Bókastaðir

Eptir þetta býsk Rólfr konungr brott af Englandi, skyldu þeir Rólfr konungr ok Ella konungr hinir mestu vinir, siglir Rólfr konungr til Skotlands; ok er Ólafr konungr fréttir komu Rólfs konungs ok Ásmundar, sonar síns, ok þeirra allra fóstbrœðra, býr hann ágæta veizlu í móti þeim, býðr Rólfi konungi með ǫllu liði sínu; gekk konungr sjálfr móti þeim, ok fagnar þeim ágæta vel með hinni mestu blíðu.

En með ráði Rólfs konungs hefr Ingjaldr konungr uppi orð sín, ok biðr dóttur hans sér til handa, ok við flutning Ásmundar var þetta mál auðsókt við konunginn; var þar búin hin ágætasta veizla, drekka þeir brúðkaup sín, Ingjaldr til Margrétar, dóttur Ólafs Skotta konungs, en Ásmundr til Ingibjargar, dóttur Íra konungs, ok at lokinni veizlunni vistar Rólfr konungr lið sitt á Skotlandi, en konungarnir sátu með sæmd ok prís hjá Ólafi konungi, ok undu allir sér stórliga vel.

Á þeim vetri andaðisk Ólafr Skotta konungr; var hann mjǫk gamall, ok hafði verit hinn ágætasti hǫfðingi. Tók þá Ásmundr konungdóm á Skotlandi, ok gerðisk góðr hǫfðingi ok vinsæll.

Ok at sumarmagni bjuggu konungarnir skip sín. Sat Ásmundr þar eptir; hann bauð Gautreki, syni Rólfs konungs, at vera þar eptir, ok þat þektisk hann með ráði fǫður síns, var hann lengi síðan með Ásmundi konungi, ok fekk hann honum skip, lagðisk í hernað, ok varð hinn frægasti maðr; hǫfum vér þat ok heyrt, at hann herjaði til Írlands með styrk Ásmundar konungs, ok fekk þar ríki af Rólfi Íra konungi; þóttisk Ásmundr þar eiga vald á, með því Ingibjǫrg var einberni Íra konungs; unni Ásmundr konungr ok Gautreki þess ríkis vegna vináttu við Rólf konung ok þeirra fóstbrœðralags.

Býsk nú Rólfr konungr brott af Skotlandi, gaf Ásmundr honum ágætar gjafir, ok skildu með hinni mestu blíðu, ok váru ágætir vinir jafnan síðan; kom Rólfr konungr heim í Svíþjóð, urðu menn honum stórliga fegnir, ok fǫgnuðu vel sínum herra. Þeir Ketill ok Ingjaldr váru litla stund í Svíþjóð, fór Ingjaldr konungr heim í Danmǫrk, en Ketill til Gautlands, létti Rólfr konungr hinum mesta hernaði, ok sat heima um hríð.

Óx þar upp Eirekr, son hans, ok gerðisk hinn mesti afburðarmaðr, bæði á vǫxt ok vænleik ok allt atgerfi; ok er hann røskvaðisk, fekk Rólfr konungr honum skip, tók hann drekann Grímarsnaut ok allan þann herskap, er átt hafði Rólfr konungr, faðir hans, lagðisk hann í hernað með miklum styrk ok harðfengi, gerðisk hann ágætr maðr ok víðfrægr.

Sá atburðr gerðisk í Garðaríki, at Hálfdán konungr andaðisk, ok eptir þat tóku þeir ríkit, sem ekki váru tilkomnir; ok er þeir fréttu þat, Rólfr konungr ok Ketill, bróðir hans, fóru þeir þangat, ráku þá brott, er stjórnat hǫfðu, en drápu suma, friðuðu allt ok frelstu. Ketill gerðisk þar konungr yfir, var hann meir ágætr at hreysti ok framgirni, ofrkappi ok ákefð, enn vizku eða forsjó, var hann þó vinsæll, ok hafði hit mesta traust af Rólfi konungi, bróður sínum. Tók þá Rólfr konungr Gautland undir sína tign, ok sat þar lǫngum.

Grímr Þorkelsson helt vináttu sinni við Rólf konung. Rólfr konungr sat í Svíþjóð, þótti hann þá fyrirkonungr allra konunga sakir atgerfis ok ǫrlætis, hafði hann þat af fǫður sínum, treystusk øngvir konungar á hans ríki at seilask, varð hann hverjum konungi ríkari, ok vinguðusk margir við hann, ok væntu sér þar í mót friðar ok frelsis af ríki hans, heldr enn ágangs ok ófriðar, sem margir urðu at þola; treystusk því øngvir móti honum at stríða.

Varð Rólfr konungr gamall maðr, ok dró sótt hann til bana. Tók Eirekr konungdóm eptir hann, ok allt þat ríki, er átt hafði Rólfr konungr, faðir hans, varð hann frægr konungr ok mjǫk líkr fǫður sínum.

Svá segja menn, at saga þessi sé sǫnn; þó hon hafi ekki í tabúla skrifuð verit, hafa þó fróðir menn hana í minnum haft, ok mǫrg þau hreystiverk Rólfs konungs, er eigi standa hér, þrýtr ok fyrr seinan penna, enn hans snildarverk. Man svá um þessa sǫgu sem um margar aðrar, at eigi segja allir einn veg, en margr er maðrinn, ok ferr víða, ok heyrir þat annar, sem annar heyrir ekki, ok má þó hvárttveggja satt vera, ef hvárgi hefir gǫrla atkomizk.

Undrisk menn eigi, þó menn hafi verit fyrr ágætari at vexti ok afli en nú, hefir þat satt verit, at þeir hafa skamt átt at telja til risanna sinnar ættar; nú jafnask mannfólkit, er blandask ættirnar, er þat trúligt, at margir smámenn felli fyrir hǫggum stórmennis, þar sem vápn þeirra váru svá þung, at hinir óstyrkvari menn fengu varla lypt af jǫrðu; má því marka, at smámenn mundu eigi standask, er þeir hjuggu til með miklu afli ok biturligum eggjum, er allt lamdisk fyrir, þótt ekki biti vápnit.

Þykki mér bezt sóma, at finna eigi til, þeir eigi umbœta; hvárt sem satt er eða eigi, þá hafi sá gaman af, er þat má at verða, en hinir leiti annars. Þess gamans, er þeim þykkir betra. Lúkum vér hér sǫgu Hrólfs konungs Gautrekssonar.