Bókastaðir

Eptir um vetrinn kom hvalr norðr á Strandir á land Hrafns; en sá maðr er fann hvalinn, fór ok sagði Þorvaldi hval-kvámuna. Þá görði Þorvaldr þat ráð, at sá er fundit hafði hvalinn, skyldi segja at hvalrinn hefði komit á Almenninga, ok hefði hann þar fest lögfesti hvalinn. En þat gegndi öngu. Þá fór Þorvaldr til með sína menn, ok lét skera hvalinn ok flutti heim til sín, en sumum hvalnum skipti hann með mönnum sínum. Nú er Hrafn spurði þetta, þá sendi hann menn suðr um land, til fundar við Hall lögsögu-mann, mág sínn, ok Þorvald bróður hans, ok hafði ráð við þá, hversu hann skyldi þetta mál leiðrétta við Þorvald. En þeim sýndisk þat ráð, at Þorvaldr væri sóttr, ok þeir menn er tekit höfðu hvalinn; ok Hrafn bjöggi til mál á hendr þeim til Dýrafjarðar-þings, ok sækti þá þar at lögum. Sendi-menn Hrafns kvómu aptr til fundar við hann með þeim ráðum sem þeir höfðu til lagt. Um sumarit eptir bjó Hrafn mál til um hvaltökuna á hendr Þorvaldi ok þeim mönnum öllum, sem at hval-skurðinum höfðu verit, ok neytt höfðu hvalinn. Sturla hét maðr, son Bárðar Snorra sonar, ok Þórdísar Sturlu dóttur; hann hafði mál á hendi. Á því þingi varð Þorvaldr sekr, ok níu menn aðrir, er at hvaltökunni höfðu verit.

Eptir um sumarit reið Þorvaldr til þings með fjölmenni. Þat sumar fór Hrafn eigi til þings. Sturla Bárðarson fór til þings fyrir hönd Hrafns, ok var í flokki Þórðar Sturlu sonar, ok sagði til sekðar Þorvaldz at Lögbergi ok þeirra manna annarra, er sekir höfðu orðit um hval-mál. Þat sumar fór Hrafn norðr í Ísafjörð, ok tók upp sekðar-fé fyrir þeim mönnum er sekir höfðu orðit. Þá er Þorvaldr kom heim af þingi, samnaði hann mönnum um allan Ísafjörð, ok fékk hundraðt manna. Margir fóru nauðigir í þá för með Þorvaldi. Kolbeinn hét fylgðar-maðr Þorvaldz; hann fór at sendingum þessum, ok nökkurir menn með hónum, til fundar við þann mann er Ámundi hét. Ámundi var fátækr maðr, ok bjó, þó at hann ætti mikla ómegð; hann var Þorkelsson, ok þingmaðr Hrafns. Þorvaldr mælti svá við Kolbein ok hans föru-nauta, at þeir skyldu beiða Ámunda at fara at Hrafni með þeim; en ef hann vildi eigi fara, þá mælti Þorvaldr at þeir skyldu vega hann. Þeir Kolbeinn fundu hann á hey-teigi, er hann sló; en kona hans rakaði ljá eptir hónum, ok bar reifa-barn á baki sér þat er hón fæddi á brjósti. Þeir Kolbeinn beiddu Ámunda, at hann færi með þeim á Eyri til Hrafns. En Ámundi kvezk í öngri þeirri ferð vera mundu er Hrafni væri til óþyktar. Þá hljópu þeir at hónum ok vógu hann. Síðan fóru þeir til fundar við Þorvald, ok sögðu hónum vígit; en hann lastaði eigi verkit. Þá er þeir Þorvaldr kómu í Dýrafjörð, þá fór kona nökkur með skyndingi á Eyri til Hrafns, ok sagði hónum til fara þeirra Þorvaldz. Ok er Hrafn heyrði þau tíðindi, þá sendi hann menn til Salárdals til fundar við Eyvind, ok bað hann samna liði, ok fara til fundar við sik. Hrafn sendi ok menn til Barðastrandar til fundar við Steinólf prest Ljótzson ok Gelli Þorsteinsson, ok bað þá koma til liðveizlu við sik. Þeir Gellir kvómu á Eyri með þá menn er þeir fengu til. Hrafn hafði görð virki mikit ok gótt ór grjóti um bæ sínn. Heima-menn Hrafns bjoggusk við kvómu Þorvaldz eptir öllum slíkum föngum sem til vóru. Þeir menn, er eigi höfðu bolhlífar aðrar, skáru sér stakka ór þilju-þófum. Þá kvað Sturla Bárðarson vísu:

