Bókastaðir

Þá er liðnir váru ii. vetr frá falli Sigurðar konungs, drógu konungar her saman, Ingi austan ór landi ok fekk hann lxxx. skipa, en Eysteinn konungr norðan ok fekk hálfan v. tøg skipa. Þá hafði hann dreka inn mikla, er Eysteinn konungr Magnússon hafði látit gera, ok hǫfðu þeir allfrítt lið ok mikit. Ingi konungr lá skipum sínum suðr við Mostr, en Eysteinn konungr lítlu norðarr í Grœningasundi. Eysteinn sendi suðr til Inga Áslák unga Jónsson ok Árna sturlu Sæbjarnarson; þeir hǫfðu eitt skip. En er Inga menn kendu þá, lǫgðu þeir at þeim ok drápu mart manna af þeim, tóku skipit ok alt þat, er á var, ok hvert fat þeira. En Áslákr ok Árni ok nǫkkurir menn með þeim kómusk á land upp ok fóru til fundar við Eystein konung ok segja honum, hvernug Ingi konungr hefði fagnat þeim. Eysteinn konungr hafði þá húsþing ok segir mǫnnum, hvern ófrið þeir Ingi vildu gera, ok bað liðsmenn, at þeir skyldu honum fylgja — "ok hǫfum vér lið svá mikit ok gott, at ek vil hvergi undan flýja, ef þér vilið fylgja mér". En engi varð rómr at máli hans. Hallkell húkr var þar, en synir hans báðir með Inga, Símun ok Jón. Hallkell svaraði, svá at mjǫk margir heyrðu: "fylgi gullkistur þínar þér nú ok veri land þitt".

Um nóttina eptir røru þeir í brot mǫrgum skipum á laun, sumir til lags við Inga konung, sumir til Bjǫrgynjar, sumir í Fjǫrðu inn. En at morni, er lýst var, þá var konungr x skipum einum eptir; þá lét hann þar eptir dreka inn mikla, þvíat hann var þungr undir árum, ok fleiri skipin, ok hjoggu drekann mjǫk, ok svá hjoggu þeir niðr mungát sitt ok alt þat, er þeir máttu eigi með sér hafa, spiltu þeir. Eysteinn konungr gekk á skip Endriða Jónssonar mǫrnefs, ok fóru þeir norðr ok inn í Sogn ok þaðan it øfra austr til Víkr. Ingi konungr tók skipin ok fór austr it ýtra í Víkina. En fyrir austan Fold þá var þar Eysteinn ok hafði nær dccc. manna. Þá sá þeir skipalið Inga konungs ok þóttusk eigi lið við hafa ok hljópu á skóg undan; þá flýði á sinn veg hvat, svá at konungr var við annan mann. Þeir Ingi urðu varir við farar Eysteins ok svá þat, at hann var fámeðr; þeir fóru at leita hans. Símun skálpr hitti hann, er hann gekk undan hrísrunni einum at þeim. Símun heilsaði honum — "heill lávarðr" segir hann. Konungr segir: "vetka ek nema þú þykkisk nú minn lávarðr" segir hann. "Er nú sem gerisk" segir Símun. Konungr bað, at hann skyldi honum undan skjóta, kvað honum þat byrja — "þvíat lengi hefir með okr vel verit, þótt nú sé annan veg".

Símun kvað þá ekki mundu af því verða. Konungr bað, at hann skyldi hlýða messu áðr, ok þat var. Síðan lagðisk hann niðr á grúfu ok breiddi hendr frá sér út ok bað sik hǫggva í kross á milli herðanna, kvað þá skyldu reyna, hvárt hann myndi þola járn eða eigi, sem þeir hǫfðu sagt lagsmenn Inga. Símun mælti við þann, er hǫggva skyldi, bað hann til ráða, kvað konung hølzti lengi hafa kropit þar um lyng; hann var þá hǫggvinn ok þótti verða við prúðliga. Lík hans var flutt til Fors, en fyrir sunnan kirkju undir brekkunni var lík hans nátsætt. Eysteinn konungr var jarðaðr at Forskirkju, ok er leg hans á miðju kirkjugólfi ok breiddr yfir kǫgurr, ok kalla menn hann helgan. Þar sem hann var hǫggvinn ok blóð hans kom á jǫrð, spratt upp brunnr, en annarr þar undir brekkunni, sem lík hans var náttsætt; af hváru tveggja því vatni þykkjask margir menn bót hafa fengit. Þat er sǫgn Víkverja, at margar jartegnir yrði at leiði Eysteins konungs, áðr óvinir hans steypði á leiðit hundzsoði. Símun skálpr var it mesta óþokkaðr af verki þessu, ok var þat alþýðumál, en sumir segja, þá er Eysteinn konungr var handtekinn, at Símun sendi mann til fundar við Inga konung, en konungr bað Eystein eigi koma í augsýn sér; svá hefir Sverrir konungr rita látit, en þannug segir Einarr Skúlason: