Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 1

Maðr hét Hálfdán, en annar Fróði, bræðr tveir ok konúngasynir, ok stýrði sínu ríki hvörr þeirra;Maðr hèt Hálfdán, en annar Fróði, bræðr tveir ok konúngasynir, ok stýrði sínu ríki hvörr þeirra; Hálfdán konúngr var hýrr ok hægr ok góðlyndr, en Fróði konúngr var enn mesti rifbaldi. Hálfdán konúngr átti þrjú börn, tvo syni ok eina dóttur, hét hún Signý;Hálfdán konúngr átti þrjú börn, tvo syni ok eina dóttur, hèt hún Signý; hún var elzt ok gipt Sævil jarli. Þetta bar til tíðinda, er synir hans voru þá úngir, hét annar Hróar, en annar Helgi;Þetta bar til tíðinda, er synir hans voru þá úngir, hèt annar Hróar, en annar Helgi; Reginn hét fóstri þeirra, ok unni hann sveinunum mikit.Reginn hèt fóstri þeirra, ok unni hann sveinunum mikit. Ein ey lá þar skamt frá borginni, bjó þar í einn karl, er Vífill hét, hann var aldavinr Hálfdánar konúngs;Ein ey lá þar skamt frá borginni, bjó þar í einn karl, er Vífill hèt, hann var aldavinr Hálfdánar konúngs; hunda tvo átti Vífill karl, hét annar Hopp, en annar Hó.hunda tvo átti Vífill karl, hèt annar Hopp, en annar Hó. Karl var gagnauðugr, ok kunni margt í fornum kvæðum, ef á hann var leitat. Nú er þar til at taka, at Fróði konúngr sitr í ríki sínu, ok öfundar hann fastliga bróður sinn, Hálfdán konúng, at hann skyldi stýra Danmörk einn, en þótti sinn hluti ekki hafa orðit svá góðr;Nú er þar til at taka, at Fróði konúngr sitr í ríki sínu, ok öfundar hann fastliga bróður sinn, Hálfdán konúng, at hann skyldi stýra Danmörk einn, en þótti sinn hluti ekki hafa orðit svâ góðr; því safnar hann saman múg ok margmenni, ok heldr til Danmerkr, ok kemr þar á náttar þeli, brennir þar allt ok brælir. Hálfdán konúngr kemr lítilli vörn við, er hann höndum tekinn ok drepinn, en þeir flýja, sem því viðkoma; en allr borgarmúgrinn varð at sverja trúnaðareiða Fróða konúngi, elligar lét hann pína þá ýmisligum píníngum.en allr borgarmúgrinn varð at sverja trúnaðareiða Fróða konúngi, elligar lèt hann pína þá ýmisligum píníngum. Reginn, fóstri Helga ok Hróars, kom þeim undan ok út í ey til Vífils karls, hörmuðu þeir mjök skaðann; sagði Reginn þá mundi fokit í flest skjól, ef Vífill gæti eigi geymt þá fyrir Fróða konúngi. Vífill segir: hér er við ramman reip at draga, en kvað skylda mikil til, at hjálpa sveinunum;Vífill segir: hèr er við ramman reip at draga, en kvað skylda mikil til, at hjálpa sveinunum; svá tók hann við þeim, ok lét í eitt jarðhús, ok voru þar optarst á nætr, en á daginn viðruðu þeir út um skógarrunna karls, því eyin var hálf skógi vaxin, ok skiljast þeir svá við Reginn.svâ tók hann við þeim, ok lèt í eitt jarðhús, ok voru þar optarst á nætr, en á daginn viðruðu þeir út um skógarrunna karls, því eyin var hálf skógi vaxin, ok skiljast þeir svâ við Reginn. Reginn átti miklar eignir í Danmörk, börn ok konu, ok sá Reginn sér eigi annat sýnna, enn gánga til handa Fróða konúngi, ok sverja honum trúnaðareiða.Reginn átti miklar eignir í Danmörk, börn ok konu, ok sá Reginn sèr eigi annat sýnna, enn gánga til handa Fróða konúngi, ok sverja honum trúnaðareiða. Lagði Fróði konúngr nú allt Danmerkr ríki undir sik með sköttum ok skyldum, gengu þar flestir. nauðugir til, því Fróði konúngr var allra manna óvinsælastr, ok svá líka skattgildti hann Sævil jarl.Lagði Fróði konúngr nú allt Danmerkr ríki undir sik með sköttum ok skyldum, gengu þar flestir. nauðugir til, því Fróði konúngr var allra manna óvinsælastr, ok svâ líka skattgildti hann Sævil jarl. Eptir allt þetta unnit hægist Fróða konúngi lítit, at hann finnr ekki sveinana Helga ok Hróar; setr hann nú geislúng fyrir þá á allar síður, nærri ok fjærri, norðr ok suðr, austr ok vestr, heitir þeim stórgjöfum, sem sér kann nokkut segja til þeirra, en þeim, sem þeim leyna, ýmisligum píníngum, ef þat verðr uppvíst, ok þikist enginn kunna at segja konúngi til þeirra.setr hann nú geislúng fyrir þá á allar síður, nærri ok fjærri, norðr ok suðr, austr ok vestr, heitir þeim stórgjöfum, sem sèr kann nokkut segja til þeirra, en þeim, sem þeim leyna, ýmisligum píníngum, ef þat verðr uppvíst, ok þikist enginn kunna at segja konúngi til þeirra. Þá lætr hann sækja völvur ok vísindamenn um allt landit, ok lætr þá kanna landit upp ok ofan, eyjar ok útsker, ok finnast þeir eigi; ok nú lætr hann sækja galdramenn, sem eptir öllu geta rýnt því, sem þeir vilja en þeir segja honum, at eigi munu þeir á landi fæddir, en þó muni þeir eigi fjærri konúnginum. Fróði konúngr segir: víða höfum vér þeirra leitat, ok þiki mér þat sízt von, at þeir séu hér nærri, en ey er hér nálægt, þar er vér höfum ekki þrátt um leitat, ok nærri engin bygð í, nema einn fátækr karl býr þar.Fróði konúngr segir: víða höfum vèr þeirra leitat, ok þiki mèr þat sízt von, at þeir sèu hèr nærri, en ey er hèr nálægt, þar er vèr höfum ekki þrátt um leitat, ok nærri engin bygð í, nema einn fátækr karl býr þar. Leitið þángat fyrst, sögðu galdramenninnir því mikil þoka og hulda liggr yfir eyju þeirri, ok verðr oss ekki þángat auðsét um hýbýli karls þess, ok ætlum vér hann forvitra, ok eigi allan þar, hann er sén.Leitið þángat fyrst, sögðu galdramenninnir því mikil þoka og hulda liggr yfir eyju þeirri, ok verðr oss ekki þángat auðsèt um hýbýli karls þess, ok ætlum vèr hann forvitra, ok eigi allan þar, hann er sèn. Konúngr sagði: Þángat skal þá enn leita, ok þiki mér undr, at fiskikarl einn fátækr skal halda sveina þessa, ok þora svá at halda mönnum fyrir oss.Konúngr sagði: Þángat skal þá enn leita, ok þiki mèr undr, at fiskikarl einn fátækr skal halda sveina þessa, ok þora svâ at halda mönnum fyrir oss.

