Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 51

Eptir þessa eggjan Hjalta stendr Bǫðvar upp, ok gengr út til bardagans, er þá bjǫrninn horfinn brott úr liðinu, ok tekr nú bardaginn at þyngjask fyrir; hafði Skuld drótning øngum brǫgðum viðkomit, á meðan bjǫrninn var í liði Hrólfs konungs, þar sem hon sat í sínu svarta tjaldi á seiðhjalli sínum.

Skiptir nú svá um, sem dimm nótt komi eptir bjartan dag; sjá nú menn Hrólfs konungs, hvar kemr fram úr liði Hjǫrvarðs konungs einn ógrligr galti, hann var eigi minni tilsýndar, enn þrevett naut, ok var úlfgrár at lit, ok flýgr ǫr af hverju hans bustarhári, ok drepr hann hirðmenn Hrólfs konungs hrǫnnum niðr með fádœmum. Bǫðvar bjarki ruddisk nú um fast, ok hjó á tvær hendr, ok huxaði nú ekki annat, enn vinna sem mest, áðr hann felli, ok fellr nú hverr um þveran annan fyrir honum, ok blóðugar hefir hann báðar sínar axlir, ok hlóð valkǫstum á alla vega í kringum sik, lét hann líkt, sem hann væri óðr; en svá margan mann, sem hann drepr, ok fleiri aðrir Hrólfs kappar af liði þeirra Hjǫrvarðar ok Skuldar, eru þau ódœmi at, at aldrei þverrar lið þeirra at heldr, ok er sem þeir hafisk ekki at, ok aldrei þykkjask þeir hafa komit í slík undr.

Bǫðvar mælti: "drjúgt er liðit Skuldar, ok grunar mik nú, at þeir dauðu sveimi hér, ok rísi upp aptr ok berisk í móti oss, ok mun þat verða torsókt at berjask við drauga, ok svá margr leggr, sem hér er klofinn ok skjǫldr rifinn, hjálmr ok brynja í smátt sundr hǫgginn, ok margr hǫfðingi í sundr bolaðr, þá eru þeir nú grimmastir hinir dauðu viðreignar, ok ekki hǫfum vér mátt við þessu, enda hvar er sá kappi Hrólfs konungs, sem mér frúði mest hugar, ok mik kvaddi optarst útgǫngu, áðr enn ek svaraði honum? ok eigi sé ek hann nú, ok em ek þó eigi vanr at hallmæla mǫnnum."

Þá sagði Hjalti: "Þú segir satt, eigi ertu hallmælasamr, hér stendr sá, sem Hjalti heitir, ok hefi ek nú nokkut verkaefni fyrir hǫndum, ok er eigi alllangt ímillum okkar, ok þarf ek við góðra drengja, því af mér eru hǫggnar allar hlífar, fóstbróðir! ok þykkisk ek þó allákaft vega, ok get ek nú eigi hefnt allra minna hǫgga, en eigi skal nú viðhlífask, ef vér skulum í Valhǫll gista í kveld, ok víst hǫfum vér aldrei hitt slík undr fyrir, sem hér eru nú, ok hefir oss lengi fyrirboðat þessum tíðindum, sem nú eru framkomin."