Þar var með Hrafni Guðmundr Galtason; hann var skáld gótt, ok ódæll maðr; heldr örigr viðskiptis. Þat hafði Hrafn mælt, at hónum þótti þat líkast í híbýlum, Guðmundr skáld ok hundr sá er Rósta hét. Ok því reiddisk Guðmundr. Hann bjó sik við þessum fundi frá því sem aðrir menn. Hann tók eina nautz-húð hrá-blauta, ok skar á rauf, ok fór í, ok gyrði at sér með reipi; eina öxi mikla í hendi, ok gékk út ok inn ok kvað:

Þorvaldr kom á Eyri með hundrað manna. Ok er hann sér viðrbúning Hrafns, bæði virkit ok fjölmenni mikit, þá sýndisk hónum óárennilegr bólkr þeirra. Síðan settisk Þorvaldr niðr á brekku einni skamt frá virkinu. Eyvindr Þórarinsson hafði samnat liði um Tálknafjörð ok Dali í Arnarfirði, ok fór skipa-liði til Eyrar. Nú er Þorvaldr sá hvar skipin fóru, þá fór hann ofan til sjóvar með flokk sínn, ok ætlaði at vera á ströndu fyrir er þeir Eyvindr kæmi at landi. Eyvindr sá hvar flokkrinn Þorvaldz var í fjörunni fyrir. Hann mælti við sína förunauta at þeir skyldi eigi at landi leggja skipin. Þorvaldr kallaði á skipa-mennina, ok spurði, hverr fyrir réði. En hónum var sagt, at Eyvindr Þórarinsson réði fyrir. Þorvaldr kallaði á Eyvind, ok mælti at hann skyldi leggja at landi skipin, "Þvíat ek vil tala við þik." Eyvindr svarar: "Ef þú átt nökkut van-mælt við mik, þá mælþú þaðan sem nú ertú kominn; en ek man héðan svara, sem ek em kominn, þvíat ek á ekki van-mælt við þik." Þá svaraði Þorvaldr öngu. Þá sá þeir, er í virkinu vóru, flokk Þorvaldz ok skipa-mennina, hvar þeir kölluðusk á. Í virkinu vóru bræðr Eyvindar tveir, Thomás ok Halldórr; ok er þeir sá hvar Eyvindr var kominn skipum sínum, þá ganga þeir ór virkinu með miklum flokki á móti Eyvindi. Ok er Þorvaldr sá för þeirra, þá gengr hann á braut ór fjörunni. Þá leggja þeir Eyvindr at landi, ok ganga í flokk þeirra bræðra sínna, ok fara með þeim í virkit til Hrafns. Þá hafði hann þrjú hundruð manna í virkinu. Þá fóru nokkurir menn ór flokki Þorvaldz á þann bæ er á Tjaldanesi heitir. Þá mæltu sumir menn við Hrafn, at þeir skyldu ganga at Þorvaldi ok drepa hann; kvóðu eigi mundu Hrafn komask í betra færi. En Hrafn vildi eigi þat; þvíat hann kvezk vilja virða til inn heilaga Jacobum Postula, ok berjask eigi við Þorvald; ok hann kvezk aldri mundu um líf hans sitja. Sjá ræða Hrafns var um kveldit fyrir Jacobs-messu. Þá kallaði Þorvaldr á Steinólf prest Ljótz son, at hann skyldi koma á hans fund. Ok Steinólfr fór ór virkinu ok á fund Þorvaldz, ok töluðu lengi hljótt. Síðan fór Steinólfr aptr í virkit, ok leitaði þaðan af um sættir milli þeirra Hrafns ok Þorvaldz. Um morguninn eptir kom Áli Oddzson inn auðgi á Eyri með nökkura menn, ok leitaði um sættir með Steinólfi. Ok þá sættusk þeir Þorvaldr ok Hrafn. Sú var sætt þeirra, at göra skyldi um öll þeirra mála-ferli Þórðr Sturluson ok Þorvaldr Gizurarson. Ok þá er þeir höfðu handsalat þessa sætt, þá þakkaði Þorvaldr öllum mönnum er um sættir höfðu leitazt, "Em ek þessu feginn orðinn, er vér erum sáttir; þvíat mér sýnisk svá, frændi, sem vit sém eigi uppnæmir fyrir einum höfðingja, ef vit erum at einu ráði báðir." Þá bauð Hrafn Þorvaldi, ok öllu föru-neyti hans til mat-borðz. Þá hafði Þorvaldr ok flokkr hans dögurð a Eyri. Hrafn lét skera húð til skúa föru-nautum Þorvaldz, þvíat þeir vóru mjök skólausir, er langa leið höfðu farit þangat. Hrafn fékk Þorvaldi ok förunautum hans fara-skjóta norðr yfir heiði til Dýrafjarðar. Þorvaldr mælti marga vega fagrt til Hrafns er þeir skilðu, ok hvarf til hans.

