haralds konungs ens hárfagra; hann vá víg í véum ok varð útlægr; hann fór til Suðreyja, ok staðfestist þar, enn synir hans þrír fóru til Íslands; Hlíf hestageldir var móðir þeira; hét einn Atli, annarr Alfarinn, þriði Auðun stoti: þeir fóru allir til Íslands. Atli Valason ok Ásmundr, son hans, námu land frá Furu til Lýsu. Ásmundr bjó í Langaholti at Þórutóftum; hann átti Langaholts-Þóru. Þá er Ásmundr eldist, bjó hann í Ǫxl, enn Þóra bjó þá eftir, ok lét gera skála sinn um þvera þjóðbraut, ok lét þar jafnan standa borð, enn hon sat úti á stóli ok laðaði þar gesti, hvern er mat vildi eta.Þá er Ásmundr eldist, bjó hann í Öxl, enn Þóra bjó þá eftir, ok lét gera skála sinn um þvera þjóðbraut, ok lét þar jafnan standa borð, enn hon sat úti á stóli ok laðaði þar gesti, hvern er mat vildi eta. Ásmundr var heygðr í Ásmundarleiði, ok lagðr í skip, ok þræll hans hjá honum. Vísu þessa heyrði (kona) kveðna í haugi hans er (hon) gekk hjá:

[Atli var son Ásmundar, faðir Surts, fǫður Guðleifs, fǫður Guðbrands, fǫður Surts smiðs, fǫður Eyjólfs prests munks].[Atli var son Ásmundar, faðir Surts, föður Guðleifs, föður Guðbrands, föður Surts smiðs, föður Eyjólfs prests munks]. Eftir þat var leitat til haugsins, ok var þrællinn tekinn ór skipinu.

Hrólfr enn digri, son Eyvindar eikikróks, bróðir Illuga Fellsgoða austan af Síðu, nam land frá Lýsu til Hraunhafnarár; hans son var Helgi í Hofgǫrðum, faðir Finnboga ok Bjarnar ok Hrólfs.hans son var Helgi í Hofgörðum, faðir Finnboga ok Bjarnar ok Hrólfs. Bjǫrn var faðir Gests, fǫður Skáld-Refs.Björn var faðir Gests, föður Skáld-Refs.

Sǫlvi hét maðr, er nam land milli Hellis ok Hraunhafnar;Sölvi hét maðr, er nam land milli Hellis ok Hraunhafnar; hann bjó í Brenningi, enn síðar á Sölvahamri, því at hann þóttist þar vera gagnsamari.

Sigmundr, son Ketils þistils, þess er numit hafði Þistilsfjǫrð norðr, hann átti Hildigunni;Sigmundr, son Ketils þistils, þess er numit hafði Þistilsfjörð norðr, hann átti Hildigunni; Sigmundr nam land á milli Hellishrauns ok Beruvíkrhrauns; hann bjó at Laugarbrekku, ok er þar heygðr; hann átti þrjá sonu; einn var Einarr, er síðan bjó at Laugarbrekku. Þeir feðgar seldu Lónland Einari, er síðan bjó þar; hann var kallaðr Lón-Einarr. [Hval rak á fjǫru hans, ok skar hann af nakkvat;hann var kallaðr Lón-Einarr. [Hval rak á fjöru hans, ok skar hann af nakkvat; hann sleit veðr út, ok rak á land Einars Sigmundarsonar. Lón-Einarr taldi fjǫlkyngi Hildigunnar því valda.Lón-Einarr taldi fjölkyngi Hildigunnar því valda. Enn þá er hvalinn hafði út tekit frá Lón-Einari, fór hann at leita, ok kom svá at at Einarr Sigmundarson skar hvalinn með húskarla sína. Hann hjó þegar einn þeira banahǫgg.Hann hjó þegar einn þeira banahögg. Laugarbrekku-Einarr bað nafna sinn frá fara: "þvíat yðr man eigi duga at at sækja." Lón-Einarr hvarf frá, þvíat hann var liðvani. Einarr Sigmundarson flutti heim hvalinn]. Eftir andlát Sigmundar fór Einarr til Laugarbrekku með sjaunda mann, ok stefndi Hildigunnium fjǫlkyngi;Eftir andlát Sigmundar fór Einarr til Laugarbrekku með sjaunda mann, ok stefndi Hildigunnium fjölkyngi; [hon var dóttir Beinis Mássonar, Naddoðarsonar ór Færeyjum]; enn Einarr, son hennar, var eigi heima; hann kom heim, þá er Lón-Einarr var nýfarinn á braut; Hildigunnr sagði honum þessi tíðindi, ok fœrði honum kyrtil nýgervan. Einarr tók skjǫld sinn ok sverð ok verkhest, ok reið eftir þeim;Einarr tók skjöld sinn ok sverð ok verkhest, ok reið eftir þeim; hann sprengdi hestinn á Þúfubjǫrgum. [Þá rann Einarr sem hann mátti;hann sprengdi hestinn á Þúfubjörgum. [Þá rann Einarr sem hann mátti; enn þá er hann kom hjá Drǫngum, sá hann trollkarl sitja þar á uppi, ok láta róa fœtr, svá at þeir tóku brimit, ok skeldi þeim saman, svá at sjódrif varð af, ok kvað vísu:enn þá er hann kom hjá Dröngum, sá hann trollkarl sitja þar á uppi, ok láta róa fœtr, svá at þeir tóku brimit, ok skeldi þeim saman, svá at sjódrif varð af, ok kvað vísu:

Einarr gaf engan gaum at þessu. Þeir fundust þar sem heita Mannfallsbrekkur ok bǫrðust þar.Þeir fundust þar sem heita Mannfallsbrekkur ok börðust þar. Enn kyrtil Einars bitu eigi járn. Fjórir menn fellu af Lón-Einari, enn tveir flýðu.] Þeir nafnar sóttust lengi, áðr sundr gekk bróklindi Lón-Einars; ok er hann tók þar til, hjó nafni hans hann banahǫgg.ok er hann tók þar til, hjó nafni hans hann banahögg. Þræll Laugarbrekku-Einars hét Hreiðarr; hann hljóp eftir þeim, ok sá af Þúfubjǫrgum, hvar þrælar Lón-Einars fóru;hann hljóp eftir þeim, ok sá af Þúfubjörgum, hvar þrælar Lón-Einars fóru; hann rann eftir þeim, ok drap þá báða í Þrælavík. Fyrir þat gaf Einarr honum frelsi, ok land svá vítt, sem hann fengi gert um þrjá daga; þat heitir Hreiðarsgerði, er hann bjó síðan. Einarr at Laugarbrekku átti Unni, dóttur Þóris, bróður Ásláks í Langadal. Hallveig var dóttir þeira, er Þorbjǫrn Vífilsson átti.Hallveig var dóttir þeira, er Þorbjörn Vífilsson átti. Breiðr hét annarr son Sigmundar, bróðir Einars; hann átti Gunnhildi, dóttur Ásláks ór Langadal; þeira son var Þormóðr, er átti Helgu Önundardóttur, systur Skáld-Hrafns; þeira dóttir Herþrúðr, er Símon átti; þeira dóttir Gunnhildr er Þorgils átti; þeira dóttir Valgerðr, móðir Finnboga ens ramma, Geirssonar. Þorkell hét enn þriði son Sigmundar; hann átti Jóreiði, dóttur Tinds Hallkelssonar.

Laugarbrekku-Einarr var heygðr skamt frá Sigmundarhaugi, ok er haugr hans ávalt grœnn vetr ok sumar. Þorkell hét son Laugarbrekku-Einars; hann átti Grímu Hallkelsdóttur, fyrr enn Þorgils Arason; Finnvarðr var son þeira. Ǫnnur dóttir Laugarbrekku-Einars var Arnóra, er átti Þorgeirr Vífilsson;Önnur dóttir Laugarbrekku-Einars var Arnóra, er átti Þorgeirr Vífilsson; þeira dóttir var Ingveldr, er átti Þorsteinn, son Snorra goða. Inguðr var dóttir þeira, er átti Ásbjǫrn Arnórsson.Inguðr var dóttir þeira, er átti Ásbjörn Arnórsson.

Grímkell hét maðr, son Úlfs kráku, Hreiðarssonar, bróður Gunnbjarnar, er Gunnbjarnarsker eru við kend; hann nam land frá Beruvíkrhrauni til Neshrauns, ok út um ǫndvert nes ok bjó at Saxahváli;hann nam land frá Beruvíkrhrauni til Neshrauns, ok út um öndvert nes ok bjó at Saxahváli; hann rak á brutt þaðan Saxa Alfarinsson, Valasonar, ok bjó hann síðan í Hrauni hjá Saxahváli; Grímkell átti Þorgerði, dóttur Valþjófs ens gamla; þeira son var Þórarinn korni; hann var hamrammr mjǫk, ok liggr í Kornahaugi. [Þat kvað maðr, er brotit hafði hauginn:hann var hamrammr mjök, ok liggr í Kornahaugi. [Þat kvað maðr, er brotit hafði hauginn:

Þórarinn korni átti Jórunni dóttur Einars í Stafaholti; þeira dóttir var Járngerðr, er átti Úlfr Uggason. Klængr hét annarr son Grímkels; hann átti Oddfríði, dóttur Helga af Hvanneyri; son þeira var Kolli, er átti Þuríði, dóttur Ásbrands frá Kambi; þeira son var Skeggi, faðir Þorkǫtlu, er átti Illugi, son Þorvalds Tindssonar, faðir Gils er vá Gjafvald.þeira son var Skeggi, faðir Þorkötlu, er átti Illugi, son Þorvalds Tindssonar, faðir Gils er vá Gjafvald. Bárðr hét annarr son Kolla; hann átti Valgerði Viðarsdóttur; Vigdís var dóttir þeira, er átti Þorbjǫrn enn digri;Vigdís var dóttir þeira, er átti Þorbjörn enn digri; þeira dóttir Þórdís, er átti Þorbrandr at Ölfusvatni; Þórir var son þeira, ok Bjarni á Breiðabólstað, ok Torfi, enn dóttir Valgerðr, er átti Rúnólfr byskups son. Ásdís hét ǫnnur dóttir Bárðar;Ásdís hét önnur dóttir Bárðar; hana átti fyrr Þorbjǫrn Þorvaldsson, bróðir Mána-Ljóts sammœðri;hana átti fyrr Þorbjörn Þorvaldsson, bróðir Mána-Ljóts sammœðri; þeira dóttir Þuríðr, er átti Þorgrímr Oddsson; bǫrn þeira: Geirmundr í Mávahlíð, ok fjogrtán ǫnnur.börn þeira: Geirmundr í Mávahlíð, ok fjogrtán önnur. Ásdísi átti síðar Skúli Jǫrundarson.Ásdísi átti síðar Skúli Jörundarson. Valgerðr frá Mosfelli var dóttir þeira.

Altarinn Valason hafði fyrst numit nesit á milli Beruvíkrhrauns ok Ennis; hans synir váru þeir Hǫskuldr, er bjó at Höskuldsám, ok Ingjaldr, er bjó at Ingjaldshváli;hans synir váru þeir Höskuldr, er bjó at Höskuldsám, ok Ingjaldr, er bjó at Ingjaldshváli; enn Goti at Gotalœk, enn Hólmkell at Forsi við Hólmkelsá.

Óláfr belgr hét maðr, er nam land fyrir innan Enni alt til Fróðár, ok bjó í Óláfsvík.

Ormr enn mjóvi hét maðr, er kom skipi sínu í Fróðárós, ok bjó á Brimilsvǫllum um hríð;Ormr enn mjóvi hét maðr, er kom skipi sínu í Fróðárós, ok bjó á Brimilsvöllum um hríð; hann rak á brutt Óláf belg, ok nam Víkina gǫmlu milli Ennis ok Hǫfða, ok bjó þá at Fróðá.hann rak á brutt Óláf belg, ok nam Víkina gömlu milli Ennis ok Höfða, ok bjó þá at Fróðá. Hans son var Þorbjǫrn enn digri;Hans son var Þorbjörn enn digri; hann átti fyrr Þuríði, dóttur Ásbrands frá Kambi, ok váru þeira bǫrn: Ketill kappi, Hallsteinn ok Gunnlaugr, ok Þorgerðr, er átti Ǫnundr sjóni.hann átti fyrr Þuríði, dóttur Ásbrands frá Kambi, ok váru þeira börn: Ketill kappi, Hallsteinn ok Gunnlaugr, ok Þorgerðr, er átti Önundr sjóni. Þorbjǫrn átti síðar Þuríði, dóttur Barkar ens digra ok Þórdísar Súrsdóttur.Þorbjörn átti síðar Þuríði, dóttur Barkar ens digra ok Þórdísar Súrsdóttur. Þorbjǫrn enn digri stefndi Geirríði Bægifótsdóttur um fjǫlkyngi, eftir þat er Gunnlaugr son hans dó af meini því er hann tók, þá er hann fór at nema fróðleik at Geirríði;Þorbjörn enn digri stefndi Geirríði Bægifótsdóttur um fjölkyngi, eftir þat er Gunnlaugr son hans dó af meini því er hann tók, þá er hann fór at nema fróðleik at Geirríði; hon var móðir Þórarins í Mávahlíð. Um þá sǫk var Arnkell goði kvaddr tólftar kvöð, ok bar hann af, þvíat Þórarinn vann eið at stalla hring, ok hratt svá málinu.Um þá sök var Arnkell goði kvaddr tólftar kvöð, ok bar hann af, þvíat Þórarinn vann eið at stalla hring, ok hratt svá málinu. Enn eftir þat hurfu Þorbirni stóðhross á fjalli; þat kendi hann Þórarni, ok fór í Mávahlíð ok setti duradóm. Þeir váru tólf, enn þeir Þórarinn váru sjau fyrir: Álfgeirr Suðreyingr ok Nagli ok Bjǫrn austmaðr ok húskarlar þrír;Þeir váru tólf, enn þeir Þórarinn váru sjau fyrir: Álfgeirr Suðreyingr ok Nagli ok Björn austmaðr ok húskarlar þrír; þeir hleyptu upp dóminum ok bǫrðust þar í túninu;þeir hleyptu upp dóminum ok börðust þar í túninu; Uðr, kona Þórarins, hét á konur at skilja þá; einn maðr fell af Þórarni, enn tveir af Þorbirni. Þeir Þorbjǫrn fóru á brutt, ok bundu sár sín hjá stakkgarði upp með Vágum.Þeir Þorbjörn fóru á brutt, ok bundu sár sín hjá stakkgarði upp með Vágum. Hǫnd Uðar fanst í túni;Hönd Uðar fanst í túni; því fór Þórarinn eftir þeim, ok fann þá hjá garðinum. Nagli hljóp grátandi um þá, ok í fjall upp. Þar vá Þórarinn Þorbjǫrn, ok særði Hallstein til ólífis;Þar vá Þórarinn Þorbjörn, ok særði Hallstein til ólífis; fimm menn fellu þar af Þorbirni. Þeir Arnkell og Vermundr veittu Þórarni, ok hǫfðu setu at Arnkels.Þeir Arnkell og Vermundr veittu Þórarni, ok höfðu setu at Arnkels. Snorri goði mælti eftir Þorbjǫrn, ok sekti þá alla, er at vígum hǫfðu verit, á Þórnesþingi.Snorri goði mælti eftir Þorbjörn, ok sekti þá alla, er at vígum höfðu verit, á Þórnesþingi. Eftir þat brendi hann skip þeira Álfgeirs í Salteyrarósi. Arnkell keypti þeim skip í Dǫgurðarnesi, ok fylgði þeim út um eyjar.Arnkell keypti þeim skip í Dögurðarnesi, ok fylgði þeim út um eyjar. Af þessu gerðist fjandskapr þeira Arnkels ok Snorra goða. Ketill kappi var þá útan; hann var faðir Hróðnýjar, er átti Þorsteinn son Víga-Styrs. Sigurðr svínhǫfði var kappi mikill;Sigurðr svínhöfði var kappi mikill; hann bjó á Kvernvágastrǫnd.hann bjó á Kvernvágaströnd. Herjólfr son hans var þá átta vetra, er hann drap skógbjǫrn fyrir þat er hann hafði bitit geit fyrir honum;Herjólfr son hans var þá átta vetra, er hann drap skógbjörn fyrir þat er hann hafði bitit geit fyrir honum; þar um var þetta kveðit:

Þá var Herjólfr tólf vetra, er hann hefndi fǫður síns;Þá var Herjólfr tólf vetra, er hann hefndi föður síns; hann var enn mesti afreksmaðr. Herjólfr fór til Íslands í elli sinni, ok nam land milli Búlandshǫfða ok Kirkjufjarðar;Herjólfr fór til Íslands í elli sinni, ok nam land milli Búlandshöfða ok Kirkjufjarðar; hans son var Þorsteinn kolskeggr, faðir Þórólfs, fǫður Þórarins ens svarta Máhlíðings ok Guðnýjar, er átti Vermundr hinn mjóvi;hans son var Þorsteinn kolskeggr, faðir Þórólfs, föður Þórarins ens svarta Máhlíðings ok Guðnýjar, er átti Vermundr hinn mjóvi; þeira son Brandr enn ǫrvi ok dóttir Þorfinna, er átti Þorsteinn Kuggason.þeira son Brandr enn örvi ok dóttir Þorfinna, er átti Þorsteinn Kuggason.

Vestarr, son Þórólfs blǫðruskalla, átti Svönu Herrøðardóttur;Vestarr, son Þórólfs blöðruskalla, átti Svönu Herrøðardóttur; þeira son var Ásgeirr. Vestarr fór til Íslands með fǫður sínn afgamlan, ok nam Eyrarlǫnd ok Kirkjufjǫrð; hann bjó á Öndurðri-Eyri.Vestarr fór til Íslands með föður sínn afgamlan, ok nam Eyrarlönd ok Kirkjufjörð; hann bjó á Öndurðri-Eyri. Þeir Þórólfr feðgar eru heygðir á Skallanesi báðir. Ásgeirr Vestarsson átti Helgu Kjarlaksdóttur; þeira son var Þorlákr; hans son Steinþórr, ok þeira Þuríðar, dóttur Auðunar stota, ok Þórðr blígr, er átti Otkǫtlu Þorvaldsdóttur, Þormóðssonar goða;hans son Steinþórr, ok þeira Þuríðar, dóttur Auðunar stota, ok Þórðr blígr, er átti Otkötlu Þorvaldsdóttur, Þormóðssonar goða; þriði var Þormóðr, er átti Þorgerði, dóttur Þorbrands ór Álftafirði; fjórði Bergþórr, er fell á Vigrafirði; systir þeira Helga, er átti Ásmundr Þorgestsson. Steinþórr átti Þuríði, dóttur Þorgils Arasonar; Gunnlaugr var son þeira, er átti Þuríði ena spǫku, dóttur Snorra goða.Gunnlaugr var son þeira, er átti Þuríði ena spöku, dóttur Snorra goða.

Kolr hét maðr, er nam land útan frá Fjarðarhorni til Trollaháls, ok út um Berserkseyri til Hraunsfjarðar; hans son var Þórarinn ok Þorgrímr; við þá er kent Kolssonafell. Þeir feðgar bjoggu allir at Kolgrǫfum;Þeir feðgar bjoggu allir at Kolgröfum; frá þeim eru Kolgreflingar komnir.

Auðun stoti, son Vala ens sterka, nam Hraunsfjǫrð allan fyrir ofan Hraun, á milli Svínavatns ok Trollaháls;Auðun stoti, son Vala ens sterka, nam Hraunsfjörð allan fyrir ofan Hraun, á milli Svínavatns ok Trollaháls; hann bjó í Hraunsfirði, ok var mikill fyrir sér ok sterkr. Auðun átti Mýrúnu dóttur Maddaðar Írakonungs. Auðun sá um haust at hestr apaldgrár rann ofan frá Hjarðarvatni ok til stóðhrossa hans; sá hafði undir stóðhestinn; þá fór Auðun til, ok tók enn grá hestinn, ok setti fyrir tveggja øxna sleða, ok ók saman alla tǫðu sína.þá fór Auðun til, ok tók enn grá hestinn, ok setti fyrir tveggja öxna sleða, ok ók saman alla töðu sína. Hestrinn var góðr meðfarar um miðdegit; enn er á leið, steig hann í vǫllinn til hófskeggja; enn eftir sólar fall sleit hann allan reiðing ok hljóp til vatnsins; hann sást aldri síðan.Hestrinn var góðr meðfarar um miðdegit; enn er á leið, steig hann í völlinn til hófskeggja; enn eftir sólar fall sleit hann allan reiðing ok hljóp til vatnsins; hann sást aldri síðan. Son Auðunar var Steinn, faðir Helgu, er átti Án í Hrauni; þeira son var Már, faðir Guðríðar, móður Kjartans ok Ánar í Kirkjufelli. Ásbjǫrn hét annarr son Auðunar, þriði Svarthǫfði, enn dóttir Þuríðr, er átti Þorlákr son Ásgeirs á Eyri.Ásbjörn hét annarr son Auðunar, þriði Svarthöfði, enn dóttir Þuríðr, er átti Þorlákr son Ásgeirs á Eyri.