Bókastaðir

Nú tek ek þar til frásagnar er tvennum ferr sǫgum fram at: — Guðmundr hefir maðr heitit. Hann var Eyjólfsson, ok bjó á bœ þeim er heitir á Helgastǫðum í héraði því er Reykjardalr heitir. Hann var auðigr maðr at fjárhlutum ok vinsæll; heldr var hann sinkr kallaðr. Hann átti son þann er Teitr hét; hann var vænn maðr ok vinsæll. Guðmundr átti brœðr tvá; hét annarr Halldórr en annarr Bjǫrn; þeir vóru féminni enn Guðmundr, ok vóru þó bœndr báðir í dalnum. Þar var þá gott bónda-val í dalnum. Þá bjó í Fells-múla Sigurðr Styrkárs son lǫgsǫgu-manns, en á Grenjaðarstað Eyjólfr son Halls Hrafns sonar lǫgsǫgumanns, Úlfhéðins sonar, Gunnars sonar, lǫgsǫgumanns. Sigríðr dóttir Halls Hrafns sonar var móðir Guðlaugar, móður Ketils prests Þorláks sonar, móður-fǫður míns, item móður-fǫður Narfa-sona.

En er Teitr óx upp, þá var honum ráðs leitat. Þórólfr hét bóndi; hann var Sigmundarson; hann bjó í Eyjafirði á bœ þeim er heitir [í] Mǫðru-felli; hann var í góðra bónda virðingu; hann var dóttur-son Hafliða Mássonar. Þórólfr átti konu þá er Steinunn hét, dóttir Þorsteins rangláts; þau áttu þrjá sonu; ok er þeirra eigi hér við getit. Dóttur áttu þau eina, er Oddkatla hét; hon var væn kona, ok kunni sér allt vel.

Þeirrar konu var beðit til handa Teiti. Þat þótti jafn-ræði; hann var kyn-stœrri; [en] hon var fémeiri, en hvár-tveggi it vinsælasta. Nú er hon fǫstnuð Teiti. Eptir þat fór hon heim til bús þess er þau áttu. Tók hon þegar til bús-forráða; en áðr hǫfðu þar ymsar matseljur verit síðan er kona Guðmundar andaðisk. Þat varð ǫllum vel at skapi.

En eptir þat, vánu bráðara, þá seldi Guðmundr af hendi búit ok alla fjár-hluti, ok tóku þau við; en Guðmundr rézk í brott með þat er hann þurfti til forlags-eyris; ok rézk til Þverár; ok tók munks-vígslu; en þar var þá Hallr Hrafnsson ábóti. Brátt sneri fjár-haginum fyrir Teiti, er Guðmundr var í brottu.

Eitt sumar kom skip í Eyjafirði, ok stóðu þar uppi þrjú skip um vetrinn; en þá var hallæri mikit. Þá var Kolbeinn Tumason hǫfðingi í Skagafirði; ok [hafði] hann fundi at því, at bœndr skyldi eigi taka minni forgipt þar í héraðinu en hann kvað á; ok lagði fé við. En Austmǫnnum þóttu þegar heldr miklar forgiptir, ok vistuðusk því eigi vestr um Heiði. Teitr Guðmundarson tók við þremr Austmǫnnum; hét einn Grímr, er kallaðr var rauðr, Erlingr ok Rafn. Þat var þann vetr, er bœjar-bruni var á Mǫðru-vǫllum í Eyjafirði ok á Bakka í Miðfirði, ok enn fleiri aðrir. Teiti líkaði vel við vetrtaksmenn sína, ok þótti fýsilegt á brott at fara með þeim. Hann hafði eigi áðr af landi farit; ok rézk hann til skips með þeim.

Þá fóru ok útan fleiri menn. Teitr hét ok maðr; hann hafði búit at Keldum ok í Gunnarsholti; ok átti Vilborgu, dóttur Gizurar Hallssonar. Ok þat sumar fór útan Þorgeirr son Brands biskups, ok sá maðr er Guðmundr hét af Auðkúlu-stað. Annat sumar áðr hafði farit Þorvarðr Ásgrímsson inn auðgi. Ok um hvern þeirra í sinni sveit, þá þótti at øngum meiri skaði [þeim] er eptir vóru; en engi þeirra kom [aptr] hingat til lands.

Þat var þá siðvani, at Brandr biskup fór hvert sumar um fjórðung [sinn], ok gisti annat-hvárt sumar at flestum kirkjum, ok átti þá at gista at Helgastǫðum at búi Teits. Þá hafði Oddkatla þar boð inni, ok bauð þangat frændum sínum ok vinum, Þórólfi móður-fǫður sínum ok Óláfi Þorsteins-syni móður-bróður sínum, ok Eyjólfi Hallssyni, er átti Guðrúnu Óláfsdóttur systrung Oddkǫtlu. Þann dag er hann sat þar, þá urðu þar nǫkkurir kynlegleikar: Þá er konur gengu um beina um dagverð, þá sýndisk Oddkǫtlu Teitr bóndi sinn sitja í millum manna nǫkkurum sinnum. En þá er hon hugði at, þá sá hon øngan honum líkan. Ok mátti hon eigi ganga um beina fyrir þeim sǫkum.

Ok áðr menn fœri brott, þá heimti Oddkatla til fǫður sinn ok trúnaðar-menn sína; ok beiddi, at skipta skyldi fé með þeim Teiti bónda hennar. En þat þótti kynlegt; þvíat þau unnusk vel meðan þau vóru ásamt. En þá er hon sagði þeim þetta, þá vóru þeir ótrauðari. En hon átti at hafa mund sinn ok heimanfylgju; ok er ákveðit hvat hon skyldi hafa í lǫndum eða lausum aurum. En hon kvazk hvártki mundu skilja við Teit bónda sinn fjár-hlut né samvistu, ef hann kœmi til.

En þat sumar it sama, er skip kómu, þá var sagt út lát Teits; ok hafði hann andask um várit í Noregi. Þau áttu engi bǫrn. Ok þá tóksk umrœða hverr erfingi Teits var; þótti þar veiði-vefjan mikil. Var þat margra manna álit, at faðir hans myndi erfa hann; en brœðr Guðmundar, Bjǫrn ok Halldórr, kǫlluðu at Guðmundr ætti ekki fé at taka, né annask, er hann hafði munks-vígslu. Þar gengu menn at sveitum, ok vóru margir hvárir-tveggju.

En Eyjólfr Hallsson á Grenjaðarstað lét sýnna, at bera mundi undir Guðmund. Eyjólfr átti sonu tvá, ok vildi fá hvárum-tveggja staðfestu; ok fór til Þverár, ok falaði at Guðmundi lǫndin ok erfðina; ok keypti síðan lítlu betr en hálf-virði; ok skyli sjálfr ábyrgjask hvat lǫg bæri. Ok er þeir Halldórr ok Bjǫrn fregna þetta, þá þolðu þeir ílla við, ok þótti sín eign vera; unnu Eyjólfi ílla at njóta; en þeir mjǫk fé-þurfa. Eyjólfr keypti féit milli Jóla ok Fǫstu.

En í Páska-viku fóru þeir brœðr inn til Eyjafjarðar til Hǫrgár-dals til fundar við goðorðsmenn sína, — annarr þeirra var í þingi með Þorvarði Þorgeirssyni, hann bjó á Mǫðruvǫllum í Hǫrgárdal, en annarr með Ǫnundi Þorkelssyni á Laugalandi, — ok báru fyrir þá vandræði sín, ok báðu þá ásjá. Ok þar kom, at hvárr þeirra handsalaði sínum goðorðsmanni heimting fjárins, hvergi [er] þeirra hlutr verðr af sjálfra. Ok fóru þeir við þat í brott. Ok spurðusk þessi tíðendi.

En um várit eptir Páska skipar Oddkatla lǫnd sín; ok tók þá til þess fjár-skiptis er verit hafði it fyrra sumarit. Ok síðan fór hon af Helgastǫðum með allt sitt inn til Mǫðrufells til fǫður síns. Ok er hon ór þessi sǫgu.

Eptir þetta hittask þeir hǫfðingjarnir, Þorvarðr ok Ǫnundr; ok réðu þat með sér, at hverfa at báðir samt; ok fóru heiman ok norðr til Reykjardals, ok hǫfðu nær fimm tigi manna; ok settusk í bú á Helgastǫðum.

En þat frétti Eyjólfr brátt; þvíat hann átti skamt at spyrja; ok samnaði at sér mǫnnum; ok rézk þar til með honum Sigurðr, búi hans, Styrkársson, ok Ísleifr ok Ásbjǫrn brœðr Eyjólfs. Þar rézk [ok] til með þeim Kleppjárn Klængsson; hann átti Ingigerði systur Sigurðar. Þangat rézk ok með Eyjólfi Hjálmr Ásbjarnarson frá Vestrhópi, ok Ásgrímr Gilsson í Vatnsdal, er átti Járngerði systur-dóttur Eyjólfs; Már Guðmundarson náfrændi Eyjólfs; hann átti Helgu, dóttur Snorra Kálfssonar. En með Ǫnundi var Einarr Hallsson frá Mǫðruvǫllum. Þeir áttu saman goðorð ok frændsemi. Þá hǫfðu hvárir-tveggju setur fjǫlmennar.

Þá fór Eyjólfr til Helgastaða, ok máttu þeir eigi sættask, þvíat hvárir-tveggju kǫlluðusk allt eiga þat er þeir deilðu um; ok urðu eingi miðlunar-mál með þeim; þvíat hvárigir vildu láta né eitt af sínu máli. Ok varð þat síðan at stefnu-fǫr; ok stefndi Ǫnundr Eyjólfi um afneyzlu fjárins, ok kallar síns neytt vera. Þorvarðr stefndi Mávi Guðmundarsyni; ok stefnt var sonum Ǫnundar tveimr, Hámundi ok Vigfúsi, ok þeim manni er Valgarðr hét. Þeir bjoggu þetta mál til Vǫðla-þings.

Maðr hét Guðmundr, ok var Þorvaldsson; hann var kallaðr inn dýri. Hann bjó í Øxnadal á bœ þeim er á Bakka heitir; hann var bróðir Ásgríms, fǫður Þorvarðs ins auðga, ok Álfeiðar er átti Gizurr Hallsson, ok Vigdísar er átti Forni Sǫkkólfsson, er Fornungar eru við kenndir; ok var hann sam-mœðri við Þórð Þórárinsson at Laufási. Guðmundr hafði goðorð at meðfǫr, er átt hafði Ásgrímr bróðir hans, ok Þorvarðr auðgi. Hann var með hvárigum at þessum málum.

Hann samnaði at sér mǫnnum, bæði sínum þingmǫnnum ok annarra, ok fór við þat til vár-þings. En er menn vóru komnir til þings, þá var ekki um sættir at leita, þvíat hvárigir vildu né eitt af sínum málum leggja, ok hvárir-tveggju kǫlluðusk allt eiga einir, þat er um var deilt. Þeir Þorvarðr ok Ǫnundr heituðusk þess, at leita eigi lǫg-varna fyrir sik, ok verja mál með bardaga; en Guðmundr gékk svá milli með flokk sinn, at hvárki varð bardagi né saksóknir. En þeir er saksókn hǫfðu til búit, nefndu at því vátta, sem lǫg stóðu, at taka svá búin mál upp á Alþingi, sem til vár-þings vóru búin, er þar mátti eigi sœkja at lǫgum. Ok sleit við þat þinginu.

Þá bjoggusk menn til Alþingis, er at því kom; ok ferr hvárrgi þeirra til þings, Ǫnundr né Þorvarðr; ok fór Einarr Hallsson með goðorð Ǫnundar; en með goðorð Þorvarðs sá maðr er Snorri hét, ok var Grímsson, frændi Þorvarðs. Þeir beiddu þá eigi svara fyrir sik, eða leggja þar hlut sinn við, ok sǫgðusk mundu klappa um eptir, er mál kœmi heim í héraði. Óláfr Þorsteinsson bauð Kleppjárni, hvárt hann vildi heldr veita Eyjólfi, ok fara til þings, eða vera heima ok gæta héraðs. Kleppjárn fór til þings, en Óláfr var heima. En þeir Ǫnundr ok Þorvarðr sátu í búum sínum um þingit, ok hlífðu svá setunni, ok gerðu øngum manni mein. Ok er menn kómu heim af þingi, þá vóru þeir kallaðir sekir, Ǫnundr ok Þorvarðr. Ok fóru þá í setu hvárir-tveggju, ok sǫmnuðu mǫnnum at hváru sem þeir fengu.

En er dró at féráns-dómum, — ok sóttu menn langt til, — þá kom austan ór Fjǫrðum Teitr Oddsson, mágr Þorvarðs, at veita honum. Þá var kominn til ráða í Skagafjǫrð Sigurðr Ormsson með Þóríði Gizurardóttur, er átt hafði Tumi Kolbeinsson; en Kolbeinn Tumason var útan farinn, ok skyldi Sigurðr hafa manna-forráð eptir. Guðmundr sendi Sigurði orð, at hann skyldi fá honum nǫkkut lið; ok fékk Sigurðr honum fjóra tigi manna, alla vel búna.

Ok þann dag er féráns-dómr skyldi vera, fór Guðmundr heiman með tvau hundruð manna ok fór á hálsa millum Hǫrgárdals-ár ok Kræklinga-hlíðar, ok mœtti þar flokki Eyjólfs. En féráns-dómar vóru nefndir, annarr á Mǫðruvǫllum, en annarr á Laugalandi. Nú fara þeir Ǫnundr ok Þorvarðr með flokki sínum á móti flokki Eyjólfs. En er Guðmundr hafði stǫðvat flokk Eyjólfs, þá sneri hann aptr þar til er hann mœtti flokki þeirra Ǫnundar ok Þorvarðs, ok stǫðvaði þá, þvíat Eyjólfr kallaði lǫg til þess, at þeir heyði þar féráns-dóma í liði sínu, er þeim væri óhætt framast at koma. En þeir Þorvarðr ok Ǫnundr hétu því, at þegar skyldi bardagi vera. Þá gengr Guðmundr milli; ok sagði, at hann mundi þeim í móti er eigi vildu hlýða því er hann mælti. Ok varð enginn féráns-dómr, ok einginn bardagi. Ok fóru menn við þat brott, þá er á dag var liðit; því at þat var mælt í lǫgum, at féránsdóms-gǫgn skyldi fram komin er sól væri í suðri. Ok fóru menn svá í brott, ok í setur hvárir-tveggju. En þeir menn til héraða sinna, er lengst vóru at komnir.

Sátu þá hvárir-tveggju með fjǫlmenni. Vist var miklu betri at búnaði á Helgastǫðum; ok varð þar betra til einhleypinga; en fór um tilfǫng sem verða mátti, þá er búit stóðsk eigi. En at Eyjólfi var borinn hvalr ok egg, ok neytti alls þess er ætt var, ok haft þat eitt er Eyjólfr átti.

Þá er fættask tóku fǫng á Helgastǫðum, þá urðu rán; ok ræntr sá maðr er Þorgeirr hét, ok var kallaðr Hlífarson, ok bjó á þeim bœ er í Nesi heitir; ok annarr sá [maðr] er Hallr hét, ok var Ísleifsson; ok hann vildu þeir taka sjálfan; en hann komsk út um glugg á húsum sínum, ok reið í brott þeim hesti er þeir áttu; en þeir báru í brott þaðan mat, ok tóku fé. En er þeir fóru aptr, þá áðu þeir í túni á Grenjaðarstǫðum; ok eggjuðu menn ofan ór virki, því at hvárir-tveggju hǫfðu virki um bœ sínn. Ísleifr Hallsson vildi ofan ganga ok berjask við þá; ok náði eigi fyrir sínum mǫnnum. Ok fóru þeir Þorvarðr ok Ǫnundr til Helgastaða með fǫng sín. Þá þótti Eyjólfi of lið-fátt, ok fékk eigi menn í nánd sér.

Þá ferr Ísleifr vestr til Skagafjarðar, því at hann átti bú í Geldinga-holti. Ok er hann kom vestr, þá fór til hans maðr sá er Grímr hét, ok var Snorrason, ok bjó at Hofi út á Strǫndinni frá Hjaltadal, er átti Þórnýju Þorgeirsdóttur systur Þorvarðs, ok var hann eigi í setunni með þeim. Hann gerði heiman fǫr sína, ok fór á Bakka til Guðmundar ins dýra. Ok þaðan fór hann með honum, ok vóru fimtán saman, norðr til Reykjadals til Helgastaða ok til Grenjaðarstaða; ok hitta hváratveggju; ok leita um sættir; ok sǫgðu þeim þat, at eigi mundi setan haldask mega, svá at eigi gerðisk rán ok annarr ófriðr með þeim.

En Grímr var maðr ráðleitinn ok vitr, ok kom á sættum með þeim, ok þeir Guðmundr. Þar fylgði bónorð; ok kom Grímr því upp; ok bað Klængr sér konu, sonr Kleppjárns, Guðrúnar dóttur Þorvarðs Þorgeirssonar. Þat rézk allt saman, sætt þeirra ok þetta ráð. Þar vóru engir menn til gerðar teknir; var þar allt á kveðit. Skyldi hvárigir þeirra hafa þau lǫnd er þeir deildu um, en búfé allt var upp etit. Skyldu þeir hafa lǫnd feðgar, Klængr ok Kleppjárn; ok þótti Þorvarði þá bera undir sik með mægðum; skyldu þeir þá verð fyrir inna þeim er lǫg bæri. Gengu menn til handsala fyrir rán þau er verit hǫfðu.

Eru nú sáttir, ok rufu seturnar; ok vistuðusk menn þeir er þeim hǫfðu fylgt; ok fóru við þat í brott, ok hǫfðu hvárigir metorð af þessum málum, þeir er um deildu. Hurfu þá til Guðmundar.

Ok lýkr þar þessum málum, áðr Ísleifr kemr aptr, ok þóttisk Eyjólfr þá at øngu þurfa manna, en hverjum þeirra var heitit vetr-vist er teknir vóru frá sumar-bjǫrg sinni. Skildi þá at því brœðr, Ísleif ok Eyjólf. Síðan leysti Ísleifr þá alla af hendi, ok gékk í hval-grafir Eyjólfs, ok reiddi hverjum þrjár vættir, ok fóru þeir við þat í brott.

En ráða-hagr sá tekzk um haustit, ok var boð á Mǫðruvǫllum. Fór Guðrún þegar til Hrafnagils með Klængi. Þá var Ásbjǫrn Hallsson, bróðir Eyjólfs, staðfestu-lauss, ok falaði hann Helgastaði; en þeim feðgum Klængi ok Kleppjárni var jafnan bú-skylft, ok seldu þeir fyrir þat landit Ásbirni. Ok er Þorvarðr frétti þat, þótti honum verr er undir þá Halls-sonu var komit; en þeir kǫlluðusk heimilt eiga at selja þat fé sitt sem aðra eign sína; ok fór Ásbjǫrn búi sínu á Helgastaði. Ok lýkr þar þessum deildum. Hafði Guðmundr inn dýri mesta virðing of málum þessum.

Bjǫrn hét maðr; hann var Gestsson; hann bjó í Óláfsfirði þar er á Sandi heitir; hann var fylgðar-maðr Ǫnundar ok þing-maðr; hann var mikil-menni ok óeirinn um allt, bæði menn ok fjár-hluti, ok drósk opt þá menn á hendr, er óskilamenn vóru. Hann hafði þat sumar allt fylgt Ǫnundi; ok kom svá fremi til bús síns er lokit var þessum málum; ok var lítit forverk orðit; en hann átti ómegð ok fjár-hlut lítinn.

Þann vetr gerðusk íll tíðendi í héraðinu, at menn héldu ílla kvikfé, ok svá vóru búr brotin í Fljótum ok svá í Óláfsfirði. En þá hafði þar manna-forráð Jón Ketilsson bróðir Asgríms skálds; ok Jón átti bú at bœ þeim er í Holti hét; en hann var vistum at Hólum með Brandi biskupi.

Þá urðu menn við varir, at íllræða-menn vóru í húsum Bjarnar. Þá fóru heiman ór Fljótum tveir bœndr; — hét annarr Már, ok var Rúnólfsson, en annarr Þorvarðr, ok var Sunnólfsson, — inn til Hóla, at hitta Jón; ok sǫgðu honum til vandræða sinna. En hann leitaði ráðs við Brand biskup. En hann kallaði þat ráð margra manna, at hreinsa héruð; ok væri þeir menn af teknir er lengi hefði reynzk at óskila-mǫnnum; en þat var þar er Bjǫrn var.

Síðan fór Bjǫrn út í Fljót með þeim Mávi ok Þorvarði, ok þaðan fóru Fljóta-menn með honum; ok vóru nær fimm tigir manna; ok fóru til Óláfs-fjarðar; ok kómu á Sand, ok var Bjǫrn róinn [á fiski]. Þeir tóku skip tvau, ok røru at leita þeirra; ok hittask á sjó; ok var búit, at hann mundi eigi tekinn verða. Eyjólfr hét maðr, er á skipi var með honum. Þeir tóku Bjǫrn ok bundu hann á skipi, ok fóru svá til lands með hann. Ok mælti Bjǫrn við prest.

Valdi hét maðr, hann var Másson; hann var íllræðis-maðr; hann hǫfðu Fljóta-menn tekit á óráðum, ok hǫfðu hann með sér; hann veitti Birni atvígi, ok skyldi vinna þat til lífs sér; ok vannsk ílla at. Ok síðan kǫsuðu þeir Bjǫrn.

Nú frétta þeir Ǫnundr aftǫku Bjarnar, ok kallaði sér mjǫk misboðit í þessu; þvíat hann virði menn eptir því er honum þóttu sér fylgja, en miðr at vinsælðum við aðra menn; ok kallaði fullt eptir-mál um víg Bjarnar; ok kallaði hann á øngum óskilum hafa staðinn verit er þeir tóku hann.

Nú leið vetr sá til Langa-fǫstu. Ok Miðviku-dag í Sælu-dǫgum kom sá maðr út í Fljót er Sǫlvi hét, ok var Þórarinsson; hann kom á þann bœ er á Gili heitir; þar bjó Þorvarðr Bjarnarson er kallaðr var Skerja-Bjǫrn. Þorvarðr hafði verit at vígi Bjarnar, ok var Sǫlvi sendr til at veiða Þorvarð. En er menn fóru heiman til nón-tíða, þá rézk Sǫlvi í brott ok vildi eigi verða staðinn þar, ok þóttisk vera fáliðr. Síðan fór hann í sauða-hús Jóns í Holti, ok sat þar um aptaninn. Glúmr hét sá maðr er gætti sauða. Ok um kveldit er hann kom til sauða-hússins, vá Sǫlvi hann.

Eptir þetta hljóp Sǫlvi um nóttina inn til Svarfaðardals; ok kól hann á fœtr mjǫk; ok komsk hann inn á strǫnd frá Svarfaðar-dal; en þá var honum fylgt hús frá húsi, unz hann kom á Laugaland til Ǫnundar; ok var hann þar síðan.

Ok eptir um várit heitask Ǫnundr at fara út í Fljót, ok búa mál til um víg Bjarnar á hendr þeim ǫllum, er verit hǫfðu at aftǫku Bjarnar; þvíat þeir vóru allir vel fjár-eigendr, ok þóttu málin fé-vænleg. En eptir víg Glúms áttu at mæla þeir brœðr, Jón ok Ásgrímr; ok hafði sá einn til farit, er þeim þótti ekki undir, hvárt sekr var eða eigi; ok þóttusk Fljóta-menn sjá, at þeir mundi eigi hafa fullnað ór málum við Ǫnund, ef eigi nyti þeir við annarra; ok fóru til fundar við Brand biskup, ok leituðu ráða undir hann. En biskup kallar um þau mál, er verit hefði mikillegust it fyrra sumarit, at þar hefði Guðmundr fengit ǫll in beztu ráð til, ok bað þá [fara] til fundar við hann, ok vera fyrir málum þeirra.

Nú fóru þeir brœðr til fundar við Guðmund, ok báðu hann at vera fyrir málum með sér. En Guðmundr kvað sik ekki til skylda, ok kvað sér at hvárigum langt. Sjá þeir nú, at þeir munu ekki af honum fá um þetta mál. Þá gáfu þeir Guðmundi Fljótamanna-goðorð; — þat var bæði fjǫlmennt ok vel skipat. Þessa gjǫf þá Guðmundr at þeim; ok urðu nú hans þingmenn allir þeir er sakirnar horfðu til.

Ok síðan settu þeir sáttar-fund með þeim Guðmundi ok Ǫnundi; ok sættusk á mál sín; ok vóru menn teknir til gerðar, Hallr prestr Gunnarsson af Mǫðruvǫllum, ok Bjǫrn prestr Steinmóðsson af Ǫxnahváli; ok gerðu þeir jafn-mikla sekð fyrir víg Glúms ok aftǫku Bjarnar; ok kǫlluðu þat því fé-vænna málit eptir Bjǫrn sem þar vóru við fleiri; ok kǫlluðu hann þó øngra bóta verðan. Ok skilðu at því, at hvárir-tveggju skyldi bœta sínum mǫnnum.

Guðrún hét kona ok var Þórðar dóttir; hon átti bú á þeim bœ er heitir í Arnarnesi, út á Strǫnd frá Hǫrgárdal; hon var bæði væn ok kurteisleg; hon átti þar bæði lǫnd ok bú. Hon var ung kona ok hafði tekit við fǫður-leifð sinni; hon þótti þar beztr kostr jafn-borinna kvenna. Hennar bað sá maðr er Símun hét son Þorvarðs er kallaðr var kamphundr; hann var vinsæll maðr, ok þótti þetta jafnræði með henni. Nú var þat ráð ór gǫrt. Ok eptir þetta fór Símun í bú með henni.

Eigi var samlag þeirra hœgt; ok svá gørðisk brátt, at Guðrún fór stundum frá búinu en stundum heim; en Símun var inn hógværasti maðr. Þau vóru saman tvá vetr, ok var inn síðara vetrinn hœgra með þeim. Var hon þá heima.

Þá var Fǫstu-matar-fátt. Ok er Langa-fasta kom, mælti hon við hann, at hann skyldi sœkja Fǫstu-mat út á Siglunes er hann átti at fǫður síns. Þá fór hann, ok sigldi út eptir firði; ok sigldi á stein upp, er kallaðr er Svarthǫfða-steinn. Þar drukknaði Símon ok húskarlar hans tveir; ok var þá Guðrún ekkja eptir.

Þat sama sumar bað hennar sá maðr er Hrafn hét, ok var Brandsson; hann var vestan ór Skagafirði ór sveit Gríms Snorrasonar; ok hann gékk með þessu máli; en Þorvarðr Þorgeirsson var at umsjá með henni; ok fœrðu þeir mágar þau mál saman, at Guðrún var fǫstnuð Hrafni; ok var brúðkaup at Gríms. Ok var þat sagt, at hon hljóp ór hvílu ena fyrstu nótt er Hrafn var innar leiddr. Þá fóru þau norðr til Arnarness til bús síns, ok tók Hrafn til umsýslu.

En Guðrún var eigi enn all-skapvær við bónda sinn; hljóp hon brott um sumar-dag vestr til Hofs; ok tók Grímr vel við henni, ok var hon þar um hríð. Þá varð hon vǫr við at þeir Grímr ætluðu til skips, er komit var í Eyjafirði, með Guðrúnu; en hon vildi eigi þat. Hon hljóp þaðan í brott á laun, ok varð eptir farar-skjóti hennar. Hon nam eigi staðar fyrr enn hon kom út til Sigluness til Þórðar kamphunds; kom þar grátandi, ok kvazk þar unna hvívetna af Simoni. Þorvarðr tók vel við henni; ok var hon þar lengi.

Þorvarðr var því vanr hvert sumar at fœra Fǫstu-mat inn til Eyjafjarðar, ok selja bóndum. Ok enn gerði hann svá, at hann sigldi inn eptir firði, ok hafði Guðrúnu með sér. Hann fór til Gása, þar vóru kaupskip. Þorvarðr tjaldaði þar, ok var Guðrún í tjaldi með honum.

Þeir menn vóru þar fyrir, er nǫkkut er getit við, — Þórðr Þórarinsson undir Laufási, ok synir hans: Hákon, Hildibrandr ok Dagstyggr. Eitt sinn bar saman fund þeirra Hákonar ok Guðrúnar svá [at] þeim varð at máls-endum; en opt hǫfðu þau sézk; en af því tali gékk Hákon hvern dag til máls við hana meðan þau vóru þar. En er Þorvarðr hafði keypt slíkt er hann vildi, bjósk hann í brott ok hafði Guðrúnu með sér. Ok er hann kom á Arnarnes, gékk hann þar á land, ok fylgði Guðrúnu til húss ok til búss ok til bónda. Síðan fór hann heim. Ok er hann ór sǫgunni.

En þaðan frá vǫndusk á kvámur Hákonar til Arnarness; ok fór svá fram allan þenna vetr.

Einn dag mælti Guðrún til Hákonar, kvazk eigi vilja kvámur hans meðan Hrafn væri á lífi, "En ger sem þér sýnisk síðan."

Þess er getit, at þau sátu á þver-palli þau Hákon ok Hildibrandr bróðir hans, ok Guðrún í milli þeirra, ok tǫluðu mart. En Hrafn sat í bekk ok reist spán, þvíat hann var hagr. Síðan rísa þeir upp brœðr. Ok er þeir gengu útar eptir gólfinu, þá lagði Hákon til Hrafns með spjóti lágskeptu, ok kom lagit fyrir brjóst honum. Ok í annat sinn lagði Hákon til Hrafns; ok varð þat svǫðu-sár. Síðan gengu þeir út brœðr. En Hrafn tók til øxar er hjá honum var, ok reis upp; en Guðrún tók til hans, ok bað hann eigi fram ganga.

Hann svarar: "Skamt mun nú farit verða, þó brǫstulega sé látit."

Þá spurði hon hve mjǫk hann var sárr.

Hann svarar: "Grunn verða svǫðu-sárin; en svíða gét ek bringspala-dílann um stund."

Hrafn lá þrjár nætr í sárum; ok fékk alla reiðu; ok andaðisk síðan; ok var fœrðr á Mǫðruvǫllu.