Þá vóru mála-efni þeirra kyrr þaðan frá um sumarit, ok svá um vetrinn eptir. Um várit eptir fór Hrafn suðr til Borgarfjarðar, í Reykjaholt, til sáttar-funda þess er þeir Þorvaldr höfðu sett með sér. Til þessa fundar kom Þorvaldr eigi. Þar kom Þórðr Sturluson ok Þorvaldr Gizurarson, er göra skyldu um þetta mál. En þeim sýndizk sem ekki mundi stoða at göra um þetta mál þar er Þorvaldr var eigi við staddr; sýndisk þeim Þorvaldr rjúfa sætt er hann kom eigi til þessa fundar sem ákveðit var. Um haustið eptir sendi Þórðr Sturluson orð Þorvaldi ok Hrafni, at þeir skyldu koma á Meðalfellz-strönd í Fagradal ef þeir vildi sættask. Til þessa fundar kom Hrafn en Þorvaldr eigi. Þá þóttusk menn sjá, at Þorvaldr vildi önga sætt við Hrafn. Þá fór Hrafn á Barðaströnd, í Haga, til brúðkaups þess er Haukr Þorgilsson gékk at eiga Oddnýju dóttur Steinólfs prestz. At því boði var ok Eyvindr Þórarinsson. Ok er lokit var boðinu, þá var Hrafn eptir í Haga; en Eyvindr fór um heiði til Arnarfjarðar ok föru-nautar hans. Ok er þeir fóru út með Forsfirði til Dufansdals síð um kveld, þá sá þeir eld brenna á sjávar-brekkunum fyrir útan Dufansdals-á. Þeim sýndisk eldrinn bjartr, ok víðr sem stakk-garðzvídd væri. Þeir sá lengi eldinn, ok ætluðu at fara, ok vita hverju gegndi; en flóð var í ánni niðri, ok máttu þeir þar eigi yfir komask. Fara upp með ánni, ok sá jafnan eldinn. Áin var íll yfirferðar, ok upp gengin af frosti. Fjúk var á ok snæ-kvóma. En er þeir kvómu yfir ána, hugðu þeir at eldinum; ok var þá horfinn eldrinn. Þeir fóru til húss í Dufansdal, ok vóru þar um nóttina, ok sögðu þar sýn eldzins. En engi þóttisk vita, hví sjá sýn mundi gegna, er þeir sá.

Í Selárdal varð sá atburðr, at húskarlar Ragneiðar vóru rónir á sjó. En er þeir vóru mjök langt komnir frá landi, þá sjá þeir á sjónum út til hafs eld upp brenna, ok skjótt hverfa. Þeir sá allir þessa sýn; ok eigi meirr senn en tveir; en þeir sá svá opt, at þó sá þeir allir. Eptir þessa sýn sá þeir blóð á klæðum sínum, þat er þeir vissu eigi hvaðan var komit. Um kveldit er þeir kómu at landi, sögðu þeir mönnum þessi tíðendi. Öllum þótti þessi atburðr undarlegr.

Þat var enn í Selárdal, at sásk í kirkju á sönghús-pöllum, ok á gólfinu útar frá, blóð, þat er menn vissu eigi hvaðan at var komit. Öllum þótti þessi sýn undarleg, er sá.

Oddleifr hét maðr Jónsson, á Skálmar-nesi í Breiðafirði; hann sá enn blóð á klæðum sínum einhvern dag, er hann var úti staddr. Hann undraðisk, ok vissi eigi hvaðan at var komit. Slíka sýn sá húskarl Oddleifs þar á Skálmar-nesi, ok vissi eigi hvaðan þat blóð var at komit.

Þorbjörn hét maðr; hann var Magnússon; hann bjó í Valþjófsdal í Önundarfirði. Hann gékk út um nótt ina næstu fyrir Ambrosius-messu um vetrinn þann sama er Hrafn var veginn. Ok er Þorbjörn var út kominn, sá hann í land-suðr í loptinu, hvar eldr fór ór land-suðri í vestr; en eptir eldinum sá hann mann ríða hvítum hesti; hann hafði skjöld hvítan ok hjálm á höfði; hann var gyrðr sverði, ok hafði högg-spjót mikit í hendi, ok lagði spjótið fram milli eyrna hestinum; hann sá at spjótið tók lengra fram en hestrinn. Þar eptir sá hann mann ríða; sá hafði rauðan hest ok hálf-litan skjöld, hálfan rauðan en hálfan hvítan; sá hafði ok hjálm á höfði ok gyrðr sverði, ok mikit spjót í hendi; ok fór svá með sínu spjóti sem sá er fyrr reið. Þar eptir sá hann mann ríða inn þriðja; sá hafði brúnan hest ok dökkvan skjöld; sá var gyrðr sverði, ok mikit spjót í hendi, ok bar þann veg sem inir fyrri; hann hafði á höfði þvílíkast til at sjá sem biskups-mítr væri, þann veg litt sem kolsvört klæði; ok svá sýndisk hónum öll hans klæði þau er hann hafði. Þessir menn riðu allir ór land-suðri ok vestr eptir loptinu því nær skjótt sem fugl flygi. Þessa sýn sá Þorbjörn svá görla, at hann sá allan fóta-burð hestanna, ok svá þat at menninir stóðu í stigreipum; en þenna atburð sá hann görr en eðli mannz er til at sjá.

Þann vetr inn sama varð sá atburðr á Eyri at Hrafns, enn Átta aptan Jóla, at maðr sá er Þórarinn hét Höskullz son, Þorbjarnar sonar, ok Birnu Ámunda dóttur. Hann sá mann standa fyrir matborði Hrafns; sá var mikill vexti, ok hafði hjálm á höfði, ok sverð brugðit í hendi, ok studdi niðr á borðit blóð-reflinum fyrir Hrafni. Hann stóð um stund, ok gékk á braut síðan. Þórarinn sat it næsta Hrafni innar frá; þá sá Þórarinn þessa sýn, en engir aðrir þeir er í stofunni vóru.

Þann vetr inn sama sá Hallkatla Einars dóttir, — hón var at kirkju, — ljós heim undir virkinu, ok horfði annarr endir ljóssins upp í lopt, en annarr niðr til jarðar; henni þótti þetta undarlegt, ok vissi eigi hverju gegndi.

Steingrímr hét maðr; hann var Óláfsson, heima-maðr Hrafns; hann sá ok ljós undir virkinu, sem Hallkatla hafði sét. Ok fleiri menn sá þessa sýn þann vetr inn sama þar undir virkinu.

Um vetrinn eptir Jól fóru þeir Pétr ok Sturla Bárðar-synir norðr í Súðavík, ok tóku höndum þann bónda er Jóseppr hét, ok son hans er Einarr hét; þeir höfðu sekir orðit um hval-mál. Þeir höfðu þá heim á Eyri til Hrafns; en hann gaf þeim líf báðum Jóseppi ok Einari; ok kunni önga þökk þeim Pétri fyrir þat er þeir höfðu þá þangat flutt. Um þenna Jósep kvað Eyjólfr Snorrason vísu þessa:

Þat var um Langa-föstu it sama vár at Þorvaldr fór norðan ór Ísafirði með tvá menn ins fjórða tigir. Í þeirri för vóru með Þorvaldi: Bjarni djákn Finnz son, Aðalsteinn djákn Reinallz son, Ögmundr Sveinsson, Þorgils Austmaðr, Steingrímr Ásgeirsson, Kolbeinn Bergsson, Þórðr Gunnarsson, Þórðr Steinsson, Bárðr Bárðarson, Sölvi Þóroddz son, Kormakr Ásbjarnarson, Ormr Skeggjason, Eirekr Þorvarðz son, Eirekr Hrafnkelsson, Þórðr Þorbjarnarson, Ullr Þorbjarnarson, Þórðr Högnason, Helgi Magnússon, Svertingr Högnason, Óláfr Þorsteinsson, Óláfr Helgason, Ásgeirr Kalason, Tyrvi Starrason, Imi Þorkelsson, Jón Þorsteinsson, Snærir húskarl Heinreksson, Glúmr Helgason, Þorleifr gjafleifi, Björn Þorkelsson, Þorgrímr Þormóðsson, Sighvatr Þorkelsson.