Chapter 2

Þat var einn morgin snemma, at karlinn Vífill vaknar við ok mælir: margt er kynligt á ferð ok flug, ok miklar fylgjur ok máttugar eru híngat komnar í eyna; standið upp Hálfdánar synir, Hróar ok Helgi, ok haldið ykkr í skógarrunnum mínum í dag! Þeir hlupu í skóginn. Nú fór þetta eptir því, sem karl gat til, at sendimenn Fróða konúngs komu á eyna, ok leita þeirra hvervetna, sem þeim kemr í hug, ok finna hvergi sveinana. Þeim sýnist karl vera heldr skuggaligr, fara þó í burt við svá búit, ok segja konúngi, at þeir kunni þá ekki at finna.Þeim sýnist karl vera heldr skuggaligr, fara þó í burt við svâ búit, ok segja konúngi, at þeir kunni þá ekki at finna. Illa munu þér leitat hafa, segir konúngr, ok er karl þessi margkunnugr, ok farið nú í stað aptr sömu leið, svá at karl verði sízt viðbúinn til at bregða þeim undan, ef þeir eru þar.Illa munu þèr leitat hafa, segir konúngr, ok er karl þessi margkunnugr, ok farið nú í stað aptr sömu leið, svâ at karl verði sízt viðbúinn til at bregða þeim undan, ef þeir eru þar. Þeir verða nú at gjöra svá, sem konúngr bauð, fara nú aptr í annat sinn til eyjarinnar.Þeir verða nú at gjöra svâ, sem konúngr bauð, fara nú aptr í annat sinn til eyjarinnar. Karl mælti við sveinana: ekki er ykkr til setu búit, haldið til skógar sem skjótast; sveinarnir gjörðu svá.sveinarnir gjörðu svâ. Eptir þat þustu konúngsmenn at, ok báðust ransóknar, ok lætr karl allt opit fyrir þeim standa, ok finna þá hvergi um eyna, hvar sem þeir leita, ok fara svá aptr við svá búit, ok segja konúngi.Eptir þat þustu konúngsmenn at, ok báðust ransóknar, ok lætr karl allt opit fyrir þeim standa, ok finna þá hvergi um eyna, hvar sem þeir leita, ok fara svâ aptr við svâ búit, ok segja konúngi. Fróði konúngr segir: nú skal ekki með laufsegli lengr fara at við þenna karl, skal ek fara sjálfr til eyjarinnar þegar á morgin; ok svá var nú gjört, at konúngr fór sjálfr.ok svâ var nú gjört, at konúngr fór sjálfr. Karl vaknar ok heldr mæðiliga, ok sér nú enn, at skjótt muni verða til ráða at taka;Karl vaknar ok heldr mæðiliga, ok sèr nú enn, at skjótt muni verða til ráða at taka; hann mælti við þá bræðr: þið skuluð kánnast við, ef ek kalla hátt Hopp ok Hó, hunda mína, hlaupið þá til jarðarhúss ykkar, ok hafið þat at marki, at þá mun ekki friðr kominn í eyna, ok forðið þið ykkr þar, því Fróði, frændi ykkar, er nú sjálfr í leitinni, en hann leitar eptir lífi ykkar með allskyns vígvélum ok brögðum, ok sé ek nú ekki, hvert ek mun geta haldit ykkr.hann mælti við þá bræðr: þið skuluð kánnast við, ef ek kalla hátt Hopp ok Hó, hunda mína, hlaupið þá til jarðarhúss ykkar, ok hafið þat at marki, at þá mun ekki friðr kominn í eyna, ok forðið þið ykkr þar, því Fróði, frændi ykkar, er nú sjálfr í leitinni, en hann leitar eptir lífi ykkar með allskyns vígvèlum ok brögðum, ok sè ek nú ekki, hvert ek mun geta haldit ykkr. Karl ferr þá til strandar, ok er þá komit konúngsskipit; hann lætr sem hann sjái þat eigi, ok læzt skima at fé sínu svá hvatliga, at hann lítr aldrei til konúngs né manna hans.hann lætr sem hann sjái þat eigi, ok læzt skima at fè sínu svâ hvatliga, at hann lítr aldrei til konúngs nè manna hans. Konúngr býðr mönnum sínum at handtaka karl, ok svá var gjört, ok var hann leiddr fyrir konúng.Konúngr býðr mönnum sínum at handtaka karl, ok svâ var gjört, ok var hann leiddr fyrir konúng. Konúngr mælti: þú ert mikill bragðakarl, ok mjök slægligr; segðu mér, hvar konúngssynir eru, því þat veiztu.segðu mèr, hvar konúngssynir eru, því þat veiztu. Karl segir: heilir svá, herra! haldið mér ekki, því vargrinn vill rífa í sundr fé mitt.Karl segir: heilir svâ, herra! haldið mèr ekki, því vargrinn vill rífa í sundr fè mitt. Karl kallar þá hátt: Hoppr ok Hó! hjálpið fénu, fyrst ek má ekki forða því.Karl kallar þá hátt: Hoppr ok Hó! hjálpið fènu, fyrst ek má ekki forða því. Konúngr mælti: hvat kallar þú nú? karl segir: hundar mínir heita svá, en leiti þér nú, herra! sem yðr líkar, en ekki vænti ek þess, at konúngssynir finnist hér, ok mjök undrar mik, at þér ætlið, ek muni halda mönnum fyrir. yðr.Konúngr mælti: hvat kallar þú nú? karl segir: hundar mínir heita svâ, en leiti þèr nú, herra! sem yðr líkar, en ekki vænti ek þess, at konúngssynir finnist hèr, ok mjök undrar mik, at þèr ætlið, ek muni halda mönnum fyrir. yðr. Konúngr sagði: þú ert víst bragðakarl, en ekki munu þeir þó í öðru hirðast mega uppfrá þessu, þótt þeir hafi hér áðr verit, ok væri makligt, at þú værir af lífi tekinn.Konúngr sagði: þú ert víst bragðakarl, en ekki munu þeir þó í öðru hirðast mega uppfrá þessu, þótt þeir hafi hèr áðr verit, ok væri makligt, at þú værir af lífi tekinn. Karl segir: þér egið þat nú undir yðr, hafi þér þá heldr eyrindi átt í eyna, heldr enn at fara svá búnir.Karl segir: þèr egið þat nú undir yðr, hafi þèr þá heldr eyrindi átt í eyna, heldr enn at fara svâ búnir. Konúngr sagði: eigi kann ek at láta drepa þik, en þó ætla ek, at þat sé misráðit;Konúngr sagði: eigi kann ek at láta drepa þik, en þó ætla ek, at þat sè misráðit; ferr konúngr nú heim við svá búit.ferr konúngr nú heim við svâ búit. Karl hittir nú sveinana, ok segir nú, at þeir megi eigi lengr þar vera: vil ek senda ykkr til Sævils, mágs ykkar, ok munuð þið verða frægir menn, ef þið lifið lengi.

Chapter 3

Hróar var þá 12 vetra, en Helgi 10, hann var þó þeirra meiri ok fræknari. Þeir fara nú í burt, ok nefndist annar þeirra Hamr, en annar Hrani, hvar sem þeir komu, eða fundu menn at máli. Sveinar þessir komu til Sævils jarls, ok voru þar viku, áðr enn þeir ræddu um þarvist sína við jarl; hann sagði: lítit mannkaup ætla ek í ykkr vera, en ekki spara ek mat við ykkr um stundarsakir. Þar eru þeir um hríð, ok eru heldr ódælir; ekki verðr þat vitat, hvaða mönnum þeir eru, eða ætt þeirra; ekki Grunar jarl þá, enda gjöra þeir honum aungan kunnúgleika um hagi sína. Þat segja sumir menn, at þeir muni með geitum vera fæddir, ok dára þá, því þeir voru jafnan í kuflum, ok tóku aldrei ofan kuflshöttuna, ok ætluðu þat margir, at þeir mundu hafa geitr; þeir eru þar uppá þriðja vetr. Ok eitthvört sinn býðr Fróði konúngr Sævil jarli til veizlu, ok er honum þar helzt grunr á, at hann muni halda sveinana fyrir tengda sakir. Jarl býst nú til ferðar, ok er fjölmennr; sveinarnir bjóðast til at fara með honum; jarl kvað þá eigi fara skyldu; Signý, kona jarls, var ok í ferðinni. Hamr fær sér eitt ótamit trippi at ríða, er Helgi var reyndar, hleypir nú eptir liðinu, ok horfir aptr til hala, ok lætr sér alla vega heimskliga.Hamr fær sèr eitt ótamit trippi at ríða, er Helgi var reyndar, hleypir nú eptir liðinu, ok horfir aptr til hala, ok lætr sèr alla vega heimskliga. Hrani, bróðir hans, fær sér reiðskjóta annann eins, ok horfir réttleiðis.Hrani, bróðir hans, fær sèr reiðskjóta annann eins, ok horfir rèttleiðis. Jarlinn sá nú til, at þeir fara eptir sér, ok fá eigi ráðit við reiðskjótana, hlupu flókatrippin aptr ok fram undir þeim, ok rekr ofan kuflhöttinn af Hrana.Jarlinn sá nú til, at þeir fara eptir sèr, ok fá eigi ráðit við reiðskjótana, hlupu flókatrippin aptr ok fram undir þeim, ok rekr ofan kuflhöttinn af Hrana. Þetta getr at líta Signý, systir þeirra, ok kennir hún þá þegar, ok grætr mjök sárt. Jarl spyrr því hún gráti; hún kvað þá vísu:

Öll er orðin
ætt skjöldúnga
lofðúngs lundar
at limum einum;
bræðr sá ek mína
á berum sitja,
en Sævils rekka
á söðluðum.

Jarl sagði: mikil tíðindi ok lát eigi upp koma; hann reið þá aptr til þeirra, ok bað þá aptr dragast, segir mikla smán at þeim í góðra manna föruneyti; voru þá sveinarnir báðir gángandi. En því mælti hann svá, at hann sá við, svá eigi mátti af hans orðum ráða, hvaða sveinar þeir væri.En því mælti hann svâ, at hann sá við, svâ eigi mátti af hans orðum ráða, hvaða sveinar þeir væri. Þeir skotta nú við utan, ok vilja ekki aptr snúa at heldr, ok ríða nú í síðara lagi; koma þeir nú til veizlunnar, ok hlaupa aptr ok fram eptir höllinni; ok eitt sinn berr þá þar at, sem Signý, systir þeirra, var; hún mælti til þeirra heldr lágt: verið ekki í höllinni, því lítill er þroski (ykkarr); þeir gefa ekki gaum at því. Fróði konúngr hefr uppi þat mál, at hann vill láta leita at sonum Hálfdánar konúngs, ok segist þeim muni mikinn sóma veita, sem sér kann at segja til þeirra.Fróði konúngr hefr uppi þat mál, at hann vill láta leita at sonum Hálfdánar konúngs, ok segist þeim muni mikinn sóma veita, sem sèr kann at segja til þeirra. Völva ein var þar komin, sem Heiðr hét;Völva ein var þar komin, sem Heiðr hèt; hana bað Fróði konúngr at neyta listar sinnar ok vita, hvat hún kynni at segja til sveinanna; gjörði hann þá gilda veizlu í móti henni, ok setti hana á seiðhjall einn háan. Konúngr spyrr þá, hvat hún sæi til tíðinda, því ek veit, sagði hann, at nú mun margt fyrir þik bera, ok sé ek nú mikla gæfu á þér, ok svara mér sem skjótast, seiðkona!Konúngr spyrr þá, hvat hún sæi til tíðinda, því ek veit, sagði hann, at nú mun margt fyrir þik bera, ok sè ek nú mikla gæfu á þèr, ok svara mèr sem skjótast, seiðkona! Hún slær þá í sundr kjöptunum ok geispar mjök, ok varð henni þá ljóð á munni:

Tveir eru inni,
trúi ek hvorugum,
þeir er við elda
ýtrir sitja.

Konúngr mælti: hvort eru þat sveinarnir, eða þeir, sem þeim hafa bjargat? Hún svarar:

Þeir er í Vífilsey
voru lengi,
ok hétu þar
hunda nöfnum,
Hoppr ok Hó.
Þeir er í Vífilsey
voru lengi,
ok hètu þar
hunda nöfnum,
Hoppr ok Hó.

