Bókastaðir

Síðan fór Hallfreðr suðr um heiði ok fekk búit í hendr Valgerði, systur sinni. En hann fór útan í Kolbeinsarósi ok kom við Orkneyjar. Þaðan fór hann til Noregs ok kom á Sognsæ um vetrnátta skeið ok spurði þá at um fall Óláfs konungs. Hann orti þá Óláfsdrápu, ok er þetta stef í:

Honum þótti svá mikit um fall Óláfs konungs, at hann undi engu ok ætlaði suðr til Danmerkr, eða austr til Svíþjóðar. Þeir lǫgðu í einn leynivág. Þat spurði Hallfreðr, at Eiríkr jarl var þaðan eigi langt á brott á land upp. Þat gerði hann sér í hug, at drepa jarl, þó at þegar væri hann drepinn.

Ok um nóttina dreymði hann, at Óláfr konungr kœmi at honum ok mælti: "Þetta er ónýtt ráð, er þú ætlask fyrir. Yrk heldr drápu um jarl."

Um morgininn eftir gekk Hallfreðr á bœ þann, er Eiríkr jarl var, ok at stofu þeirri, er jarl drakk inni. Hallfreðr var kenndr, hann var tekinn ok fœrðr jarli. Jarl vildi láta drepa hann fyrir þat, er hann meiddi Þorleif spaka, ok bað fjǫtra hann. En er fjǫturrinn var borinn at honum, þá þreif hann til ok hnykkti af þeim, er á hann skyldi leggja, ok laust í hǫfuðit, svá at sá hafði þegar bana. Jarl bað þegar drepa hann, at hann gerði eigi fleira illt. Gamall maðr reis upp útar á bekkinn ok gekk fyrir jarl ok bað hann gefa Hallfreði, líf, ok var þat Þorleifr inn spaki.

Þá mælti jarl: "Þat er ok ómakligast, at þú biðir honum griða, eða mantu eigi at hann meiddi þik?" Þorleifr svaraði:

"Þat vil ek, herra, at Hallfreðr hafi grið."

Jarl kvað svá vera skuldu, sem hann vildi. Þorleifr tók Hallfreð í sveit sína.

Hann mælti við Hallfreð: "Villtu at ek dœma með jarli ok þér?"

Hallfreðr kvazk þat gjarna vilja.

"Þá skaltu yrkja kvæði um jarl, ok haf gǫrt innan þriggja nátta."

Ok er þrjár nætr váru liðnar, þá fœrði Hallfreðr kvæðit. Ok er þetta upphaf á:

Jarl launaði honum vel kvæðit. "En ekki vil ek þik með mér hafa sakir Óláfs Tryggvasonar."

Þorleifr bauð Hallfreði til sín, ok þangat fór hann. Þorleifr reyndisk honum hinn bezti drengr.

Ok at sumri fór Hallfreðr út til Íslands ok kom skipi sínu í Leiruvág fyrir sunnan land. Þá bjó Ǫnundr at Mosfelli. Hallfreðr átti at gjalda halfa mǫrk silfrs húskarli Ǫnundar, ok svaraði heldr harðliga. Kom húskarlinn heim ok sagði sín vandræði. Hrafn kvað slíks ván, at hann mundi lægra hlut bera í þeirra skiftum. Ok um morgininn eftir reið Hrafn til skips ok ætlaði at hǫggva strengina ok stǫðva brautferð þeirra Hallfreðar. Síðan áttu menn hlut í at sætta þá, ok var goldit hǫlfu meira en húskarl átti, ok skilðu at því.

Annat sumar eftir áttu þeir Hallfreðr ok Gunnlaugr ormstunga ferð saman ok kómu á Melrakkasléttu. Þá hafði Hrafn fengit Helgu. Hallfreðr sagði Gunnlaugi, hversu honum hafði vegnat við Hrafn.

Hallfreðr var lengstum í ferðum ok undi sér engu eftir fall Óláfs konungs. Hann fór til Svíþjóðar at vitja Auðgísl, sonar síns, ok fjár síns. Hann ætlaði þar at festask.

Þá var Hallfreðr nær fertugum manni, er hann ætlaði til Íslands at sœkja fé sitt. Hallfreðr, sonr hans, var þá með honum. Þeir hǫfðu útivist harða. Hallfreðr jós at sínum hlut ok var þó sjúkr mjǫk. Ok einn dag er hann gekk frá austri, settisk hann niðr á ásinn, ok í því laust áfall hann niðr í skipit ok ásinn ofan á hann.

Þá mælti Þorvaldr: "Er þér, bróðir, erfitt við orðit?"

Hann kvað vísu:

Þeir þóttusk sjá sótt á honum ok leiddu hann aftr eftir skipinu ok bjuggu um hann ok spurðu, hversu honum segði hugr um sik.

Hann kvað vísu:

Þá sá þeir konu ganga eftir skipinu. Hon var mikil ok í brynju. Hon gekk á bylgjum sem á landi. Hallfreðr leit til ok sá, at þar var fylgjukona hans. Hallfreðr mælir:

"Í sundr segi ek ǫllu við þik." Hon mælti:

"Villtu, Þorvaldr, taka við mér?"

Hann kvazk eigi vilja.

Þá mælti Hallfreðr ungi: "Ek vil taka við þér."

Síðan hvarf hon.

Þá mælti Hallfreðr: "Þér, sonr minn, vil ek gefa sverðit Konungsnaut. En aðra gripi skal leggja í kistu hjá mér, ef ek ǫndumk."

Lítlu síðar andaðisk hann ok var í kistu lagðr ok gripir hans með honum, skikkja, hjalmr ok hringr, ok skotit síðan fyrir borð ǫllu saman. Kistan kom í Eyna helgu í Suðreyjum, ok fundu sveinar ábóta. Þeir brutu upp kistuna ok stálu fénu, en søkkðu líkinu í fen mikit.

Ábóta dreymði þegar um nóttina at Óláfr konungr kœmi at honum. Hann var reiðuligr ok kvað hann illa sveina eiga. "Hafa þeir brotit skip skálds míns ok stolit fé hans, en bundit stein við hals honum. Nú haf þú sannar sǫgur af þeim, ella munu yðr verða hver undr" Nú váru sveinar teknir, ok gengu þeir við, ok var þeim gefit frelsi Lík Hallfreðar var fœrt til kirkju ok var grafit virðuliga. Kalekr var gǫrr af hringinum, en altarisklæði af skikkjunni, en kertastikur ór hjalminum.

Þeir Þorvaldr tóku land ok fóru á Óttarsstaði ok váru þar um vetrinn. Þorvaldr fór útan um sumarit, en Hallfreðr gerði bú á Óttarsstǫðum. Hann var kallaðr vandræðaskáld. Hann var mikilmenni ok gǫfugr maðr. Er margt manna frá honum komit.

Ok lýkr hér sǫgu Hallfreðar.