Þeir fóru Glámu-heiði til Arnarfjarðar. Ok er þeir kvómu ofan í fjörðinn til bygða, þá bundu þeir alla menn á bæjum þar sem þeir kvómu, at engi njósn væri borin fyrir þeim til Eyrar. En þeim er í böndum vóru, þótti þung sín æfi; en börn grétu er bundin vóru; en mæðr eðr feðr máttu eigi duga þeim, þar er allir vóru bundnir. Á einum bæ, þar er menn vóru bundnir, hétu þeir á Þorlák biskup til þess at þeir skyldu lausir verða. Þeir hétu söngum. Ok er þeir höfðu fest heitið, þá spruttu bönd af einum þeirra, ok leysti sá alla. Ok síðan fóru þeir á bæi, er menn vóru bundnir, ok leystu menn ór böndum.

Hrafn var vanr at láta vaka yfir bæ sínum ok halda vörðu; en þat kveld, er þeir Þorvaldr höfðu komit af heiðinni, spurði Hrafn heima-menn sína, hvárt þeir vildi eigi halda vörð; en þeir svöruðu, ok kvóðu eigi mundu þurfa vörð at halda er fjúk var úti; sögðu ok, at eigi mundu menn göra til þeirra um Langa-föstu. Hrafn sagði: "Þat þykkir mér ráð, at haldinn sé vörðr í nótt." Þangat til hafði vörðr haldinn verit hverja nótt; en þá var eigi vörðr haldinn er þeir Þorvaldr kvómu. Þá er Hrafn var kominn í reykkju mátti hann eigi sofna. Hann mælti við mann, þann er Steingrímr hét, at hann skyldi kveða Andreas-drápu. Hann kvað drápuna; ok eptir hvert örendi talaði Hrafn mart um þá atburði er görzk höfðu í písl Andreas postola.

Þá nótt dreymði Thomás prest Þórarinsson, at hann þóttisk sjá písl Andreas postola. Þat sama dreymði hann alla nóttina jafnan er hann sofnaði.

Þá nótt kom Þorvaldr á Eyri. Ok er þeir kómu at virkinu, þá settu þeir mann þann, er Bárðr hét, á skjöld, ok lypta skildinum upp á spjóta-oddum á virkit. Síðan tók hann til við lás duranna, ok renndi frá slánum þeim er vóru á virkis-hurðunni, ok lauk upp virkinu. Þá gékk Þorvaldr í virkit ok föru-nautar hans. Við því bili reis Hrafn upp, þvíat hann mátti eigi sofa; ok gékk út. Ok er hann lauk upp hurðunni, sá hann, at menn vóru komnir í virkit með vápnum. Hrafn lauk aptr hurðunni ok skaut loku fyrir; ok gékk inn, ok sagði, at menn vóru komnir mjök margir í virkit með vópnum, "Ok hafi þér eigi vel vörð haldit í nótt." Nú risu menn upp hvatlega, ok vápnuðu sik. Þeir Þorvaldr viðuðu þegar fyrir dyrr allar, ok lögðu eld í þekjuna víða. Þá er menn Hrafns vóru komnir í klæði sín, þá gengu þeir til dura, ok spurði Hrafn hverr fyrir eldinum réði; en hónum var sagt at þeir réði fyrir er kveykti; en Þorvaldr væri höfðingi þeirra. Hrafn spurði, ef Þorvaldr vildi nökkurar sættir af þeim taka; kvað hann ráða skyldu sjálfan fyrir, ef hann gæfi bænum frið, en þeim öllum grið er þar vóru fyrir með hónum. Menn Þorvaldz kvóðu Hrafn ok hans menn ómaklegan sætta. Þorvaldr svarar öngu; en menn hans höfðu mörg heimsleg orð um þetta mál. Hrafn spurði hvar Þorvaldr væri, eðr hví hann svari öngu; Hrafn segir, at hann kvezk at Þorvaldi bezt vænta, "Þvíat ek þykkjumk af hónum góðs eins maklegr." Þorvaldr svarar öngu. Þá mælti Hrafn við prest sínn þann er Valdi hét, ok klerka þá er með hónum vóru, at þeir skyldu syngja óttu-söng. Ok Hrafn söng með þeim óttu-sönginn. En menn hans, þeir er ólærðir vóru, vörðu húsin með vatni ok sýru, slíkt er þeir máttu at göra. Svá höfðu þeir Þorvaldr óvart komit, at engi pati hafði farit af ferð þeirra. Þetta sannar Guð-mundr skáld: —

