Bókastaðir

The Icelandic Sagas, glossed
Chapter 16

Gunnarr Hlífarson sitr nú í Örnólfsdal ok hefir húsat vel. Hann hafði selför, ok var mannfátt heima.

Jófríðr, dóttir Gunnars, átti sér tjald úti, því at henni þótti þat ódaufligra.

Einn dag berr svá til, at Þóroddr, sonr Tungu-Odds, ríðr í Þverárhlíð. Hann kemr at Örnólfsdal um farinn veg ok gengr inn í tjaldit til Jófríðar. Hon heilsar honum vel. Hann sezt niðr hjá henni, ok taka þau tal sín á milli, ok í því kemr sveinn frá selinu ok biðr Jófríði taka ofan klyfjar með sér. Þóroddr ferr til ok tekr ofan klyfjarnar, en sveinninn ferr síðan á brott ok kemr til sels.

Gunnarr spyrr, hví honum yrði nú svá fljótt. Hann svarar engu.

Gunnarr spurði: " Sástu nökkut til tíðenda? "

" Alls eigi, " kvað sveinninn.

" Nei, " sagði Gunnarr, " þannig ertu í bragði sem nökkut hafi þér fyrir augu borit, þat sem þér þykkir umræðu vert, ok seg mér, ef svá er, eða er nökkut manna komit til bæjarins? "

" Engan sá ek kominn, " sagði sveinninn.

" Þú munt nú segja verða, " sagði Gunnarr ok tók sviga einn mikinn ok ætlar at berja piltinn með. Eigi fekk hann af honum heldr en áðr.

Eftir þat fekk Gunnarr sér hest ok hleypr á bak ok ríðr skyndiliga ofan til vetrhúsa með hlíðinni.

Jófríðr getr at líta ferð föður síns ok sagði Þóroddi ok biðr hann ríða í brott. " Vilda ek gjarna, at eigi hlytist illt af mér. " Þóroddr segist munu bráðliga ríða.

Gunnarr berr fljótt at ok hleypr af baki, gengr þegar inn í tjaldit. Þóroddr heilsar honum vel, en Gunnarr tók kveðju hans ok spurði síðan, hví hann væri þar kominn.

Þóroddr sagði, at svá bar til um ferðir hans, - " ok vil ek þó eigi gera þetta til fjandskapar við þik. En vita vil ek, hverju þú vill svara mér, ef ek bið Jófríðar, dóttur þinnar. "

Gunnarr svarar: " Eigi mun ek gifta þér dóttur mína við þessa meðferðina. Hefir nú ok í odda staðizt með oss um hríð. "

Síðan reið Þóroddr heim.

Chapter 17

Þat var einn dag, at Oddr segir, at eigi myndi illa fallit at hafa nökkurar landsnytjar af Örnólfsdal, - " þar er aðrir menn hafa setzt á eigur mínar at röngu. "

Konur sögðu þat til liggja. " Gerist fé harðla nytlétt ok mun þá miklu betr mjólka, ef svá er breytt. "

" Þá skal þangat fénu halda, " sagði Oddr, " því at þar eru hagar góðir. "

Þá sagði Þóroddr: " Ek mun bjóðast til at fylgja fénu, ok mun þá óágengiligra þykkja. "

Oddr segist þat gjarna vilja, ok fara þeir nú með fénu. Ok er þeir eru langt komnir, segir Þóroddr, at þeir skulu þangat halda fénu, at þeir fá versta haga ok skermsl eru mest.

Nú líðr nóttin af hendi, ok reka þeir heim féit um morgininn. Ok er konur hafa mjólkat, þá kveða þær aldri jafnilla nýtzt hafa sem nú, ok er þessa eigi oftar freistat. Líða nú svá stundir fram.

Þat var einn morgin snemma at Oddr kemr at máli við Þórodd, son sinn: " Þú skalt fara ofan í sveit ok safna mönnum, ok vil ek nú reka menn af eignum várum, en Torfi skal fara upp um Hálsa ok gera þeim í kunnleika um þenna fund. Vér skulum hittast við Steinsvað. "

Þeir gera nú svá, safna liði. Fá þeir Þóroddr níu tigi manna, ríða síðan til vaðsins. Þeir Þóroddr koma fyrri til vaðsins. Hann biðr þá ríða fyrir, - " en ek vil bíða föður míns. "

Ok er þeir koma at garði í Örnólfsdal, er Gunnarr at gera hlass.

Nú ræðir sveinn um, er var með Gunnari: " Menn fara at bænum eigi allfáir saman. "

" Já, " sagði Gunnarr, " svá er þat, " - ok gengr heim til bæjarins ok tók boga, því at hann skaut allra manna bezt af honum, ok er þar helzt til jafnat, er var Gunnarr at Hlíðarenda. Hann hafði þá húsat vel bæinn, en gluggr var á útihurðinni, svá at inn mátti rétta ok út höfuð sitt. Hann stóð við hurðina með bogann.

Nú kemr Þóroddr at bænum ok gengr at durum við fá menn ok spyrr, ef Gunnarr vill nökkura sætt bjóða.

Hann svarar: " Ek veit eigi, at ek eiga nökkut at bæta, en hitt væntir mik, áðr þér fáið mitt vald, at griðkonur mínar muni stungit hafa nökkura þína félaga svefnþorni, áðr ek hníga í gras. "

Þóroddr svarar: " Satt er þat, at þú ert afbragð flestra manna nú, þeira sem uppi eru, en þó má koma svá margt lið í móti þér, at þú fáir eigi móti staðit, því at faðir minn ríðr at garði með mikit lið ok ætlar at drepa þik. "

Gunnarr svarar: " Vel er þat, en þat mynda ek vilja, at ek hefða mann fyrir mik, áðr ek hníga at velli. En eigi gruna ek þat, þótt faðir þinn haldi lítt sættirnar. "

" Hina leið er, " sagði Þóroddr, " at vér viljum gjarna sættast, ok rétt nú fram höndina með góðum vilja þínum ok gift mér Jófríði, dóttur þína. "

Gunnarr svarar: " Eigi kúgar þú dóttur mína af mér. En eigi væri þat fjarri jafnaði boðit sakar þín, því at þú ert góðr drengr. "

Þóroddr svarar: " Eigi mun þat svá virt af góðgjörnum mönnum, ok kann ek mikla þökk fyrir, at þú takir þenna kost með þeim máldögum, sem því hæfir. "

Ok nú við umtölur vina sinna ok þat annars, at honum þótti Þóroddr jafnan vel farit hafa með sínu máli, þá verðr þat af, at Gunnarr réttir fram höndina, ok lúka svá þessu máli.

Nú í þessu kemr Oddr í tún, ok snýr Þóroddr þegar í mót feðr sínum ok spyrr, hvat hann ætlar. Hann kveðst ætla at brenna bæinn ok svá mennina.

Þóroddr svarar: " Á aðra leið er nú komit málinu, ok erum við Gunnarr nú sáttir, " - ok segir nú allt, hvé komit er.

" Heyr hér á endemi, " segir Oddr. " Væri þér þá verra at eiga konuna, þótt Gunnarr væri drepinn áðr, er mestr var várr mótstöðumaðr? Ok höfum vér illt at verki at hefja þik. "

Þóroddr svarar ok mælti: " Við mik skaltu nú fyrst berjast, ef eigi kemr öðru við. "

Ganga menn nú í milli ok sætta þá feðga. Urðu þær málalykðir, at Jófríðr er gefin Þóroddi, ok líkar Oddi stórilla, fara nú heim við svá búit. Eftir þat sitja menn at boði, ok unir Þóroddr allvel sínu ráði.

Ok at vetri afliðnum ferr Þóroddr útan, því at hann hafði spurt, at Þorvaldr, bróðir hans, var í höftum, ok vildi leysa hann með fé. Hann kemr til Nóregs ok kom eigi út síðan ok hvárrgi þeira bræðra.

Oddr tók nú at eldast mjök. Ok er hann spurði þat, at hvárrgi sona hans myndi til koma, tók hann sótt mikla, ok er at honum tók at þröngva, mælti hann við vini sína, at þeir mundi flytja hann upp á Skáneyjarfjall, þá er hann væri dauðr, ok kvaðst hann þaðan vildu sjá yfir tunguna alla, ok svá var gert.

En Jófríðr Gunnarsdóttir var síðan gefin Þorsteini Egilssyni at Borg ok var inn mesti kvenskörungr.

Ok lýkr þar Hænsa-Þóris sögu.