Bókastaðir

Þorgrímr hét maðr; hann bjó, þar sem nú heitir á Hǫrgslandi; hann var kvángaðr maðr, ok átti tvá sonu við sinni konu; hét annarr Grímr, en annarr Þorsteinn; þeir váru ódælir ok uppivǫðslumiklir, ok ójafnaðarmenn hinir mestu um allt þat, er þeir máttu. Helga hét systir þeirra, en dóttir Þorgríms; hon var væn kona ok kurteis, svá at eigi þótti þar í sveitum betri kvennkostr.

Þorgrímr hafði goðorð milli Jǫkulsár ok Lómagnúps. Hann fór illa með sínu goðorði; hann tók upp gótz fyrir bœndum, bæði yxn ok hesta; varð hann af þessu ǫllu saman mjǫk óvinsæll. Enn verðr fleiri menn at nefna til sǫgunnar.

Gríss hét maðr í Hǫrgsdal; hann átti ok tvá sonu; hét annarr Hrafn, en annarr Jǫkull; þeir váru stórir menn ok sterkir, ágjarnir ok illir viðreignar; þeir váru miklir menn, ok vinir Þorgrímssona.

Þorbjǫrn var bóndi nefndr, ok bjó at Keldugnúpi. Hann var kvángaðr maðr ok átti tvá sonu við konu sinni, er svá hétu, Helgi ok Gunnarr; var Helgi skartsmaðr mikill hæfilátr ok hversdagsgæfr. Bróðir hans var honum óskaplíkr; hann lagðisk í elda skála; unni faðir hans honum lítit, því at hann gerði slíkt mjǫk í móti hans vilja. Varð hann mjǫk óþakka sæll af alþýðu fyrir þetta sitt tiltæki; var hann nú kallaðr af þessu um allar sveitir Keldugnúpsfífl.

Geirr hét bóndi; hann bjó á Geirslandi; kvángaðr var hann ok hét Geirdís kona hans, en Ingibjǫrg dóttir. Geirr hafði tíu þræla til vinnu. Kolr hét sá maðr, er fyrir þeim var. Þat var hans iðn, at geyma fjár, vetr ok sumar; kom hann aldri inn undir sótugan rapt; en aðrir þrælar hans hǫfðu þat verk, at hǫggva stóra hella á bœ Geirs, at geyma þar í fénað ok fóðr.

Kona hans er nefnd Þórdís; hon bjó at Fossi, ok átti auð fjár. Þórdís var fjǫlkunnug. Mikit vinfengi var í milli þeirra Þorgríms ok Þórdísar. Þótti honum eigi ráð ráðit, nema hann réðisk við hana um.

Ǫrn hét maðr; hann bjó at Vatnsenda. Þau váru systkin Ǫrn ok Þórdís; váru þau ok mjǫk lík at skapsmunum. Hann var lǫngum með þeim Þorgríms sonum ok bœtti lítit um fyrir þeim.

Leikar váru uppteknir á Hǫrgslandi; sótti þangat margt manna um héraðit. Urðu þeir Þorgrímssynir ǫllum ofsterkir, þeim sem at leikunum váru. Ekki fóru þangat Þorbjarnarsynir.

Þorgrímr hafði þræl þann er Svartr hét; hann var með þeim brœðrum; flestum varð hann ofsterkr; meiddi hann margan mann, en deyddi suma. Urðu þeir af slíku óvinsælir Þorgrímssynir; fór nú svá fram nokkra stund.

Einn dag var þat at Helgi stóð snemma upp; veðr var á hvasst á norðan með frosti. Þorbjǫrn spurði hann hvert hann ætlaði. Helgi sagði, at hann ætlaði til leiks.

Þorbjǫrn svarar: "Eigi er þat mitt ráð, ok vilda ek, frændi, at þú fœrir hvergi; því at þér er eigi hent við kappi þeirra ok uppivǫðslu".

Helgi sagði þó fara mundu.

Þorbjǫrn mælti: "Bið þú Gunnar bróður þinn, at fara með þér".

"Ekki kann ek at biðja hann fylgdar", sagði Helgi.

Síðan fór Helgi til leiksins. En er hann kom, báðu þeir hann til leiks, en Helgi vildi eigi at vera. En er kveldaði, fór hann heim.

Þorbjǫrn spurði hann at um leikinn, "eða vartu eigi at leiknum"?

"Nógir váru þar sterkari".

Nú leið af nóttina, ok bjósk Helgi snemma til leiksins annan morgin, ok gekk þá til eldahúss. Gunnarr spurði, hverr þar fœri.

"Hér er kominn bróðir þinn, ok vilda ek, Gunnarr frændi, at þú veittir mér brautargengi, ok fœrir til leiks með mér í dag".

Gunnarr svaraði: "Ertu nú þá búinn?"

"Þat er satt", segir Helgi. Gunnarr stóð þá upp ok var eigi sinniligr.

Helgi mælti: "Far þú ok fá þér klæði", því at veðrit var kalt. Gunnarr kvaðsk eigi mundu taka klæða skipti.

Síðan fara þeir leið sína, þangat til er þeir koma á Hǫrgsland. Eigi var til leiks tekit; þeir brœðr Þorgrímssynir gengu í því fram í dyrrnar, ok heilsuðu þeim Þorbjarnarsonum, en þeir brœðr, Helgi ok Gunnarr, gengu til stofu.

Jǫkull mælti: "Ok er hér komit eldhússfíflit frá Keldugnúpi; eða hvat mun þat hingat vilja"? ok gerðu þeir at Gunnari mikinn gys.

Eptir þat var farit til leiks. Þá bað Grímr þá brœðr, at þeir skyldi at vera; en Helgi svaraði: "Ekki er okkr þat hent". Grímr sagði leikfall verða mundu, ef þeir væri eigi at. Helgi sagði þá ok eigi skyldu þat vera.

Síðan var til leiks farit, ok hyggja Þorgrímssynir gott til, ok skipa til glímna, ok skyldi Gunnarr glíma við Svart, en Helgi við Jǫkul; var þessu næst til gleði farit, ok kom þar at, er þeir Helgi ok Jǫkull stóðu upp ok gengu á gólf. Var þar búkamunr mikill; því at Jǫkull var stórr vexti, en digr. Með mætti glímdu þeir lengi, svá at varla mátti í milli sjá, hvárr falla mundi; en þó varð þat um síðir, at Jǫkull fell. Þá varð óp mikit ok hlátr; en Helgi gekk til bekkjar eptir þat.

Þá stóðu þeir upp, Gunnarr ok Svartr, ok váru þar báðir sterkir, en þó ætluðu allir, at Gunnarr mundi eigi við hafa. Þeir tókusk á sterkliga; varð þeirra atgangr bæði harðr ok langr; þóttusk menn eigi vita mega, hvárr þar mundi falla; þá mælti Gunnarr við Svart: "Hefir þú fram lagt allt þat, er þú hefir til?"

"Þat er satt", sagði Svartr. Síðan tók Gunnarr hann upp á bringu sér, ok gekk með hann innar at pallinum, þar sem Þorgrímr sat, ok setti hann niðr á fótskǫrina, svá at í sundr gekk í honum hryggrinn. Síðan gekk Gunnarr at bekknum ok settisk niðr, en Svartr var fram borinn; fóru menn nú til leiks sem áðr. Ekki bar fleira til nýlundu um daginn.

Fóru þeir heim brœðr um kveldit. Þorbjǫrn spurði þá at, hversu leikrinn hafði framfarit um daginn. Þeir sǫgðu af hit ljósasta.

Þorbjǫrn svarar: "Þá fór, sem mik varði, at þit mundut eigi mega hjá sitja, ok munuð þit þessa margan dag iðrask".

Þá mælti Helgi: "Fleira þurfum vit nú með, en átalna einna".

Þorbjǫrn mælti: "Þat ætla ek, at margs manns blóði verði hér fyrir út hellt fyrir þessa ykkar tiltekt".

"Fari þat, sem má", sagði Helgi, "ok hræðumsk vit þat eigi".

Enn næsta morgun stóðu þeir brœðr upp snemma um morguninn. Þá mælti Þorbjǫrn: "Hvert skulut þit nú fara", sagði hann.

Helgi svarar: "Hvat mun þik þat varða? Ekki muntu með okkr til leggja gott".

Hann mælti: "Farit hvergi í dag. Því at eigi hlýðir þat fyrir þeim brœðrum Þorgrímssonum. Hafa þeir setit þeim eigi lengi, er þó hafa minna til gert við þá brœðr, en þit, ok því vil ek þit farit hvergi í degi".

Þá mælti Helgi: "Hvert ráð viltu þá leggja með okkr brœðrum?"

Þorbjǫrn mælti: "Þit skulut fara til þess manns, er Þorgeirr heitir; hann býr í Murutungu. Hann er mikill vin minn. Þar skulut þit í vetr vera með honum".

Þeir brœðr fara leið sína, þar til þeir koma í Murutungu. Þat var síð um kveld. Þeir drápu á dyrr. Þá var til hurðar gengit, ok spurt, hverr kominn væri, en brœðr sǫgðu til sín, ok spurðu, hvárt Þorgeirr væri heima. Sá sagði þat satt vera. Helgi mælti: "Seg þú honum, at vit vildum finna hann". Þessi gerði, sem hann bað. Síðan gekk Þorgeirr út, ok bauð þeim þar vera um nóttina.

Um morguninn eptir var Þorgeirr mjǫk snemma á ferli, ok talaði til þeirra brœðra, at þeir skyldi upp standa. Þeir gerðu, sem hann bauð; ganga þá út ok vestr um bœ allir, ok svá ofan at á einni, ok svá síðan eptir árgljúfrinu, ok þar til þeir koma at einstigi nokkru. Þar gekk Þorgeirr upp, en þeir brœðr eptir, ok komu þá upp í helli stóran.

Þá mælti Þorgeirr: "Hér skulut þit brœðr vera í vetr, því at eigi má ek svá halda ykkr, at Þorgrímssynir viti eigi. En ek skal koma til ykkar hvern dag, ok segja tíðindin, þau er til kunna at bera". Eptir svá talat fór Þorgeirr heim, en þeir brœðr váru eptir í hellinum.

En frá Þorgrímssonum er þat at segja, at Þorsteinn talaði við bróður sinn: "Vit skulum fara til Keldugnúps ok drepa þá Helga ok Gunnar fyrir sín illvirki". Svá gera þeir, fara til Keldugnúps með tólf menn ok báðu Þorbjǫrn selja fram sonu sína.

"Eigi eru þeir hér", segir hann.

En Grímr bað hann láta uppi rannsókn; "muntu vilja leyna þeim, því at þeir eru hér".

Þá mælti Þorbjǫrn: "Gangi brœðr þá tveir inn ok kannið bœ minn, ok vildi ek þó engu spilla láta, því er ek á".

En þeir brœðr gengu þá um ok kǫnnuðu bœinn Þorbjarnar, ok fundu þeir eigi at heldr þá Þorbjarnarsyni, sem ván var at; ganga út síðan ok stíga á hesta sína ok ríða á brott síðan, ok svá heimleiðis.

Líðr nú á vetrinn, ok fréttu þeir brœðr eigi til þeirra Þorbjarnarsona. Þat bar einn dag til, þá er þeir Þorbjarnarsynir váru í helli sínum, at þræll Geirs gekk at fé sínu þeim megin árinnar, sem hellir þeirra brœðra var í. Hann sá þá brœðr, því at þeir hǫfðu þá gengit frá hellisdyrunum. Síðan kom þrællinn heim um kveldit síð.

Þá frétti Geirr hann tíðinda, en hann kvaðsk eigi kunna at segja, "því at mér þykja þat engi tíðindi, sem ek sé".

"Hvat hefir þú nú sét í dag?" segir Geirr.

Kolr sagði þá: "Sá ek þá brœðr, Helga ok Gunnar, í helli einum norðr með ánni".

"Varla þykki mér þeir þá langt í brottu", sagði Geirr, "ok skaltu, Kolr, fara á Hǫrgsland, ok segja þeim brœðrum, hvat títt er".

Síðan fór hann, sem Geirr skipaði, ok kom á Hǫrgsland, ok sagði þeim brœðrum, hvat hann hafði sét til þeirra Þorbjarnarsona. Síðan fór þrællinn heim. Þeir brœðr safna liði, ok ætla at fara at þeim Þorbjarnarsonum með þrjá tigu manna.

Nú skal segja, hvat Þorgeirr hefsk at. Hann stóð upp snemma þenna morgin, ok fór til þeirra brœðra, ok sagði þeim, hvat nú fór fram hjá þeim Þorgrímssonum. Þá spurði Helgi, hvat þeir skyldi til ráða taka.

Gunnarr svarar: "Vit skulum berjask við þá".

En Þorgeirr talaði við Helga. "Ekki skulut þit berjask við liðsfjǫlda, því at þit orkit þar eigi, at berjask við svá mikinn liðsmun, sem þeir hafa brœðr.

Þá spurði Helgi, hvat þeir skyldi heldr en berjask; "ok skal margr rauðu sníta, áðr vér brœðr verðum handteknir".

Þorgeirr sagði, at þeir skyldi fara í jarðhús þat, sem er undir sæng minni. Síðan fóru þeir með Þorgeiri, þar til er þeir komu til jarðhússins, ok gengu þeir þar niðr. Síðan fór Þorgeirr í brott frá þeim.

En Þorgrímr ok synir hans riðu nú til Murutungu. Þá var Þorgeirr nýklæddr, ok stóð í dyrum úti. Hann heilsaði þeim ok bauð þeim þar at vera; en Grímr kvað annat þeirra erindi, en eta þar eða drekka, ok er nú nærr, at selja þá fram Þorbjarnarsyni. Þorgeirr segir, at þeir eru eigi þar; en síðan ríða þeir ofan með ánni, stíga af baki hestum sínum, en gengu síðan upp með gilinu, þangat til er Kolr sagði, at hellirinn væri. Síðan stigu þeir upp einstigit, þar til er þeir komu í hellinn. Sáu þeir þar eigi þess líkt, at þar hefði menn verit. Líkaði Jǫkli mjǫk illa við Kol, ok var því búit, at hann mundi standa á honum. Snúa við þat aptr til hesta sinna ok riðu heim síðan, ok þóttusk þeir mikla sneypu fengit hafa.

Leið svá af vetrinn. Þetta sumar kom skip í Skaptárós, ok var Bárðr nefndr stýri-maðr, ok hafði aldrei komit hingat til lands fyrri. Þorgrímr reið til skips ok vildi leggja lag á varning kaupmanna, en Bárðr vildi þat eigi, ok kvaðsk sjálfr vilja ráða verðlagi á varningi sínum, en Þorgrími líkaði þat illa ok bannaði hverjum manni at eiga við þá skipti eða kaup. Reið hann heim eptir þat, en stýrimaðr sat eptir við skip sitt; skildu þeir við þat, at sinn veg þótti hvárum, ok leið svá langt fram á sumar, at engi kom í sandinn at kaupa við þá.

En þat sama sumar fóru þeir brœðr heim til Keldugnúps, ok váru heima með feðr sínum; ok einn dag komu þeir at máli við Þorbjǫrn fǫður sinn.

Helgi mælti: "Skal lengi svá fram fara, at engi bjóði stýrimanni heim".

Þorbjǫrn svarar: "Hafit þit eigi frétt, hvat Þorgrímr hefir við lagt"?

Helgi kvað þá eigi mundu verða at því farit, "ok skal ek fara í dag til skips, ok bjóða heim stýrimanni".

"Þú munt þessu ráða", sagði Þorbjǫrn.

Síðan ríða þeir Þorbjarnarsynir, þar til er þeir koma til skips, ok var stýrimaðr þá nýklæddr. Hann bauð þeim brœðrum þegar inn í búð at drekka. Stigu síðan af baki ok drukku þar um daginn.

Helgi mælti til Bárðar: "Er þat satt, at engi þorir, at bjóða þér heim"?

"Satt er þat", segir Bárðr.

"Þá vil ek bjóða þér heim til Keldugnúps". Bárðr kvaðsk því gjarnan játa.

En eptir þetta ríða þeir Þorbjarnarsynir heim. Þorbjǫrn spurði tíðinda, en þeir kváðusk engi tíðindi kunna at segja, nema þat, "at vit buðum heim stýrimanni". Þorbjǫrn sagði þar margan mundu kulda af kenna.

"Ekki verðr nú við ǫllu sét", segir Helgi.

Síðan var stýrimaðr heim fluttr, ok fréttisk þat nú víða um byggðina, ok þótti ǫllum þeir hafa mikit í fang fœrzk. Þorgrími ok sonum hans líkaði þetta stórum illa. Leið af sumarit ok langt fram á vetr, at hvárirtveggju sátu í kyrrðum.

Þat var einn dag, at Gunnarr gekk til hrossa sinna. Þeir brœðr úr Hǫrgsdal sáu, hvar Gunnarr fór, ok stefndi upp á heiði frá Keldugnúpi. Þeir fóru til Hǫrgslands, ok sǫgðu þeim Þorgrímssonum, hvat þeir hǫfðu sét. Þeir brugðusk ok þegar við, ok ætluðu at sitja fyrir honum um kvǫldit, þá er hann fœri heim. Þeir váru fimmtán saman.

Gunnarr fann seint hrossin um daginn, ok varð honum síð beint. Hann hafði eigi fleira vápna, en øxi stóra, er faðir hans hafði gefit honum. Ferr hann heimleiðis, þar til er hann kemr þar at, sem fyrirsáti var, ok þegar sem þeir finnask, þá mælti Jǫkull við Gunnar: "Þat er vel, at vér hǫfum hér fundizk".

En Gunnarr kvað þat eigi kunna at lasta, "er þú lofar svá; muntu vilja, at maðr mæti manni".

Jǫkull svarar: "Ek skal ok nú þess njóta, at ek em nú liðfleiri". Síðan sóttu þeir at Gunnari með miklu kappi, en hann varðisk vel ok drengilega; gekk svá lengi, þar til at hann hafði drepit þrettán.

Nú er þar til at taka, at Þorbjǫrn var heima ok Helgi son hans. Þá mælti Helgi við fǫður sinn: "Frestask Gunnari, ok vil ek, at vit fǫrum at leita hans". Síðan fóru þeir feðgar, þar til er þeir komu þar at, sem þeir Jǫkull ok Grímr sóttu at Gunnari með miklu kappi. En þegar er þeir sáu þá feðga, þá lǫgðu þeir á flótta.

Þá mælti Helgi til Gunnars: "Viltu, at vit fǫrum eptir þeim?"

Gunnarr kvaðsk eigi vilja elta þá, "því at okkr mun gefask tómstund at finna þá".

Gunnarr var þá mjǫk sárr, lagði Þorbjǫrn hann í vagn, ok óku þeir honum heim. Síðan váru sár hans þvegin ok greru þau skjótt.

En er þeir brœðr komu heim, spurði Þorgrímr þá Jǫkul tíðinda. Jǫkull sagði honum þá allt, sem farit hafði.

Þá mælti Þorgrímr: "Lítt þykir mér upp hafa tekizk, ok vilda ek, at þat legðisk af, at eiga við þá brœðr".

Jǫkull mælti: "Ekki dugir ófreistat, ok munum vit Gunnarr finnask aptr".

Sár Gunnars greru skjótt. Leið nú á vetrinn. Fundusk þeir eigi Bárðr stýrimaðr ok Þorgrímr.

Bárðr tók at búa sik um várit. Þeir brœðr réðusk til ferðar með honum, Helgi ok Gunnarr; en er þeir váru búnir, beiðisk Gunnarr at ganga á land. Stýrimaðr bað hann ráða, ok koma þó skjótt aptr. Gunnarr játar því. Hann tók þá vápn sín, ok gekk sem hvatast til Hǫrgslands.

Þat varð síð um kvǫld. Hann barði á dyrr. Þræll einn gekk til dyra. Hann spurði, hver kominn væri, eða hví hann fœri einn saman.

Hann svarar: "Gríss er hér", segir hann. "Ek vilda finna Jǫkul sem skjótast".

Þrællinn hljóp inn ok sagði Jǫkli. Hann tók vápn sín ok gekk út síðan. Gunnarr veik sér fram á hlaðit, en dimmt var úti, ok sá Jǫkull eigi manninn, ok gekk út úr dyrunum, ok spurði, hvar Gríss væri.

Gunnarr svarar: "Hér em ek nú, ok gakk hingat". Jǫkull heyrði svǫr ok þóttisk heilsa Grís. Gunnarr bað hann þá verja sik. Síðan bǫrðusk þeir í ákafa, ok fell Jǫkull skjótt fyrir Gunnari.

Síðan gekk hann heim aptr at dyrunum, ok spurði, hvar Grímr væri, ok bað hann útganga. Hann brá við skjótt, ok hljóp út þegar. Hann þekkti þegar manninn ok gekk at Gunnari með øxi stóra, en hann brá fyrir skildinum, en annarri hendi hjó hann til Gríms á fótinn fyrir ofan knét, svá at af tók; fell Grímr þá til jarðar. Lét Gunnarr þá skammt hǫggva í millum ok hjó á hálsinn, svá at aftók hǫfuðit. Gunnarr gekk heim at dyrunum ok lagði Grím þar niðr.

En eptir þetta unnit gekk hann til dyngju Helgu. Hon sat á palli, ok hafði leyst hár sitt úr dreglum. Hon sópaði þá hárinu frá augunum, er hon sá Gunnar, ok heilsaði honum glaðliga. Hann tók vel kveðju hennar. Hon spurði hann tíðinda, eða hvaðan hann væri at kominn. En hann sagði slíkt, sem hon spurði, ok settisk niðr hjá henni.

Helga mælti þá: "Hvat ætlar þú nú fyrir þér?"

Gunnarr segir: "Í brott hafða ek ætlat", segir hann.

"Hversu ætlar þú at halda orð okkar, þau sem vit hǫfum talat"? segir hon.

Gunnarr segir: "Ek fór nú til þess á þinn fund, at ek vil þau enn framar binda, en áðr".

"Svá vil ek vit gerum", sagði Helga.

Síðan bundu þau þat fastmælum sín á milli, at hann skyldi eigi aðra konu eiga, eða hon annan mann, ef þau mætti ráða. Skilja nú með þessu; minnisk þá til Helgu með miklum elskuhuga; gekk út síðan, en Helga sat eptir, ok grét mjǫk sáran.

Gunnarr létti eigi ferð sinni né farlengd, fyrri en hann kom til skips, ok fann bæði stýrimann ok bróður sinn Helga. Þeir spurðu tíðinda: en hann kvaðsk eigi segja kunna, nema hann sagði slík sem váru.

Þorgrímr bóndi gekk út nokkru síðar; sér nú vegsummerki, at synir hans lágu báðir dauðir: brá honum mjǫk við þessa sýn, ok lætr þá verða jarðaða eptir gǫmlum sið. Þetta spurðisk víða um heruð, ok þótti mikil tíðindi, ok váru þeir þó fám harmdauðir; váru nú miklar getur á, hver þeim mundi at skaða hafa orðit; ok kann þat enginn ǫðrum at segja. Bar Þorgrímr mikinn harm eptir sonu sína, ok varð þó svá búit at hafa.

Í þenna tíma létu þeir út, ok gaf þeim vel byri, til þess er þeir komu úr landssýn. Þá rak á fyrir þeim myrkva svá mikla, at þeir vissu eigi, hvat þeir fóru. Rak þá um sjóinn allan allt sumarit, ok sjá þeir hvergi land.

Einn dag ræddu þeir um, hvat til mundi bera. Þá mælti Bárðr: "Vit skulum hluta mann í tré", ok svá var gert. Gunnarr hlaut at fara.

Þá mælti hann: "Þat ætla ek, at annat sé mér betr hent".

Þá mælti Bárðr til Gunnars: "Viltu at ek fara? ok mun ek leysa þik af þessu".

"Ek skal fara", segir Gunnarr.

Gunnarr las sik bæði skjótt ok fimlega upp eptir hǫfuð bendum, til þess er hann kom upp í siglu topp. Hann settisk niðr, ok í því létti af myrkri ǫllu, því sem hafði verit yfir skipi þeirra. Sá hann þá víða, ok land fyrir stafn fram; þat var ok mjǫk jǫklum vaxit. Hann sá þar fram undan ganga nes lǫng, en skerask inn í landit fjǫrðu marga ok stóra, þeir er fullir váru af allra handa veiðiskap.

Þeir lǫgðu í fjǫrð þann, er Skuggi heitir. Þá var komit at haustnóttum ok vetraði, en flestum þótti mál hvíldar af lǫngu sjóválki, ok var þat af ráðit, at skipa þar upp, ok ætluðu þar um at búask; efla nú upp skála smíð, ok gekk þeim þat bæði vel ok skjótt; var Gunnarr þar formeistari at; varð hon skjótt af hendi leyst. Settusk þá um kyrrt; hǫfðu veiðiskap nógan, bæði sela, fiska ok hvali.

Einn dag er þeir váru í skála sínum, mælti Bárðr til Gunnars: "Hversu lengi skulum vér hér svá vera, at vér hǫfumsk eigi at?"

Gunnarr segir: "Vér skulum skipta liði váru; skal Helgi ok Bárðr fara í annan stað við tólfta mann, en ek skal fara við sétta mann".

Svá gerðu þeir. Hlaut Gunnarr þá at fara á jǫkla. Fara þeir um morgin heiman allir Gunnarr ok hans félagar; gengu um daginn lengi, ok verða við engan hlut varir. Þeir sœkja nú langt fram á jǫklana, þar til at þeir koma at gjá einni stórri. Þeir fara lengi með gjánni, ok komask hvergi yfir. Þá hljóp Gunnarr yfir gjána, en fylgdarmenn hans komusk eigi yfir, ok skildi þar með þeim.

Gunnarr gekk þá lengi einn samt, þar til er hann sá einn stóran bjǫrn. Gunnarr kallaði á hann ok bað hann bíða; þá leit bessi aptr, ok settisk niðr ok beið mannsins. Gunnarr bar at skjótt; hann hafði stóra bjarnsviðu í hendi, ok lagði þegar til dýrsins undir bóginn svá at í hjartanu stóð, en dýrit dó þegar. Þá gerði myrkt af nótt, svá at hann sá þá eigi til gera dýrit. Gunnarr lagði þá bessa á bak sér, ok bar hann til þess, er hann kom at gjánni.

Þá lagði hann niðr dýrit, ok vissi eigi, hversu hann skyldi yfir komask gjána með byrði sína. Hann tók á sik gǫngu; ok gekk með gjánni, til þess at hann kom þar at í einum stað, at mjórra var yfir, en annarstaðar. Hann fór þar yfir með byrði sína.

Hann gekk þá enn lengi, þar til er hann heyrði hlátr mikinn; hann nam þá staðar, ok lagði af sér byrðina. Þetta nálgaðisk hann skjótt, ok gat hann at líta, hvar tvær flagðkonur fóru; þær váru mjǫk svartar.

Þá mælti ǫnnur þeirra: "Þá væri okkr vel farit, systir, at taka af Gunnari veiði sína, en draga hann heim, ok fœra hann fǫður okkar".

Gunnarr heyrði, hvat þær tǫluðu; hann gekk í móti þeim, ok spurði þær at heiti. Ǫnnur nefndisk þar Fála, en ǫnnur Gála.

Þá mælti Gála til Gunnars: "Legðu af veiði þína við okkr systr", en hann kvað eigi því nenna at óreyndu.

Þær sóttu þá at Gunnari í ákafa, en hann varði sik vel ok drengilega. Hann hjó þá til Gálu, svá at af tók hǫndina; hann hjó þegar á hálsinn svá at af tók.

Þá mælti Fála til Gunnars: "Gef þú mér líf, ok skal ek vera þér í liðsinni, ok ek skal gefa þér gull svá mikit, sem þú vilt þegit hafa.

Þá mælti Gunnarr: "Þigg þú líf af mér, enda vertu mér trú".

Þá mælti hon: "Far þú, Gunnarr, heim með mér til hellis fǫður míns, ok skal hann gefa þér vápn góð".

"Ekki má ek þat", sagði Gunnarr, "því at ek verð heim at fara til skála míns; veit ek, at félagar mínir leita at mér. Skal ek í annan tíma svá gera, sem þú biðr".

Gunnarr ferr nú, til þess er hann kom heim. Þeir Bárðr ok Helgi urðu honum fegnir. Hann lagði þá af sér byrði sína. Þeir spurðu hann tíðinda, eða hvat hann hefði dvalit. Hann sagði slík, sem orðit hǫfðu. Ok þótti þeim hann mikinn frama fengit hafa, af flagðkonum þeim; sátu þeir nú kyrrir í skála sínum ok leið nú mjǫk á vetrinn.