Ok í því kastaði Signý til hennar gullhríngi; hún varð glöð við sendínguna, ok vill nú afbregða; því varð nú svá? sagði hún, ok er þetta lygð ein, er ek segi, ok villist nú mjök spádómr minn allr.því varð nú svâ? sagði hún, ok er þetta lygð ein, er ek segi, ok villist nú mjök spádómr minn allr. Konúngr mælti: þik skal pína til sagna, ef þú vilt eigi þiggja hit bezta, ok veit ek nú eigi gjörr enn áðr í svá miklu fjölmenni, hvat þú segir, eða því er Signý ekki í sæti sínu, ok kann vera, at hér ráði vargar með úlfum.Konúngr mælti: þik skal pína til sagna, ef þú vilt eigi þiggja hit bezta, ok veit ek nú eigi gjörr enn áðr í svâ miklu fjölmenni, hvat þú segir, eða því er Signý ekki í sæti sínu, ok kann vera, at hèr ráði vargar með úlfum. Konúngi var sagt, at Signý væri sjúk orðin af reyk þeim, sem af ofninum legði. Sævill jarl biðr hana sitja upp ok bera sik hraustliga, því margt kann at verða sveinunum til lífs, ef þat á til at vilja, ok láttu sem sízt finna á þér, hvat sem þér þikir, því vér megum ekki athafast at svá búnu at hjálpa þeim.Sævill jarl biðr hana sitja upp ok bera sik hraustliga, því margt kann at verða sveinunum til lífs, ef þat á til at vilja, ok láttu sem sízt finna á þèr, hvat sem þèr þikir, því vèr megum ekki athafast at svâ búnu at hjálpa þeim. Fróði konúngr herðir nú at seiðkonu fast, ok biðr hana segja et sanna, ef hún skuli ekki pínd verða; hún gapir þá mjök, ök verðr erfiðr seiðrinn, ok nú kvað hún vísu:

Sé ek hvar sitja
synir Hálfdánar,
Hróar ok Helgi,
heilir báðir;
þeir munu Fróða
fjörvi ræna;
Sè ek hvar sitja
synir Hálfdánar,
Hróar ok Helgi,
heilir báðir;
þeir munu Fróða
fjörvi ræna;

Nema þeim sé fljótt fyrirfarit, en þat mun eigi verða, sagði hún;Nema þeim sè fljótt fyrirfarit, en þat mun eigi verða, sagði hún; ok eptir þetta stiklar hún ofan af seiðhjallinum, ok kvað:

Ötul eru augu
Hams ok Hrana,
eru öðlíngar
undra djarfir.

Eptir þat hlupu sveinarnir út, ok til skógar með mikilli hræðslu; kendi Reginn, fóstri þeirra, þá, ok þótti mikit um. En þat heilræði kendi völvan þeim, at þeir skyldu forða sér, þá hún hljóp utar eptir höllinni;En þat heilræði kendi völvan þeim, at þeir skyldu forða sèr, þá hún hljóp utar eptir höllinni; ok nú biðr konúngr menn uppspretta, ok leita eptir þeim. Reginn slökkr nú öll ljósin í höllinni, ok heldr nú maðr á manni, því at sumir vildu, at þeir kæmust undan, ok með þetta komust þeir til skógar. Konúngr mælti: nærri gengu þeir nú, ok munu hér vera margir í ráðum ok brögðum með þeim, ok grimmliga skal þessa hefna, þegar tóm er til;Konúngr mælti: nærri gengu þeir nú, ok munu hèr vera margir í ráðum ok brögðum með þeim, ok grimmliga skal þessa hefna, þegar tóm er til; en drekka munum ver nú mega kveldlángt, því þeir munu því hafa fegnir orðit, at þeir hafa í burt komist, ok munu nú fyrst leita at forða sér.en drekka munum ver nú mega kveldlángt, því þeir munu því hafa fegnir orðit, at þeir hafa í burt komist, ok munu nú fyrst leita at forða sèr. Reginn gengr at byrlamönnum, ok bar á þá ölit með ákafa ok margir aðrir með honum, vinir hans, svá at þar fell hverr um þveran annann niðrReginn gengr at byrlamönnum, ok bar á þá ölit með ákafa ok margir aðrir með honum, vinir hans, svâ at þar fèll hverr um þveran annann niðr

Chapter 4

Sofandi.

Þeir bræðr sitja nú í skóginum, sem áðr er sagt, ok er þeir höfðu verit þar um hríð, gjöra þeir at líta, at maðr ríðr þángat at þeim heiman frá höllinni; þat kenna þeir allglöggt, at þar er kominn Reginn fóstri þeirra, verða þeir honum fegnir, ok heilsa honum vel. Hann tekr ekki kveðju þeirra, en víkr hesti sínum heim aptr þaðan at höllinni; þeir undra þetta, ok ræða um með sér, hvörju þetta muni gegna.þeir undra þetta, ok ræða um með sèr, hvörju þetta muni gegna. Nú snýr Reginn til þeirra hestinum í annat sinn, ok lætr ófrýnliga, sem þá ok þá muni hann at þeim vinna. Helgi segir: skynja þikist ek, hvat er hann vill; fór hann nú heim til hallar, en þeir eptir. Því lætr fóstri minn svá, segir Helgi, at hann vill ekki rjúfa eiða sína við Fróða konúng, ok vill því ekki við okkr mæla, en þó vill hann gjarnan hjálpa okkr.Því lætr fóstri minn svâ, segir Helgi, at hann vill ekki rjúfa eiða sína við Fróða konúng, ok vill því ekki við okkr mæla, en þó vill hann gjarnan hjálpa okkr. Lundr einn stóð nærri höllinni, er konúngr átti, ok sem þeir komu þar, þá mælti Reginn við sjálfan sik: ef ek ætti stórar sakir við Fróða konúng, skylda ek brenna upp lundinn; ekki mælti hann fleira.

Hróar mælti: hvat mun þetta '? þat vill hann, segir Helgi, at við förum heim til hallarinnar, ok berum at eld nema at einni útgaungu. Hvat munum við þat mega, úngmenni tvö, (segir Hróar), slíkt ofrefli sem fyrir er. Svá skal vera þó, sagði Helgi, ok munum við eitthvert sinn verða til at hætta, ef við skulum hefnt geta harma okkra;Svâ skal vera þó, sagði Helgi, ok munum við eitthvert sinn verða til at hætta, ef við skulum hefnt geta harma okkra; ok svá gjöra þeir. þessu nærst er Sævill jarl útkominn ok allir hans menn;ok svâ gjöra þeir. þessu nærst er Sævill jarl útkominn ok allir hans menn; hann mælti þá: aukum nú eldana, ok veitum lið sveinum þessum; er mér engi vandi við Fróða konúng.er mèr engi vandi við Fróða konúng. Fróði konúngr átti tvo smiði, er völundar voru at hagleik, ok hétu báðir Var.Fróði konúngr átti tvo smiði, er völundar voru at hagleik, ok hètu báðir Var. Reginn heimti út lið sitt at hallardyrum, vini sína ok

Chapter 5

Tengdamenn.

Fróði konúngr vaknar nú í höllinni, ok blés við hátt ok mælti: draum hefir mik dreymdan, sveinar! ok ekki byrligan, mun ek segja yðr hann: mik dreymdi þat, at mér þótti vera kallat á oss, ok var mælt svá: nú ertú kominn heim, konúngr! ok þínir menn;Fróði konúngr vaknar nú í höllinni, ok blès við hátt ok mælti: draum hefir mik dreymdan, sveinar! ok ekki byrligan, mun ek segja yðr hann: mik dreymdi þat, at mèr þótti vera kallat á oss, ok var mælt svâ: nú ertú kominn heim, konúngr! ok þínir menn; ek þóttist svara ok heldr styggt: heim hvert? þá bar kalli svá nærri mér, at ek hafða veðrit af þeim, sem kallaði;ek þóttist svara ok heldr styggt: heim hvert? þá bar kalli svâ nærri mèr, at ek hafða veðrit af þeim, sem kallaði; heim til heljar! heim til heljar! sagði sá, sem kallaði, ok við þat vaknaði ek; ok í þessu heyra þeir utar til hallardyra, at Reginn fóstri kvað vísu:

Reginn er úti
ok rekkar Hálfdánar,
snæfir andskotar,
segið þat Fróða!
Var sló nagla,
ok Var höfðaði,
en var vörum
varnagla sló.

Þá mæltu konúngsmenn, sem inni voru, at þetta væri lítil tíðindi, þó at Reginn væri úti, eða konúngssmiðir smíðuðu, hvert sem þeir gjörðu nagla eða annat smíði. Konúngr mælti: þikir yðr þetta engin tíðindi? eigi mun oss at því verða, nú mun Reginn hafa sagt oss fyrir nokkurn ótta, ok hefir hann gjört mér varúðar bendíng, ok mun hann oss slægvitr ok brögðóttr;Konúngr mælti: þikir yðr þetta engin tíðindi? eigi mun oss at því verða, nú mun Reginn hafa sagt oss fyrir nokkurn ótta, ok hefir hann gjört mèr varúðar bendíng, ok mun hann oss slægvitr ok brögðóttr; gengr konúngr þá til hallardyra ok sér, at ófriðr er úti fyrir, tekr þá höllin öll at loga.gengr konúngr þá til hallardyra ok sèr, at ófriðr er úti fyrir, tekr þá höllin öll at loga. Fróði konúngr spyrr, hverr fyrir eldinum réði.Fróði konúngr spyrr, hverr fyrir eldinum rèði. Þeir sögðu, at honum réði fyrir Helgi ok Hróar, bróðir hans.Þeir sögðu, at honum rèði fyrir Helgi ok Hróar, bróðir hans. Konúngr býðr þeim sætt fyrir sik, ok bað þá eina ráða þeirra í milli, ok ferr þetta óskapliga í millum vor frænda, at hverr skal vilja vera banamaðr annars. Helgi segir: enginn má þér trúa, ok muntu okkr síðr svíkja enn Hálfdán, föður minn? ok nú skaltu þess gjalda.Helgi segir: enginn má þèr trúa, ok muntu okkr síðr svíkja enn Hálfdán, föður minn? ok nú skaltu þess gjalda. Fróði konúngr sneri þá frá hallardyrum ok til jarðhúss munna síns, ok ætlaði svá til skógar at forða sér;Fróði konúngr snèri þá frá hallardyrum ok til jarðhúss munna síns, ok ætlaði svâ til skógar at forða sèr; ok sem hann kemr í jarðhúsit, er þar Reginn fyrir ok ekki mjök friðligr; snýr konúngr þá aptr, ok brennr þar inni, ok margt lið með honum. Þar brann inni Sigríðr, móðir þeirra bræðra Helga ok Hróars, því hún vildi ekki útgánga. Þeir bræðr þökkuðu góða liðveizlu Sævil jarli, mági sínum, ok Reginn fóstra sínum ok öllum lýð, ok gáfu mörgum góðar gjafir, ok tóku svá ríkit undir sik ok alla fjárhluti, sem Fróði konúngr hafði átt, lönd ok lausafé.Þeir bræðr þökkuðu góða liðveizlu Sævil jarli, mági sínum, ok Reginn fóstra sínum ok öllum lýð, ok gáfu mörgum góðar gjafir, ok tóku svâ ríkit undir sik ok alla fjárhluti, sem Fróði konúngr hafði átt, lönd ok lausafè. Þeir voru ólíkt skapi farnir bræðr; Hróar var maðr hýrr ok hægr, en Helgi hermaðr mikill, ok þótti allt meira til hans koma, ok leið nú svá fram um hríð;Hróar var maðr hýrr ok hægr, en Helgi hermaðr mikill, ok þótti allt meira til hans koma, ok leið nú svâ fram um hríð; ok endar hér nú Fróða þátt, en uppbyrjast frá Hróari ok Helga, Hálfdánar sonum.ok endar hèr nú Fróða þátt, en uppbyrjast frá Hróari ok Helga, Hálfdánar sonum.

Helga þáttr.