Bókastaðir

Síðan fór Hallfreðr suðr um heiði ok fekk búit í hendr Valgerði, systur sinni. En hann fór útan í Kolbeinsarósi ok kom við Orkneyjar. Þaðan fór hann til Noregs ok kom á Sognsǽ um vetrnátta skeið ok spurði þá at um fall Óláfs konungs. Hann orti þá Óláfsdrápu, ok er þetta stef í:

Honum þótti svá mikit um fall Óláfs konungs, at hann undi engu ok ǽtlaði suðr til Danmerkr. eða austr til Svíþjóðar. Þeir lǫgðu í einn leynivág. Þat spurði Hallfreðr, at Eiríkr jarl var þaðan eigi langt á brott á land upp. Þat gerði hann sér í hug, at drepa jarl, þó at þegar vǽri hann drepinn.

Ok um nóttina dreymði hann, at Óláfr konungr kǿmi at honum ok mǽlti: Þetta er ónýtt ráð, er þú ǽtlask fyrir. Yrk heldr drápu um jarl.

Um morgininn eftir gekk Hallfreðr á bǿ þann, er Eiríkr jarl var, ok at stofu þeirri, er jarl drakk inni. Hallfreðr var kenndr, hann var tekinn ok fǿrðr jarli. Jarl vildi láta drepa hann fyrir þat, er hann meiddi Þorleif spaka, ok bað fjǫtra hann. En er fjǫturrinn var borinn at honum, þá þreif hann til ok hnykkti af þeim, er á hann skyldi leggja. ok laust í hǫfuðit, svá at sá hafði þegar bana. Jarl bað þegar drepa hann, at hann gerði eigi fleira illt. Gamall maðr reis upp útar á bekkinn ok gekk fyrir jarl ok bað hann gefa Hallfreði. líf, ok var þat Þorleifr inn spaki.

Þá mǽlti jarl: Þat er ok ómakligast, at þú biðir honum griða, eða mantu eigi at hann meiddi þik? Þorleifr svaraði:

Þat vil ek, herra, at Hallfreðr hafi grið.

Jarl kvað svá vera skuldu, sem hann vildi. Þorleifr tók Hallfreð í sveit sína.

Hann mǽlti við Hallfreð: Villtu at ek dǿma með jarli ok þér?

Hallfreðr kvazk þat gjarna vilja.

Þá skaltu yrkja kvǽði um jarl, ok haf gǫrt innan þriggja nátta.

Ok er þrjár nǽtr váru liðnar, þá fǿrði Hallfreðr kvǽðit. Ok er þetta upphaf á:

Jarl launaði honum vel kvǽðit. En ekki vil ek þik með mér hafa sakir Óláfs Tryggvasonar.

Þorleifr bauð Hallfreði til sín, ok þangat fór hann. Þorleifr reyndisk honum hinn bezti drengr.

Ok at sumri fór Hallfreðr út til Íslands ok kom skipi sínu í Leiruvág fyrir sunnan land. Þá bjó Ǫnundr at Mosfelli. Hallfreðr átti at gjalda halfa mǫrk silfrs húskarli Ǫnundar. ok svaraði heldr harðliga. Kom húskarlinn heim ok sagði sín vandrǽði. Hrafn kvað slíks ván, at hann mundi lǽgra hlut bera í þeirra skiftum. Ok um morgininn eftir reið Hrafn til skips ok ǽtlaði at hǫggva strengina ok stǫðva brautferð þeirra Hallfreðar. Síðan áttu menn hlut í at sǽtta þá, ok var goldit hǫlfu meira en húskarl átti, ok skilðu at því.

Annat sumar eftir áttu þeir Hallfreðr ok Gunnlaugr ormstunga ferð saman ok kómu á Melrakkasléttu. Þá hafði Hrafn fengit Helgu. Hallfreðr sagði Gunnlaugi, hversu honum hafði vegnat við Hrafn.

Hallfreðr var lengstum í ferðum ok undi sér engu eftir fall Óláfs konungs. Hann fór til Svíþjóðar at vitja Auðgísl, sonar síns, ok fjár síns. Hann ǽtlaði þar at festask.

Þá var Hallfreðr nǽr fertugum manni. er hann ǽtlaði til Íslands at sǿkja fé sitt. Hallfreðr, sonr hans, var þá með honum. Þeir hǫfðu útivist harða. Hallfreðr jós at sínum hlut ok var þó sjúkr mjǫk. Ok einn dag er hann gekk frá austri, settisk hann niðr á ásinn, ok í því laust áfall hann niðr í skipit ok ásinn ofan á hann.

Þá mǽlti Þorvaldr: Er þér, bróðir, erfitt við orðit?

Hann kvað vísu:

Þeir þóttusk sjá sótt á honum ok leiddu hann aftr eftir skipinu ok bjuggu um hann ok spurðu, hversu honum segði hugr um sik.

Hann kvað vísu:

Þá sá þeir konu ganga eftir skipinu. Hon var mikil ok í brynju. Hon gekk á bylgjum sem á landi. Hallfreðr leit til ok sá, at þar var fylgjukona hans. Hallfreðr mǽlir:

Í sundr segi ek ǫllu við þik. Hon mǽlti:

Villtu, Þorvaldr, taka við mér?

Hann kvazk eigi vilja.

Þá mǽlti Hallfreðr ungi: Ek vil taka við þér.

Síðan hvarf hon.

Þá mǽlti Hallfreðr: Þér, sonr minn, vil ek gefa sverðit Konungsnaut. En aðra gripi skal leggja í kistu hjá mér, ef ek ǫndumk.

Lítlu síðar andaðisk hann ok var í kistu lagðr ok gripir hans með honum, skikkja, hjalmr ok hringr, ok skotit síðan fyrir borð ǫllu saman. Kistan kom í Eyna helgu í Suðreyjum. ok fundu sveinar ábóta. Þeir brutu upp kistuna ok stálu fénu, en søkkðu líkinu í fen mikit.

Ábóta dreymði þegar um nóttina at Óláfr konungr kǿmi at honum. Hann var reiðuligr ok kvað hann illa sveina eiga. Hafa þeir brotit skip skálds míns ok stolit fé hans, en bundit stein við hals honum. Nú haf þú sannar sǫgur af þeim, ella munu yðr verða hver undr Nú váru sveinar teknir, ok gengu þeir við, ok var þeim gefit frelsi Lík Hallfreðar var fǿrt til kirkju ok var grafit virðuliga. Kalekr var gǫrr af hringinum, en altarisklǽði af skikkjunni, en kertastikur ór hjalminum.

Þeir Þorvaldr tóku land ok fóru á Óttarsstaði ok váru þar um vetrinn. Þorvaldr fór útan um sumarit, en Hallfreðr gerði bú á Óttarsstǫðum. Hann var kallaðr vandrǽðaskáld. Hann var mikilmenni ok gǫfugr maðr. Er margt manna frá honum komit.

Ok lýkr hér sǫgu Hallfreðar.