Bókastaðir

Magnús Óláfsson byrjaði ferð sína eptir jólin austan af Hólmgarði ofan til Aldeigjuborgar; taka þeir at búa skip sín, er ísa leysti um várit; þess getr Arnórr jarlaskáld í Magnúsdrápu:

Magnús konungr helt austan um várit til Svíþjóðar; svá segir Arnórr:

Hér segir, at Magnús konungr, þá er hann fór austan ór Garðaríki, at hann siglði fyrst til Svíþjóðar ok upp til Sigtúna. Þá var konungr í Svíþjóð Emundr Óláfsson; þar var þá ok Ástríðr drótning, er átt hafði inn helgi Óláfr konungr; hon fagnaði forkunnar vel Magnúsi, stjúpsyni sínum, ok lét þegar stefna fjǫlment þing, þar sem kallat er á Hǫngrum. En á því þingi talaði Ástríðr ok segir svá: "hér er nú kominn með oss sonr ins helga Óláfs konungs, er Magnús heitir; ætlar nú ferð sína til Nóregs at sœkja fǫðurarf sinn; er mér skylda mikil at styrkja hann til þessarrar ferðar, þvíat hann er stjúpson minn, svá sem þat er ǫllum kunnigt, bæði Svíum ok Norðmǫnnum; skal ek hér engan hlut til spara, þann er ek hefi fǫng á, at hans styrkr mætti mestr verða, bæði fjǫlmenni þat, er ek á forráð á, ok svá fé; svá þeir allir, er til þessar ferðar ráðask með honum, skulu eiga heimla mína vináttu fullkomna. Ek vil því ok lýsa, at ek skal ráðask til ferðarinnar með honum; mun þat þá ǫllum auðsýnt, at ek spari eigi aðra hluti til liðsemðar við hann, þá er ek má honum veita". Síðan talaði hon langt ok snjalt; en er hon hætti, þá svǫruðu margir, sǫgðu svá, at Svíar hǫfðu lítla tírarfǫr farit til Nóregs, þá er þeir fylgðu Óláfi konungi, feðr hans — "ok er eigi hér betra at ván, er þessi konungr er, segja þeir, eru menn fyrir þá sǫk ófúsir þessarrar ferðar". Ástríðr svarar: "allir þeir, er nǫkkurir hreystimenn vilja vera, munu ekki æðrask um slíkt. En ef menn hafa látit frændr sína með inum helga Óláfi konungi eða sjálfir sár fengit, þá er þat nú drengskapr, at fara nú til Nóregs ok hefna þess". Kom Ástríðr svá orðum sínum ok liðveizlu, at fjǫlði liðs varð til með Ástríði at fylgja honum til Nóregs; þess getr Sigvatr skáld:

Svá segir Þjóðólfr skáld í Magnúsflokki:

Magnús Óláfsson hóf ferð sína af Sigtúnum ok hafði þá lið mikit, er Svíar hǫfðu fengit honum. Þeir fóru fœti um Svíþjóð ok svá til Helsingjalandz; svá segir Arnórr jarlaskáld:

Síðan fór Magnús Óláfsson austan um Jamtaland ok um Kjǫl ok ofan í Þrándheim, ok tók þegar alt landzfólk vel við honum. En menn Sveins konungs, þegar er þeir spurðu, at Magnús, sonr Óláfs konungs, var þar í land kominn, þá flýðu allir víz vegar ok forðuðu sér, varð þar engi mótstaða veitt Magnúsi. Var Sveinn kounungr suðr í landi. Svá segir Arnórr jarlaskáld:

Magnús Óláfsson fór með liði sínu út til kaupangs, var honum þar vel fagnat. Síðan lét hann stefna Eyraþing; en er bóndafólkit kom til þings, þá var þar Magnús til konungs tekinn yfir land alt, svá vítt sem haft hafði Óláfr konungr, faðir hans. Síðan tók Magnús konungr sér hirð ok gerði lenda menn, hann skipaði alt í heruðum mǫnnum í ármenningar ok i sýslur. Magnús konungr bauð út leiðangri þegar um haustit um allan Þrándheim; varð honum gott til liðs, helt síðan herinum suðr með landi.

Sveinn konungr Álfífuson var þá staddr á Sunn-Hǫrðalandi, er hann spurði hersǫgu þessa; lét hann þegar skera upp herǫr ok senda iiii. vega frá sér; stefndi til sín bóndafólki ok lét þat fylgja, at úti skyldi vera almenningr at liði ok skipum ok verja land með honum. Lið þat alt, er þannug var næst konungi, sótti á fund hans; átti konungr þá þing ok tal við bœndr ok bar þá upp ørendi sín, segir svá, at hann vill halda til móts við Magnús konung, son Óláfs konungs, ok halda við hann orrostu, ef bœndr vilja fylgja honum. Mælti konungr heldr skamt. Bœndr gerðu lítinn róm at máli hans. Síðan tǫluðu danskir hǫfðingjar, þeir er með konungi váru, langar tǫlur ok snjallar, en bœndr svǫruðu ok tǫluðu í mót, sǫgðu margir, at þeir vildi fylgja Sveini konungi ok berjask með honum, en sumir neittu; sumir þǫgðu með ǫllu, sumir sǫgðu svá, at þeir mundu leita á fund Magnús konungs, þegar er þeir næði. Þá svarar Sveinn konungr: "svá lízk mér, sem hér sé komit fátt bóndafólk, þat er vér hǫfðum orð send, en þessir bœndr, er hér eru, segja sjálfum oss, at þeir vilja fylgja Magnúsi konungi, þá sýnisk mér sem oss myni allir einir til liðsemðar ok hinir, er segja, at kyrrir vili vera; slíkt sama þeir, er þegja um; en hinir, er segja, at oss vili fylgja, þá mun sá annarr hverr eða fleiri, er oss myni ekki tiltak til vera, ef vér leggjum til orrostu við Magnús konung; er þat mitt ráð, at vér leggim oss ekki á trúnað þessa bónda, fǫrum heldr þannug, er oss er fólk alt tryggt ok trútt, hǫfum vér þar gnógan styrk at vinna undir oss land þetta". En þegar er konungr hafði þenna órskurð veitt, þá fylgðu allir hans menn þessu ráði. Snúa þeir þá um stǫfnum ok drógu segl sín; siglði Sveinn konungr þá austr með landi ok létti eigi fyrr en hann kom til Danmarkar; var honum þar vel fagnat. En er hann hitti Hǫrðaknút, bróður sinn, þá bauð hann Sveini konungi at hafa þar ríki með sér í Danmǫrk, ok þekðisk Sveinn þat.

Magnús konungr fór um haustit alt austr til landzenda, ok var hann til konungs tekinn um alt land, ok varð alt landzfólk því fegit, er Magnús var konungr orðinn. Þat sama haust andaðisk Knútr inn ríki í Englandi ídús Nóvembris; hann var jarðaðr í Vincestr; þá hafði hann verit konungr yfir Danmǫrk xxvii. vetr, en bæði ok yfir Englandi xxiiii. vetr, en þar með yfir Nóregi vii. vetr. Þá var til konungs tekinn á Englandi Haraldr, sonr Knúts. Þann sama vetr andaðisk Sveinn Álfífuson í Danmǫrk. Þjóðólfr kvað svá um Magnús konung:

Bjarni Gullbrárskáld orti um Kálf Árnason:

Magnús konungr var þann vetr yfir Nóregi, en Hǫrðaknútr yfir Danmǫrk.