Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 1

Eptir fall Magnús konungs berfœts tóku synir hans konungdóm í Nóregi, Eysteinn, Sigurðr, Óláfr; hafði Eysteinn inn nørðra hlut landz, en Sigurðr inn syðra. Óláfr konungr var þá iiii. vetra eða v.; en þann þriðjung landz, er hann átti, hǫfðu þeir báðir til varðveizlu. Sigurðr var þá til konungs tekinn, er hann var xiii. vetra eða xiiii., en Eysteinn var vetri ellri. Sigurðr konungr lét eptir fyrir vestan haf dóttur Íra-konungs. Þá er synir Magnús váru til konunga teknir, kómu útan ór Jórsalaheimi, ok sumir ór Miklagarði, þeir menn, er farit hǫfðu út með Skopta Ǫgmundarsyni, ok váru þeir inir frægstu ok kunnu margs konar tíðendi at segja; en af þeim nýnæmum girntisk fjǫlði mannz í Nóregi þeirar ferðar; var þat sagt, at í Miklagarði fengu Norðmenn fullsælu fjár, þeir er á mála vildu ganga. Þeir báðu konungana, at annarr hvárr þeira, Eysteinn eða Sigurðr, skyldi fara ok vera fyrir því liði, er til útferðar gerðisk. En konungarnir játtu því ok bjoggu ferð þá með beggja kostnaði. Til þeirar ferðar réðusk margir ríkismenn, bæði lendir menn ok ríkir bœndr. En er ferðin var búin, þá var þat af ráðit, at Sigurðr skyldi fara, en Eysteinn skyldi hafa landráð af hendi beggja þeira.

Chapter 2

Einum vetri eða tveim eptir fall Magnús berfœts kom vestan af Orkneyjum Hákon, sonr Páls jarls, en konungar gáfu honum jarldóm ok yfirsókn í Orkneyjum, svá sem jarlar hǫfðu haft fyrir honum, Páll faðir hans eða Erlendr fǫðurbróðir hans. Fór Hákon vestr til Orkneyja.

Chapter 3

Fjórum vetrum eptir fall Magnús konungs fór Sigurðr konungr liði sínu ór Nóregi; þá hafði hann lx. skipa; svá segir Þórarinn stuttfeldr:

Svá kom fylkis
framt lið saman
margspaks mikit,
mildingi vilt,
at skip við skǫp
skarfǫgr of lǫg
hreins goðs heðan
hnigu, sex tigir.

Sigurðr konungr siglði um haustit til Englandz; þá var þar konungr Heinrekr, sonr Viljálms bastarðz. Var Sigurðr konungr þar um vetrinn; svá segir Einarr Skúlason:

Vásǫflugr réð vísi
vestr helmingi mestum;
óð at ensku láði
ægis marr und harra;
stál lét hilmir hvílask
heiptglaðr ok vas þaðra
(né gramr af val Vimrar)
vetrlengis (stígr betri).
Chapter 4

Sigurðr konungr fór eptir um várit liðinu vestr til Vallandz ok kom fram um haustit út á Galizuland ok dvalðisk þar annan vetr; svá segir Einarr Skúlason:

Ok, sás œzt gat ríki,
ól þjóðkonungr, sólar,
ǫnd á Jákóbs landi
annan vetr, und ranni;
þar frák hilmi herjar
(hjaldrs) lausmæli gjalda
(gramr bræddi svan snimma
snarlyndr) frǫmum jarli.

En þat var með þeim atburð, at jarl sá, er þar réð fyrir landi, gerði sætt við Sigurð konung, ok skyldi jarl láta setja Sigurði torg til matkaupa allan vetrinn, en þat endisk eigi lengr en til jóla, ok gerðisk þá ilt til matar, þvíat landit er skarpt ok ilt matland. Þá fór Sigurðr konungr með miklu liði til kastala þess, er jarl átti, ok flýði jarl undan, þvíat hann hafði lítit lið. Sigurðr konungr tók þar vist mikla ok mikit herfang annat, ok lét flytja til skipa sinna; bjósk síðan í brot ok fór vestr fyrir Spán. Þá er Sigurðr konungr siglði fyrir Spán, barsk þat at, at víkingar nǫkkurir, þeir er fóru at féfangi, kómu í móti honum með galeiða her, en Sigurðr konungr lagði til orrostu við þá, ok hófu svá ina fyrstu orrostu við heiðna menn, ok vann af þeim viii. galeiðr; svá segir Haldórr skvaldri:

Ok fádýrir fóru
Fjǫlnis hróts at móti,
vígǫsum hlóð vísi,
víkingar gram ríkjum;
náði herr at hrjóða
(hlaut drengja vinr fengi
fyrðum hollr), þars fellat
fátt lið, galeiðr átta.

Síðan helt Sigurðr konungr til kastala þess, er Sintré heitir, ok barðisk þar aðra orrostu; þat er á Spáni; þar sat í heiðit fólk ok herjaði á kristna menn; hann vann kastalann ok drap þar alt fólk, þvíat ekki vildi kristnask láta, ok tók þar fé mikit; svá segir Haldórr skvaldri:

Stór skalk verk, þaus vǫru
(Vánar dags) á Spáni,
(prútt lét sløngvir sóttan
Sintré) konungs inna;
gerðisk heldr við harðan
hermǫnnum gram berjask
grátt, es gǫrva neittu
goðs rétti sér boðnum.
Chapter 5

Eptir þat helt Sigurðr konungr liðinu til Lizibónar, þat er borg mikil á Spáni, ok hálf kristin en hálf heiðin; þar skilr Spán kristna ok Spán heiðna; eru þau heruð heiðin ǫll, er vestr liggja þaðan. Þar átti Sigurðr konungr ina iii. orrostu við heiðna menn ok hafði sigr; fekk þar fé mikit; svá segir Haldórr skvaldri:

Suðr vátt sigr enn þriðja,
snjallr, við borg þás kalla,
lofðungs kundr, þars lenduð
Lizibón, at fróni.

Þá helt Sigurðr konungr liðinu vestr fyrir Spán heiðna ok lagði til borgar þeirar, er kǫlluð er Alkasse, ok átti þar ina iiii orrostu við heiðna menn ok vann borgina, drap þar mart fólk, svá at hann eyddi borgina. Þeir fengu þar ófamikit fé; svá segir Haldórr skvaldri:

Út frák yðr þars heitir
Alkasse styr hvassan,
folkþeysandi, fýsask
fjórða sinn at vinna.

Ok enn þetta:

Unnit frák í einni
eyddri borg til sorga
(hitti herr á flótta)
heiðins vífs (at drífa).