Bókastaðir

Síðan fór Hallfreðr suðr um heiði ok fekk búit í hendr Valgerði systur sinni, enn hann fór utan í Kolbeinsárósi ok kom við Orkneyjar; þaðan fór hann til Noregs ok kom á Sognsæ um vetrnátta skeið, ok spurði þá at um fall Óláfs konungs. Hann orti þá Óláfs drápu ok er þetta stef í:

Honum þótti svá mikit um fall Óláfs konungs, at hann undi engu ok ætlaði suðr til Danmerkr eða austr til Svíþjóðar. Þeir lǫgðu í einn leynivág. Þat spurði Hallfreðr, at Eiríkr jarl var þaðan eigi langt á brott á land upp. Þat gerði hann sér í hug, at drepa jarl, þótt þegar væri hann drepinn.

Ok um nóttina dreymdi hann at Óláfr konungr kœmi at honum ok mælti: "Þetta er ónýtt ráð er þú ætlask fyrir; yrk heldr drápu um jarl".

Um morgininn eftir gekk Hallfreðr á bœ þann er jarl var ok at þeiri er jarl drakk inni. Hallfreðr var kendr; hann var tekinn ok fœrðr jarli. Jarl vildi láta drepa hann fyrir þat, er hann meiddi Þorleif spaka, ok bað fjǫtra hann; enn er fjǫtrinn var borinn at honum, þá þreif hann til ok hnykti af þeim er á hann skyldi leggja ok laust í hǫfuðit, svá at sá hafði þegar bana. Jarl bað þegar drepa hann, at hann gerði eigi fleira ilt.

Gamall maðr reis upp utar á bekkinn ok gekk fyrir jarl ok bað hann gefa Hallfreði líf, ok var þat Þorleifr enn spaki.

Þá mælti jarl: "Þat er ómaklegast, at þú biðir honum griða, eða mantu eigi, at hann meiddi þik".

Þorleifr svarar: "Þat vil ek, herra, at Hallfreðr hafi grið". Jarl kvað svá vera skyldu sem hann vildi. Þorleifr tók Hallfreð í sveit sína.

Hann mælti við Hallfreð: "Viltu at ek dœma með jarli ok þér".

Hallfreðr kvaðsk þat gjarna vilja.

"Þá skaltu yrkja kvæði um jarl ok haf gert innan þriggja nátta".

Ok er þrjár nætr váru liðnar, þá fœrði Hallfreðr kvæðit ok er þetta upphaf á:

Jarl launaði honum vel kvæðit, — "enn ekki vil ek þik með mér hafa sakir Óláfs Tryggvasonar".

Þorleifr bauð Hallfreði til sín ok þangat fór hann. Þorleifr reyndisk honum hinn bezti drengr.

Ok at sumri fór Hallfreðr út til Íslands ok kom skipi sínu í Leiruvág fyrir sunnan land.

Þá bjó Ǫnundr at Mosfelli. Hallfreðr átti at gjalda hálfa mǫrk silfr húskarli Ǫnundar ok svaraði heldr harðlega. Kom húskarlinn heim ok sagði sín vandræði. Hrafn kvað slíks ván, at hann mundi lægra hlut bera í þeira skiftum. Ok um morgininn eftir reið Hrafn til skips ok ætlaði at hǫggva strengina ok stǫðva brottferð þeira Hallfreðar.

Síðan áttu menn hlut í at sætta þá, ok var goldit hálfu meira enn húskarl átti ok skildu at því.

Annat sumar eftir áttu þeir Hallfreðr ok Gunnlaugr ormstunga ferð saman ok kómu á Melrakkasléttu, enn þá hafði Hrafn fengit Helgu. Hallfreðr sagði Gunnlaugi hversu vel honum hafði vegnat ok Hrafni.

Hallfreðr var lengstum í ferðum ok undi sér engu eftir fall Óláfs konungs. Hann fór til Svíþjóðar at vitja Auðgils sonar síns ok fjár síns; hann ætlaði þar at festask. Þá var Hallfreðr nær fertugum manni, er hann ætlaði til Íslands at sœkja fé sitt.

Hallfreðr son hans var þá með honum. Þeir hǫfðu útivist harða. Hallfreðr jós at sínum hlut ok var þó sjúkr mjǫk.

Ok einn dag, er hann gekk frá austri, settisk hann niðr á ásinn, ok í því laust áfall hann niðr í skipit ok ásinn ofan á hann.

Þá mælti Þorvaldr: "Er þér, bróðir, erfitt við orðit".

Hallfreðr kvað vísu:

Þeir þóttusk sjá sótt á honum ok leiddu hann aftr eftir skipinu ok bjuggu um hann ok spurðu hversu honum segði hugr um sik. Hann kvað vísu:

Þá sá þeir konu ganga eftir skipinu; hon var mikil ok í brynju; hon gekk á bylgjum sem á landi. Hallfreðr leit til ok sá at þar var fylgjukona hans.

Hallfreðr mælti: "Í sundr segi ek ǫllu við þik".

Hon mælti: "Viltu, Þorvaldr, taka við mér?"

Hann kvaðsk eigi vilja.

Þá mælti Hallfreðr ungi: "Ek vil taka við þér". Síðan hvarf hon.

Þá mælti Hallfreðr: "Þér, son minn, vil ek gefa sverðit konungsnaut, enn aðra gripi skal leggja í kistu hjá mér, ef ek ǫndumsk hér á skipinu". Þá kvað hann vísu þessa:

Litlu síðar andaðisk hann, ok var í kistu lagðr ok gripir hans með honum, skikkja, hjálmr ok hringr, ok skotit fyrir borð ǫllu saman.

Kistan kom í eyna helgu í Suðreyjum ok fundu sveinar ábóta. Þeir brutu upp kistuna ok stálu féinu ok søktu líkinu í fen mikit.

Ábóta dreymdi þegar um náttina, at Óláfr konungr kœmi at honum; hann var reiðulegr ok kvað hann illa sveina eiga, — "hafa þeir brotit skip skálds míns ok stolit fé hans, enn bundit stein við háls honum; nú haf þú sannar sǫgur af þeim, ella munu yðr henda hver undr".

Síðan váru sveinar teknir ok gengu þeir við ok var þeim gefit frelsi. Lík Hallfreðar var flutt til kirkju ok var grafit virðulega; kalekr var gerr af hringinum, enn altarisklæði af skikkjunni, enn kertastikur ór hjálminum.

Þeir Þorvaldr tóku land ok fóru á Óttarsstaði ok váru þar um vetrinn. Þorvaldr fór utan um sumarit, enn Hallfreðr gerði bú á Óttarsstǫðum; hann var kallaðr vandræðaskáld; hann var mikilmenni ok gæfumaðr; er mart manna frá honum komit. Lýkr þar at segja frá Hallfreði.