Bǫðvar bjarki mælti: "nem hvat ek segi! ek hefi barizk í tólf flokkorrostum, ok jafnan verit kallaðr fullhugi, ok hliðat fyrir øngum berserk, ek hvatta Hrólf konung at sœkja heim Aðels konung, ok mættum vér þar nokkrum brǫgðum, ok var þat lítils verðt hjá þessum ófagnaði, en nú er svá lagt til míns hjarta, at mér er ekki jafnglaðt at vega, sem áðr; ek mætta Hjǫrvarði konungi áðan í fyrri hríðinni, svá okkar fund bar saman, ok kastaði hvárgi okkarr lǫstum á aðra, áttu við vápna viðskipti um stund, sendi hann mér lag, hvar ek kenda heljarfǫr, en ek hjó af honum hǫnd ok fót, ok kom annat hǫggit á ǫxl honum, ok klauf ek svá ofan með síðunni ok með hryggnum, en svá brá hann sér við, at hann andvarpaði eigi, ok svá sem hann sofnaði um stund, en ek hugða hann dauðan, ok fáir munu slíkir finnask, ok eigi barðisk hann síðarr óðjarfligarr enn áðr, ok aldrei kann ek at segja, hvat hann eflir; hér er nú margt manna saman komit á móti oss, ríkra ok tíginna, er úr ǫllum áttum atdrífr, svá eigi má rǫnd við reisa, en Óðinn kann ek ekki at kenna hér enn, mér er þó mesti grunr á, at hann muni hér sveima ímóti oss, herjans sonrinn enn fúli ok enn ótrúi, ok ef nǫkkurr kynni mér til hans at segja, skylda ek kreista hann sem annan versta ok minsta mýsling, ok þat illa eitrkvikindi skyldi verða svívirðiliga leikit, ef ek mætti hann hǫndum taka, ok hverjum mundi vera meiri heipt í hug, ef hann sæi sinn lánardrottinn svá útleikinn, sem vér sjáum nú?"

Hjalti mælti: "ekki er forlǫgin hægt at beygja, né ámóti náttúrunni at standa," ok hættu þeir svá sínu tali.

Chapter 52

Hrólfr konungr varðisk vel ok drengiliga, ok af meiri hugprýði, enn nǫkkurr maðr vissi dœmi til, sóktu þeir at honum fast, ok varð sleginn hringr um hann af einvalaliði Hjǫrvarðs konungs ok Skuldar. Skuld er nú komin til bardagans, ok eggjar í ákafa sitt illþýði at sœkja at Hrólfi konungi, því hon sér, at kapparnir eru ekki allnær honum, ok þetta var þat, sem Bǫðvar bjarka angraði stórliga, at hann gat ekki veitt lið sínum herra, ok svá fleiri kappanna, því þeir váru nú svá fúsir at deyja með honum, svá sem at lifa með honum, þá þeir váru í blóma æsku sinnar.

Var nú gǫrvǫll hirð konungsins fallin, svá ekki stóð einn upp, en kapparnir flestir særðir til ólífis, ok fór þetta eptir líkindum, sagði meistarinn Galterus, at mannligir kraptar máttu ekki standask við slíkum fjanda krapti, utan máttr guðs hefði á móti komit, ok stóð þér þat eitt fyrir sigrinum, Hrólfr konungr! at þú hafðir ekki skyn á skapara þínum. Kom nú á sú galdrahríð, at kapparnir tóku at falla, hverr um þveran annan, ok Hrólfr komsk úr skjaldborginni, ok var svá sem fallinn af mœði; þarf þat ekki með orðum at lengja, at þar fell Hrólfr konungr ok allir hans kappar með góðum lofstýr, en hvat mikit slag þeir veittu þar, þat verðr ekki með orðum skírt.

Þar fell Hjǫrvarðr konungr ok allt hans lið, nema fáir níðingar stóðu upp eptir með Skuld; tók hon svá ríkin Hrólfs konungs undir sik, ok stýrði þeim illa ok skamma stund, ok hefndi Elgfróði Bǫðvars bjarka, bróður síns, sem hann hét honum, ok Þórir konungr hundsfótr, sem segir í Fróða þætti, ok fengu mikinn styrk úr Svíaríki frá Yrsu drótningu, ok segja menn, at Vǫggr hefði þar verit flokksforingi fyrir; heldu þeir ǫllum her til Danmerkr á óvart Skuld drótningu, gátu þeir náð hana hǫndum, svá hon kom øngum gerningum við, ok allt hennar illþýði drápu þeir, en kvǫldu hana ýmisligum píningum, ok komu svá ríkjunum aptr undir dœtr Hrólfs konungs, ok helt svá hverr heim til sinna heimkynna.

Var haugr orpinn eptir Hrólf konung, ok lagt hjá honum sverðit Skǫfnungr, ok sinn haugr handa hverjum kappa, ok nǫkkurt vápn hjá; ok endar hér sǫgu Hrólfs konungs kraka ok kappa hans.