Bókastaðir

Ingiríðr drótning ok með henni lendir menn ok hirðin, sú er Haraldr konungr hafði haft, réðu þat, at hleypiskip var gǫrt ok sent norðr til Þrándheims at segja fall Haraldz konungs ok þat með, at Þrœndir skyldu taka til konungs son Haraldz konungs Sigurð, er þá var norðr þar ok Sáða-Gyrðr Bárðarson fóstraði, en Ingiríðr drótning fór þegar austr í Vík. Ingi hét sonr þeira Haraldz konungs, er var at fóstri þar í Víkinni með Ámunda Gyrðarsyni Lǫgbersasonar. En er þau kómu í Víkina, var stefnt Borgarþing; þar var Ingi til konungs tekinn, — þá var hann á annan vetr, — at því ráði hurfu Ámundi ok Þjóstólfr Álason ok margir aðrir stórir hǫfðingjar. En er þau tíðendi kómu norðr til Þrándheims, at Haraldr konungr var af lífi tekinn, þá var þar til konungs tekinn Sigurðr, sonr Haraldz konungs, ok hurfu at því ráði Óttarr birtingr ok Pétr Sauða-Úlfsson ok þeir brœðr Gothormr af Reini Ásólfsson ok Óttarr balli ok fjǫlði annarra hǫfðingja, ok snørisk undir þá brœðr náliga allr lýðr ok allra helzt fyrir þess sakar, at faðir þeira var kallaðr heilagr, ok var þeim svá land svarit, at undir engan mann annan skyldi ganga, meðan nǫkkurr þeira lifði sona Haraldz konungs.

Sigurðr slembidjákn sótti norðr um Stað, ok þá er hann kom á Norð-Mœri, váru alt komin fyrir honum bréf ok jartegnir ráðamanna þeira, er snúizk hǫfðu undir hlýðni við sonu Haraldz konungs, ok fekk hann þar enga viðrtǫku eða upreist; en með því at hann var sjálfr liðfár, þá réðu þeir þat, at stefna inn í Þrándheim, þvíat hann hafði áðr gǫrt orð fyrir sér inn þannug til vina sinna ok til vina Magnús konungs, er blindaðr hafði verit. En er hann kom til kaupangs, røri hann upp í ána Nið, ok kómu festum á land í konungsgarði ok urðu þá undan at leita, þvíat lýðr allr stóð í móti. Þeir lǫgðu síðan til Hólms ok tóku þar út ór klaustranum Magnús Sigurðarson af nauðgum munkunum; hann hafði tekit áðr munksvígslu. Sú er fleiri manna sǫgn, at Magnús fœri at sjálfs sín vilja, þótt þetta væri gǫrt til bótar um mál hans; ok vænti af þessu sér liðsafla, ok svá gerðisk ok gafsk, ok var þetta þegar eptir jól. Fóru þeir Sigurðr út eptir firðinum. Síðan sótti eptir þeim Bjǫrn Egilsson, Gunnarr af Gimsum, Haldórr Sigurðarson, Áslákr Hákonarson ok þeir brœðr, Benedikt ok Eiríkr, ok hirð sú, er verit hafði fyrr með Magnúsi konungi, ok fjǫlði annarra manna. Þeir fóru með flokkinn suðr fyrir Mœri ok alt fyrir Raumsdalsminni. Þeir skiptu þar liði sínu, ok fór Sigurðr slembidjákn vestr um haf þegar um vetrinn, en Magnús fór til Uplanda ok vænti sér þar mikils liðs, sem hann fekk; var hann þar um vetrinn ok um sumarit alt á Uplǫndum ok hafði þá mikit lið; en Ingi konungr fór með liði sínu, ok hittusk þeir sem heitir í Mynni; varð þar mikil orrosta, ok hafði Magnús konungr meira lið. Svá er sagt, at Þjóstólfr Álason hafði Inga konung í kiltingu sér, meðan orrosta var, ok gekk undir merki, ok kom Þjóstólfr í mikla nauð af erfiði ok atsókn; ok er þat mál manna, at þá hafi Ingi fengit vanheilendi þat, er hann hafði allan aldr síðan, ok knýtti hrygginn, en annarr fótrinn var skemri en annarr ok svá afllítill, at hann var illa gengr, meðan hann lifði. Þá snøri mannfallinu á hendr Magnús konungs mǫnnum, ok fellu þessir í ǫndurðri fylking, Haldórr Sigurðarson ok Bjǫrn Egilsson, Gunnarr af Gimsum ok mikill hluti liðs Magnús, áðr hann vildi flýja eða undan ríða; svá segir Kolli:

Ok enn þetta:

Magnús flýði þaðan austr á Gautland ok þaðan til Danmerkr. Í þenna tíma var Karl jarl Sónason í Gautlandi; hann var ríkr ok ágjarn. Magnús blindi ok hans menn segja svá, hvar sem þeir kómu fyrir hǫfðingja, segja, at Nóregr myndi liggja lauss fyrir, ef nǫkkurir stórir hǫfðingjar vildi til sœkja, er engi var konungr yfir landinu ok lendra manna forráð var þar yfir ríkinu, en þeir lendir menn, er fyrst váru til forráða teknir, þá var nú hverr ósáttr við annan fyrir ǫfundar sakir. En með því at Karl jarl var ágjarn til ríkis ok áhlýðinn um fyrirtǫlur, þá samnar hann liði ok ríðr austan í Víkina, ok gekk mart fólk undir hann fyrir hræzlu sakir. En er þetta spyrja þeir Þjóstólfr Álason ok Ámundi, þá fóru þeir í móti með því liði, er til feksk, ok hǫfðu með sér Inga konung. Þeir hittu Karl jarl ok her Gauta austr á Krókaskógi ok áttu þar aðra orrostu, ok fekk Ingi konungr sigr. Þar fell Munán Ǫgmundarson, móðurbróðir Karl jarls. Ǫgmundr, faðir Munáns, var sonr Orms jarls Eilífssonar ok Sigríðar, dóttur Finnz jarls Árnasonar; Ástríðr Ǫgmundardóttir var móðir Karls jarls. Mart fell á Krókaskógi, en jarl flýði austr af skóginum; Ingi konungr rak þá alt austr ór ríki sínu, ok varð þeira ferð in herfiligsta; svá segir Kolli:

Magnús blindi sótti þá til Danmerkr á fund Eiríks eimuna ok fekk hann þar góðar viðtekjur; bauð hann Eiríki at fylgja honum í Nóreg, ef Eiríkr vildi leggja undir sik landit ok fara með Dana-her í Nóreg, ok segir, ef hann kømr með styrk hers, at engi maðr í Nóregi mun þora at skjóta spjóti í móti honum. En konungr skipaðisk við ok bauð út leiðangri; hann fór með vi. hundruð skipa norðr í Nóreg, ok var Magnús blindi ok hans menn í þessi ferð með Dana-konungi. En er þeir kómu í Víkina, þá fóru þeir til hófs nǫkkurs með spekð ok friði austan fjarðar, en er þeir kómu liðinu til Túnsbergs, var þar fyrir samnaðr mikill lendra manna Inga konungs. Vatnormr Dagsson, bróðir Grégóríí, réð mest fyrir þeim. Þá máttu Danir eigi á land komask ok eigi vatn sér taka; var mart manna drepit af þeim. Þá lǫgðu þeir inn eptir firði til Óslóar, ok var þar fyrir Þjóstólfr Álason. Svá er sagt, at þeir vildu láta bera skrín Hallvarðz ins helga ór býnum um aptaninn, ok gengu svá margir undir, sem við máttu komask, ok fengu þeir eigi lengra borit en útar á kirkjugólfit; en um morgininn, er þeir sá, at herrinn fór útan at Hǫfuðey, þá báru iiii. menn skrínit upp ór býnum, en Þjóstólfr ok alt býjarfólkit fylgði skríninu.