Þá er lokit var óttu-söng, görðisk mikill reykr í húsunum. Eldi sóttu þeir bæinn en eigi með vópnum. Þá gékk Hrafn til dura, ok beiddi Þorvald, at hann gæfi grið konum ok börnum til út-göngu, "En ek vil bjóða þér fyrir mik þat sem þú vill hafa." Þorvaldr svarar öngu. Hrafn mælti: "Þat vil ek bjóða þér, at fara í brott af landi, ok ganga suðr til hjálpar hvárum-tveggja okkrum, ok koma aldri aptr til Íslandz, ef þér þykkir þínn sómi meiri en áðr." Þorvaldr neitaði þessu. Þá bauð Hrafn at gefa sik upp til friðar öllum mönnum öðrum, þeim er þar vóru í bænum, at hann væri eigi brenndr. Þá svaraði Þorvaldr: "Ek mun lofa öllum mönnum út at ganga, ef þér selit af hendi vápn yður öll, ok leggit þá á mítt vald, hvat ek vil af hverjum göra." Þetta váttar Guð-mundr skáld: —

Þá seldu þeir af hendi vápn sín öll; ok gengu út síðan, karlar ok konur. Þá er Hrafn kom út, var hann tekinn ok haldinn. Sturla Bárðarson, systurson Sturlu-sona, var ok haldinn; þriði maðr Þórðr Vífilsson. En allir menn aðrir, konur ok karlar, vóru leiddir í kirkju, ok byrgðir þar. Þá lýsti Þorvaldr yfir því, at Hrafn skyldi taka af lífi. Ok er Hrafn heyrði þann dóm, þá beiddisk hann at ganga til skriptar ok taka þjónostu. Ok hann gékk til þjónostu við Valda prest, ok mælti skripta-gang, ok tók corpus Domini, ok féll til bænar, ok felldi tár með mikilli iðran. Þá kvaddi Þorvaldr Kolbein Bergsson at vega Hrafn; en hann kvazk þat eigi vilja. Þá mælti Þorvaldr við Bárð Bárðarson, at hann skyldi vega Hrafn. Þá lagðisk Hrafn niðr á kné ok ölboga, ok lagði hálsinn á eitt reka-tré; ok Bárðr hjó af hónum höfuð þar við trénu. Hrafn hrærði hvárki hönd né fót er hann sæfðisk; heldr lá hann á knjánum ok ölbogunum, sem hann var vanr at liggja til bænar. Sá atburðr varð undir virkinu þar sem ljósit hafði sézk um vetrinn áðr. Þar var þá jörvi, er Hrafn var höggvinn, en um sumarit eptir var þar grænn völlr.

Þorvaldr lét höggva fót undan Sturlu Bárðar syni ok Þórði Vífils syni. Þessir atburðir urðu annan dag viku í annarri viku Langa-föstu átta nóttum eptir Mathias-messu. Þá rænti Þorvaldr bæinn á Eyri öllu lausa-fé, því er innan veggja var, vápnum ok klæðum, hús-búnaði, bús-gagni, ok mat. Í því ráni tóku þeir sólar-stein góðan, ok kyrtil brúnaðan með búnaði. Þá gripi hafði Guðmundr biskup átta ok gefit Hrafni. Þeir tóku ferju eina, er kirkjan átti, ok báru þar á þann fjár-hlut er þeir ræntu. Ok er þeir vóru á braut farnir með skipit ok fjár-hlutinn, þá fundu heima-menn á Eyri sólarsteininn, þar er þeir höfðu eikjuna; þvíat þeir höfðu hónum í brott kastað, ok kölluðu vera hegeitel. Svá ok kyrtilinn höfðu þeir eptir látið, ok kölluðu vera vaðmáls-slopp; ok eigi fengu þeir sét á búninginn. Þenna atburð virðu menn svá, at því mætti þeir þessa gripi eigi í brott hafa, er Guðmundr biskup hafði átt.

Þat vár it sama fór Þorvaldr eptir Páska í annat sinn í Arnarfjörð, ok rænti þá marga þingmenn Hrafns. Pétr Bárðarson lét drepa þingmann Þorvaldz, þann er Hermundr hét; sá hafði opt verit í andskota-flokki við Hrafn. Þorvaldr sendi orð Kár munki Geirmundar syni, at hann skyldi leita um sættir við frændr Hrafns. Þá var settr sáttar-fundr þessa mála-ferla, at ráði Þórðar Sturlu sonar ok Kárs munks, á Þingeyri í Dýrafirði. Þá var sætzk á þessi mál á þann veg, at Þórðr Sturluson skyldi göra um þessi mál öll, þann veg sem hann vildi. Tólf menn handsöluðu fyrir Þorvald fégjöld, svá sem Þórðr vildi göra; ok til þeirrar syknu Þorvaldi, sem Þórðr vildi vera láta. Annat sumar eptir á Alþingi sagði Þórðr upp görðina. Sú var görð hans á hendr Þorvaldi, at hann skyldi fara útan þá sam-sumars, ok vera útan fimm vetr, nema hann færi á fund páfa ok sættisk við hann, ok fengi þat af hónum, at hann væri útan þrjá vetr. En er hann kæmi út, ok hefði svá í brott verit, þá væri heimil vist hans í Vatzfirði, bústaðr ok þingmanna-varðveizla; en Þorvaldr skyldi vera óheilagr milli Vatzfjarðar í Breiðafirði ok Stiga í Ísafirði, ok allir þeir menn er fóru til aftöku Hrafns; ok skyldu aldri koma í þetta takmark, nema þeir yrði sæ-hafa nauðgir, þá skyldu þeir fara á brott fullum dagleiðum. Allir menn skyldu vera ór þingi frá Þorvaldi, þeir er bygðum vóru í Súgandafirði eðr vestr þaðan, í því takmarki sem áðr var tjáð. Þessir fjórir menn skyldu útan fara ok koma aldregi út: Þorgils Austmaðr, Steingrímr Ásgeirsson, Þórðr Gunnarsson, Bárðr Bárðarson; ok vera ór Vestfirðinga-fjórðungi at inum næsta hálfum mánaði þaðan frá er þeir spyrði görðina.

Þeir Bjarni djákn ok Kolbeinn Bergsson skyldu vera sekir um allt land, nema í Austfjörðum. Ormr Skeggjason skyldi eigi vera í Dýrafirði ok eigi í Ísafirði. Þórðr Steinsson skyldi ok svá sekr sem Ormr. Allir menn aðrir skyldu hafa slíka sekð sem Þorvaldr, án útan-för, ok gjalda þó fé: þrjú hundruð fyrir mann, til þess at þeim sé land-vært. En með þessum mann-sekðum görði Þórðr fyrir víg Hrafns hundruð hundraða. Þat fé skyldi gjalda í gulli eðr silfri; en því at eins annat fé, ef þeim er við væri, þætti þat eigi verra. Fyrir afhögg við Sturlu vóru görvir þrír tigir hundraða. Fyrir afhögg Þórðar Vífilssonar þrír tigir hundraða. Fyrir fjörráð við Pétr Bárðarson þrír tigir hundraða. Fyrir aðilð vígsakar eptir Hrafn vóru görvir þrír tigir hundraða til handa Magnúsi Þórðar syni, systur-syni Hrafns, er vígsakar aðilinn var; þvíat synir Hrafns vóru þá svá ungir at þeir máttu eigi vera vígsakar-aðilarnir.

Þessi tvau hundruð hundraða guldusk eptir því sem Þórðr Sturluson vildi. Rán þat er Þorvaldr rænti á Eyri, ok önnur þau er þeir ræntu í Arnarfirði, vóru aptr goldin svá sem skyldi.

Þorvaldr fór útan ok gékk suðr til Róms, ok var útan þrjú ár.

En meðan Þorvaldr var útan, lét Pétr Bárðarson drepa Ima Þorkelsson, en höggva fót undan Jóni Þorsteins syni, því at þeir höfðu farit með Þorvaldi til aftöku Hrafns, ok höfðu eigi fé fyrir sik bætt. Þorvaldr kom út þá er hann hafði þrjá vetr útan verit ok gengit suðr; ok bjó síðan í Vatzfirði meðan hann lifði. Ok lýkr þar sögunni.