Bókastaðir

Þeir Jón ok Víðkunnr fóru dag ok nótt, til þess er þeir funnu Magnús konung. Þeir Sveinn ok Þórir heldu ok norðan sínu liði ok ræntu víða um Hálogaland. En er þeir lágu á firði þeim, er Harmr heitir, þá sá þeir sigling Magnús konungs, ok þóttusk þeir Þórir eigi hafa lið til at berjask ok røru undan ok flýðu. Røri Þórir ok Egill til Hesjutúna, en Sveinn røri út til hafs en sumt lið þeira røri inn í fjǫrðinn. Magnús konungr helt eptir þeim Þóri. En er skipin rendusk at í lendingunni, þá var Þórir í fyrirrúmi á sínu skipi. Þá kallaði Sigurðr ullstrengr á hann: "ertu heill, Þórir?" Þórir svarar: "heill at hǫndum, en hrumr at fótum". Þá flýði lið þeira Þóris alt á land upp, en Þórir varð handtekinn. Egill varð ok handtekinn, þvíat hann vildi eigi renna frá konu sinni. Magnús konungr lét flytja þá báða í Vambarhólm. En er Þórir var upp leiddr, reikaði hann á fótum; þá mælti Víðkunnr: "meirr á bakborða, Þórir". Síðan var Þórir leiddr til gálga; þá mælti hann:

Ok er hann gekk at gálganum, mælt hann: "ill eru ill ráð". Síðan var hann hengðr; ok þá er upp reið gálgatréit, var Þórir svá hǫfugr, at sundr slitnaði hálsinn, ok fell búkrinn til jarðar.

Þórir var allra manna mestr, bæði hár ok digr. Egill var ok til gálga leiddr, en er konungs þrælar skyldu hengja hann, þá mælti Egill: "eigi skuluð þér mik fyrir því hengja, at eigi væri hverr yðvarr makligri at hanga", svá sem kveðit var:

Magnús konungr sat hjá, er þeir váru hengðir, ok var svá reiðr, at engi var hans manna svá djarfr, at þørði at biðja þeim friðar. Þá mælti konungr, er Egill sparn gálgann: "illa koma þér góðir frændr í þǫrf". Í því sýndisk, at konungr vildi hafa verit beðinn, at Egill hefði lifat. Svá segir Bjǫrn inn krephendi:

Magnús konungr helt síðan suðr til Þrándheims, veitti þar stórar refsingar þeim mǫnnum, er sannir váru at landráðum við hann, drap hann suma, en brendi fyrir sumum; svá segir Bjǫrn krephendi:

Sveinn Haraldzson flýði fyrst til hafs út ok svá til Danmerkr ok var þar til þess, er hann kom sér í sætt við Eystein konung Magnússon; hann tók Svein í sætt ok gerði hann skutilsvein sinn ok hafði hann í kærleik ok virðingu. Magnús konungr hafði þá ríki einn saman; hann friðaði vel fyrir landi sínu ok eyddi ǫllum víkingum ok útilegumǫnnum; hann var maðr rǫskr ok herskár ok starfsamr ok líkari í ǫllu Haraldi konungi fǫðurfǫður sínum í skaplýzku heldr en feðr sínum.

Magnús konungr byrjaði ferð sína ór landi ok hafði með sér lið mikit ok frítt ok góðan skipakost; helt hann liði því vestr um haf ok fyrst til Orkneyja. Hann tók hǫndum jarlana Pál ok Erlend, sendi þá báða austr í Nóreg, en setti eptir Sigurð son sinn til hǫfðingja yfir eyjunum ok fekk honum ráðuneyti. Magnús konungr helt liði sínu til Suðreyja; en er hann kom þar, tók hann þegar at herja ok brenna byggðina, en drap mannfólkit, ok ræntu alt, þar er þeir fóru, en landzlýðr flýði undan víts vegar, en sumir inn í Skotlandz-fjǫrðu, en sumir suðr í Saltíri eða út til Írlandz; sumir fengu grið ok veittu handgǫngu; svá segir Bjǫrn krephendi:

Magnús konungr kom liði sínu í eyna Helgu ok gaf þar grið ok frið mǫnnum ǫllum ok allra manna varnaði. Þat segja menn, at hann vildi upp lúka Kolumkilla kirkju inni litlu, ok gekk konungr eigi inn ok lauk þegar aptr hurðina ok þegar í lás ok mælti, at engi skyldi svá djarfr verða síðan, at inn skyldi ganga í kirkju þá, ok hefir síðan svá gǫrt verit. Þá lagði Magnús konungr liðinu suðr til Ílar, herjaði þar ok brendi; en er hann hafði unnit þat land, þá byrjar hann ferðina suðr fyrir Saltíri, herjaði þá á bæði borð á Írland ok Skotland, fór svá alt herskildi suðr til Manar ok herjaði þar sem í ǫðrum stǫðum; svá segir Bjǫrn krephendi:

Lǫgmaðr hét sonr Guðrøðar Suðreyja-konungs; Lǫgmaðr var settr til landvarnar í Norðreyjum. En er Magnús konungr kom til Suðreyja með her sinn, þá flýði Lǫgmaðr undan herinum ok var í eyjunum, en at lykðum tóku menn Magnús konungs hann með skipsǫgn sína, þá er hann vildi flýja til Írlandz; lét konungr hann í járn setja ok hafa á gæzlu; svá segir Bjǫrn krephendi:

Síðan helt Magnús konungr liðinu til Bretlandz. En er hann kom í Ǫngulseyjarsund, þá kom þar mót honum herr af Bretlandi, ok réðu jarlar tveir fyrir, Hugi prúði ok Hugi digri, ok lǫgðu þegar til orrostu; varð harðr bardagi. Magnús konungr skaut af boga, en Hugi prúði var albrynjaðr, svá at ekki var bert á honum nema augun ein. Magnús konungr skaut ǫru at honum ok annarr háleyskr maðr, er stóð hjá konungi; skutu þeir báðir senn; kom ǫnnur ǫrin á nefbjǫrg hjálmsins, ok lagðisk hon fyrir út af annan veg, en annat skotit kom í auga jarlinum ok flaug aptr í gǫgnum hǫfuðit, ok er þat konunginum kent; fell þar Hugi jarl, en síðan flýðu Bretar ok hǫfðu látit lið mikit; svá segir Bjǫrn krephendi:

Ok enn var þetta kveðit:

Magnús konungr fekk sigr í þeiri orrostu; þá eignaðisk hann Ǫngulsey, svá sem inir fyrri konungar hǫfðu lengst suðr eignazk ríki, þeir er í Nóregi hǫfðu verit. Ǫngulsey er þriðjungr Bretlandz. Eptir orrostu þessa snýr Magnús konungr aptr liði sínu, helt fyrst til Skotlandz. Þá fóru menn milli þeira Melkólms Skotakonungs, ok gerðu þeir sætt milli sín; skyldi Magnús konungr eignask eyjar allar, þær er liggja fyrir vestan Skotland, allar þær, er stjórnfǫstu skipi mætti fara milli ok meginlandz. En er Magnús konungr kom sunnan til Saltíris, þá lét hann draga skútu um Saltíris-eið ok leggja stýri í lag; konungr sjálfr settisk í lypting ok helt um hjálmunvǫl ok eignaðisk svá landit, þat er þá lá á bakborða. Saltíri er mikit land ok betra en in bezta ey í Suðreyjum nema Mǫn. Eið mjótt er á milli ok meginlandz á Skotlandi; þar eru opt dregin langskip yfir.