Eiríkr konungr ok hans menn sóttu upp í býinn, en sumir runnu eptir þeim Þjóstólfi. Þjóstólfr skaut broddi at þeim manni, er Áskell hét, hann var stafnbúi Eiríks konungs — ok laust undir kverkina, svá at yddi út hnakkann, ok þóttisk Þjóstólfr eigi hafa skotit betra skot, þvíat ekki var bert á honum nema þat eitt. Skrín ins helga Hallvarðz var flutt upp á Raumaríki ok var þar iii. mánaði. Þjóstólfr fór um Raumaríki, ok samnaði hann liði um nóttina ok kom ofan til býjarins um morguninn. Eiríkr konungr lét leggja eld í Hallvarðzkirkju ok víða um býinn ok brendi alt upp með hringum. Því næst kom Þjóstólfr ofan með lið mikit, en Eiríkr konungr lagði í brot skipaliði sínu, ok máttu þeir eigi á land koma fyrir norðan fjǫrðinn fyrir samnaði lendra manna, en hvar sem þeir leituðu til landgǫngu, þá lágu eptir v. eða vi. eða fleiri. Ingi konungr lá í Hornborusundum með liði miklu. En er Eiríkr konungr spurði þat, þá snýsk hann aptr suðr til Danmerkr. Ingi konungr fór eptir þeim ok hendi af þeim alt þat, er þeir máttu; ok er þat mál manna, at eigi hafi verit verri ferð farin í annars konungs veldi með miklu liði, ok líkaði Eiríki konungi illa við Magnús ok hans menn, ok þóttu þeir hafa mjǫk spottat sik, er hann hafði komit í þessa ferð, lézk ekki síðan skyldu vera þeira vinr slíkr sem áðr.

Sigurðr slembidjákn kom þat sumar vestan um haf til Nóregs; en er hann spurði um farar Magnús frænda síns, þóttisk hann vita, at þá myndi hann eiga lítit traust í Nóregi; sigldi hann þá alt útleiði suðr með landi ok kom fram í Danmǫrk; hann helt í Eyrarsund; en suðr fyrir Erri hitti hann Vinðasnekkjur nǫkkurar ok lagði til bardaga við þá ok fekk sigr, hrauð þar viii. snekkjur ok drap þar mart manna, en hengði suma. Hann átti ok orrostu við Mǫn, við Vinði, ok hafði sigr; þá helt hann sunnan ok lagði upp í Elfi í eystri kvísl ok vann þar iii. skip af liði þeira Þóris hvínantorða ok Óláfs, sonar Haraldz kesju, systursonar síns; móðir Óláfs var Ragnhildr, dóttir Magnús konungs berfœts; hann elti Óláf á land. Þórir var í Konungahellu ok hafði samnað fyrir. Sigurðr helt þannug, ok skutusk þeir á, ok fellu menn af hvárumtveggjum, ok mart varð sárt. Þeir Sigurðr fengu eigi upgǫngurnar. Þar fell Úlfheðinn Sǫxólfsson, norðlenzkr maðr, stafnbúi Sigurðar; Sigurðr lagði í brot ok helt norðr í Víkina ok rænti víða. Hann lá í Portyrju á Limgarðzsíðu ok sætti þar skipum, er fóru í Víkina eða ór, ok rænti. Túnsbergs-menn gerðu lið at honum ok kómu á óvart, svá at þeir Sigurðr váru á landi ok skiptu fengi sínu; kom sumt lið ofan at þeim, en sumu lǫgðu þeir um þvera hǫfnina fyrir útan þá. Sigurðr hljóp á skip sitt ok røri út at þeim, en skip Vatnorms var þar næst, ok lét hann síga á hǫmlu; en Sigurðr røri út hjá þeim ok komsk undan einu skipi, en mart fell af liði hans; því var þetta ort: