Bókastaðir

The Icelandic Sagas, glossed

These chapters have not been glossed yet.

Chapter 26

Egill hét húskarl þeirra Skúfs. Hann var mikill maður vexti og sterkur, ljótur yfirlits, ófimur og óvitur. Hann átti kenningarnafn og var kallaður Fífl-Egill.

Þormóður var löngum ókátur. Þeir spurðu Þormóð eftir, Bjarni og Skúfur, ef þeir mættu nokkuð bætur ráða á hljóðleikum hans.

Þormóður svarar: " Það vildi eg að þið fengjuð mér fylgdarmann þann er mér fylgdi hvert er eg vildi fara. "

Þeir sögðu svo vera skyldu, báðu hann kjósa þann mann af húskörlum sínum sem hann vildi.

Þormóður mælti: " Fífl-Egill, hann er mikill vexti og sterkur, hann kýs eg og mun eigi of hygginn að gera slíkt sem fyrir hann er lagt. "

Þeir kváðu svo vera skyldu. Menn undruðust þó hví hann kaus Egil.

Chapter 27

( [ Nú gerðist hann fylgdarmaður Þormóðar og léku oft að honum dætur heimskunnar, þær dul og rangvirðing, svo að hann vissi eigi gjörla hver hann var.])

Bjarni smíðaði Þormóði öxi breiða að Þormóðar fyrirsögn. Hún var slegin ofan öll af og fram til eggjar. Eigi var eggvölur fyrir henni. Helsti var hún biturleg.

Um sumarið eftir þessa atburði fóru menn til þings í Garða í Einarsfjörð. Þeir úr Eiríksfirði höfðu tjaldað búðir sínar og var leiti á meðal og þess er þeir höfðu tjaldað úr Einarsfirði. Nú er menn höfðu flestir tjaldað búðir þá var Þorgrímur eigi kominn. Litlu síðar var sén för hans. Hann hafði skrautlegt skip og svo liðskost vasklegan og vel búinn. Svo var ofsi Þorgríms mikill að menn þorðu varla að mæla við hann. Veiðarfæri höfðu þeir Grænlendingar jafnan á skipi sínu.

Nú er skip Þorgríms renndi að landi þá gengu menn til strandar að sjá skraut þeirra og vopnabúnað. Þormóður var þar viðstaddur og tók upp selskutil einn er þeir höfðu á land kastað og lítur á.

En förunautur Þorgríms tekur til skutilsins og mælti: " Lumi af skutlinum maður, " segir hann, " því að þér mun til lítils koma þóttú haldir á og það ætla eg að þú munir lítið kunna að beita skutlinum. "

Hann svarar svo: " Óvíst þykir mér hvort þú beitir betur en eg. "

" Efalaust mun það, " sagði hinn.

Þá kvað Þormóður þessa vísu:

Þormóður gengur þá heim til búðar Þorgríms. Hann lætur þá tjalda búð sína með miklum sóma og búast um vel.

Það barst að einn góðan veðurdag á þinginu að allir menn voru gengnir í brott frá búð þeirra Skúfs og Bjarna nema Þormóður. Hann lá heima í búð og svaf. Hann hafði breitt á sig feld tvíloðinn er hann átti. Feldurinn var öðrumegin svartur en öðrumegin hvítur. Nú er Þormóður hafði sofið nokkura stund þá vaknar hann og sér að allir menn voru í brottu. Hann undraðist það því að þá var mart manna í búðinni er hann sofnaði.

Og í því kemur Egill farandi í búðina og mælti: " Of fjarri ertu mikilli skemmtan. "

Þormóður spurði: " Hvaðan komstu að eða hvað er nú í leikum til skemmtanar? "

Egill svarar: " Eg var að búð Þorgríms Einarssonar og þar er nú mestur hluti þingheimsins. "

Þormóður mælti: " Hvað er þar til skemmtanar? "

Egill mælti: " Þorgrímur segir þar sögu. "

Þormóður mælti: " Frá hverjum er saga sú er hann segir? "

Egill svarar: " Eigi veit eg gjörla frá hverjum sagan er en hitt veit eg að hann segir vel frá og skemmtilega og er stóll settur undir hann úti hjá búðinni og sitja menn þar umhverfis og hlýða til sögunnar. "

Þormóður mælti: " Kunna muntu nokkurn mann að nefna þann sem í er sögunni, allra helst er þú segir svo mikið frá að gaman sé að. "

Egill mælti: " Þorgeir nokkur var mikill kappi í sögunni og svo virðist mér sem hann Þorgrímur mundi verið hafa nokkuð við söguna og gengið mjög vel fram sem líklegt er. Vildi eg að þú gengir þangað og hlýddir til skemmtanar. "

" Vera má það, " sagði Þormóður.

Rís hann nú upp og tekur yfir sig feld sinn og snýr út hinu svarta á feldinum. Hann tekur öxi sína í hönd sér og setur hött á höfuð sér, gengur til búðar Þorgríms og Egill með honum. Nema þeir stað undir búðarvegginum og hlýðast þaðan um og mátti þaðan eigi gerla heyra það er sagt var. Veður hafði á verið bjart og sólskin mikið. En er Þormóður var kominn undir búðina þá tók veðrið að þykkna. Þormóður gerði ýmist að hann horfði í himininn upp eða niður í jörðina fyrir sig.

Egill mælti: " Hví lætur þú þann veg.? "

Þormóður svarar: " Þanninn er himinninn í að sjá og svo jörðin sem þá er vábrestir verða. "

Egill mælti: " Fyrir hverju er vant að verða vábrestir? "

Þormóður svarar: " Fyrir tíðindum verða vábrestir ávallt. Nú ef svo kann að berast að þú heyrir vábrestinn þá forða þú þér sem þú mátt og hlaup heim til búðar sem skjótast og gæt þín þar. "

Nú er þeir hjalast þetta við þá gerir á skúr mikla og mikið votviðri. Hlaupa menn í brott, hver til sinnar búðar, því að menn höfðu ekki við vatni búist. Sumir fóru inn í búð Þorgríms og var mikil þröng í búðardurunum.

Þorgrímur sat eftir á stólinum og beið ef nokkuð ryddist í búðardurunum.

Þormóður mælti þá við Egil: " Bíð þú hér en eg mun ganga fram fyrir búðina og vita hvað þar sé til tíðinda. En ef þú heyrir vábrestinn þá hlaup þú heim til búðar sem skjótast. "

Nú gengur Þormóður fram fyrir búðina og þar að sem Þorgrímur sat. Hann mælti: " Hvað sögu var það er þú sagðir áðan? "

Þorgrímur svarar: " Eigi getur það í fám orðum sagt, stórmerki þeirrar sögu. Eða hvert er nafn þitt? "

Hann svarar: " Ótryggur heiti eg. "

" Hvers son ertu? " sagði Þorgrímur.

" Eg er Tortryggsson. "

Þá vildi Þorgrímur upp rísa af stólinum. Þormóður höggur þá í höfuð honum og klýfur hann í herðar niður, brá síðan öxinni undir feld sinn og sest undir herðar Þorgrími og kallar: " Farið þér hingað, á er unnið á Þorgrími. "

Nú snúast margir þangað og sjá áverkann. Þeir frétta hvað hann veit til þess manns er á Þorgrími vann.

Þormóður svarar: " Hér sá eg hann fyrir skemmstu. En eg hljóp þegar undir herðar honum er áverkinn var orðinn. Sá eg þá eigi hvert sá fór er á hafði unnið. Nú taki hér nokkurir til og styðji Þorgrím en sumir fari að leita þess sem á honum hefir unnið. "

Þá settust þeir undir herðar Þorgrími en Þormóður fór í brott. Hann gengur þá fram með sjónum fyrir nes nakkvart. Hann snýr þá feldinum og lét þá horfa út hið hvíta.

En er Egill heyrir brestinn er Þormóður vann á Þorgrími hljóp hann þá heim til búðar Skúfs. Menn geta að líta hvar maður hljóp og ætluðu að sá mundi valda áverkum við Þorgrím. Egill varð stórum hræddur er hann sá mannaför eftir sér og með vopnum. Og er hann var handtekinn þá skalf á honum leggur og liður sakir hræðslu.

Chapter 28

( [ Öll bein hans skulfu, þau sem í voru hans líkama, en það voru tvö hundruð beina og fjórtán bein. Tennur hans nötruðu, þær voru þrír tigir. Allar æðar í hans hörundi pipruðu fyrir hræðslu sakir, þær voru fjögur hundruð og fimmtán.])

En þegar er þeir kenndu Egil þá þóttust þeir vita að hann mundi eigi hafa unnið á Þorgrími. Rann hræðsla af honum sem hita af járni.

Nú fara þeir í búðirnar og leita mannsins og finna eigi. Þeir fara fram til sjóvarins og fram fyrir nesið það sem fram gekk í sjóinn. Þar mæta þeir manni í hvítum feldi og spyrja hann að nafni. Hann nefndist Vígfús. Þeir spurðu hvert hann ætlaði að fara.

Hann svarar: " Eg leita þess manns er á Þorgrími hefir unnið. "

Þeir gengust að móti og fóru hvorirtveggju hart mjög. Skilur nú skjótt með þeim.

Þeir Skúfur og Bjarni sakna Þormóðar og þykir þeim eigi örvænt að hann muni vera valdur áverkans því að Skúfur hafði heyrt í Noregi konungs átekjur um hefnd eftir Þorgeir Hávarsson. Nú er af líður hið mesta hlaupið mannanna þá tóku þeir Skúfur og Bjarni bát einn á laun og létu í nokkurar vistir. Þeir reru fram fyrir nesið því að sagt var að þar hefði sést maður í hvítum feldi sá er nefndist Vígfús. En er þeir koma fyrir nesið þá sáu þeir hvar Þormóður var. Röru þeir þá að landi og mæla að Þormóður skuli ganga á skipið út. Hann gerði svo. Þeir spyrja hvort hann hefði unnið á Þorgrími. Hann kvað það satt vera. Þeir spurðu hann tíðinda eða hversu mikill vera mundi áverkinn.

Þormóður kvað þá vísu:

" Vera má, " segir Þormóður, " að eigi hafi mikið orðið höggið því að örvendur maður hjó. En því hjó eg eigi fleiri að eg hugði að þetta skyldi að fullu vinna. "

Skúfur mælti þá: " Gæfu hafðir þú á er þeir kenndu þig eigi er þú sast undir höfði honum Þorgrími eða þá er þeir fundu þig uppi á nesinu. "

Þá kvað Þormóður vísu:

" Auðkenndur maður er eg, " segir Þormóður, " svartur maður og hrokkinhærður og málhaltur. En eg var eigi í því sinni feigur og má vera að eg hafi til nokkurs undan rekið og lúti enn fyrri í gras nokkurir frændur Þorgríms en eg. "

Bjarni mælti þá: " Þú munt nú vera láta svo búið um hefndir eftir Þorgeir og hefir þú þó leyst þínar hendur. "

Þá kvað Þormóður vísu:

" Svo sýnist mér, " segir Bjarni, " sem þú þurfir eigi meira að að gera um hefndina eftir Þorgeir því að mikið stórvirki hefir þú gert, einn útlendur maður og einmani sem þú ert hér, drepið þann höfðingja sem annar er mestur á öllu Grænlandi og eigi sýnt hvort þú kemst í brott því að Þorgrímur á marga frændur þriflega eftir og mikla kappsmenn. "

Nú flytja þeir Þormóð til Eiríksfjarðar og fylgja honum í helli þann er nú er kallaður Þormóðarhellir. Sá hellir er í sævarhömrunum öðrumegin fjarðarins en Stokkanes. Hamrar eru upp og niður frá hellinum og hvorttveggja illt að fara.

Þeir Skúfur og Bjarni mæla þá við Þormóð: " Vertu nú hér í hellinum en við munum koma til móts við þig þegar lokið er þinginu. "

Síðan fara þeir brott og aftur til þingsins. Þormóðar var saknað á þinginu. Þykjast menn nú vita að hann mun vegið hafa Þorgrím. Böðvar og Falgeir bjuggu mál til á hendur Þormóði og varð Þormóður sekur skógarmaður um vígið. Nú er lokið var þinginu fór hver heim til síns heimilis.

Þeir Skúfur og Bjarni komu til fundar við Þormóð og færðu honum vistir og það annað er hann þurfti og sögðu honum sekt hans, mæltu að hann skyldi þar við hafast í hellinum, sögðu að hann mundi hvergi frið hafa ef menn vissu hvar hann var. Sögðust þeir mundu komu endur og sinnum til fundar við hann. Fyrir hellisdyrunum var grastó mikil og máttu nauðulega þeir menn er færir voru hlaupa af hamrinum og í grastóna.

Þormóði þótti dauflegt í hellinum því að þar var fátt til skemmtanar.

Einn góðan veðurdag ræðst Þormóður brott frá hellinum. Hann klífur upp hamrana og hafði öxi sína með sér. Og er hann er skammt kominn frá hellinum þá mætti hann manni á leið. Sá var mikill vexti og ósinnilegur, ljótur og eigi góður yfirbragðs. Hann hafði yfir sér verju saumaða saman af mörgum tötrum. Hún var feljótt sem laki og höttur á upp með slíkri gerð. Hún var öll lúsug.

Chapter 29

( [ því að þá er sólskin var heitt þá gengu verkfákar fullir frá fóðri hans hörunds á hinar ystu trefur sinna herbergja og létu þar þá við sólu síður við blika.])

Þormóður spyr þenna mann að nafni.

Hann svarar: " Eg heiti Oddi. "

Þormóður spyr: " Hvað manna ertu Oddi? "

Hann svarar: " Eg er einn göngumaður, fastur á fótum, og er eg kallaður Lúsa-Oddi, nenningarlaus maður og eigi alllyginn, fróður nakkvað og hefi jafnan gott af góðum mönnum eða hvað heitir þú? "

Þormóður svarar: " Eg heiti Torráður. "

Oddi spurði: " Hvað manna ertu Torráður? "

Hann svarar: " Eg er einn kaupmaður eða hvort viltu Oddi eiga kaup við mig? "

Oddi segir: " Eg hefi fátt til kaupa eða hverju viltu við mig kaupa? "

" Eg vil kaupa að þér yfirhöfn þá er þú átt. "

Oddi svarar: " Eigi þarftu að spotta að mér. "

Þormóður segir: " Eigi er þetta spott. Eg mun selja þér kápuna er eg er í en þú skalt gefa mér við verjuna er þú ert í og fara sendiför mína á Stokkanes og koma þar í aftan og seg þeim Skúf og Bjarna að þú hefir hitt mann í dag er Torráður nefndist og skipti hann yfirhöfnum við þig. Ekki býð eg þér fleiri erindi. Skaltu þá eignast kápuna ef þú kemur þessu erindi fram. "

Oddi svarar: " Eigi er auðveldlegt að komast yfir fjörðinn, þar þarf skip að hafa. En þó má vera að eg komi þessu til leiðar ef eg vil, að koma á Stokkanes í kveld. "

Nú skipta þeir skikkjunum. Tekur Oddi við blárri kápu en fær Torráði verjuna og fer hann í.

Þá fór Þormóður til Einarsfjarðar þar til er hann hittir smalamann Þórdísar á Löngunesi. Hann spurði hvort synir Þórdísar væru heima.

Smalamaðurinn svarar: " Eigi er Böðvar heima en bræður hans voru heima í nótt en nú eru þeir rónir á fiski. "

Þormóður svarar: " Svo má vera. "

Nú hugði smalamaður að hann væri Lúsa-Oddi. Nú skiljast þeir Þormóður og smalamaður. Fer Þormóður til nausta Þórdísar og hefst þar við. Og er kvelda tók þá sá Þormóður að þeir bræður reru að landi. Þorkell reri í hálsi, Þórður í miðju skipi, Falgeir í austurrúmi. Nú er skipið rennir að landi þá stendur Þorkell upp og fór fram í stafninn og ætlaði að taka við skipinu. Þormóður gengur þá út úr naustinu og þykjast þeir þar kenna Lúsa-Odda. Þá snarar Þormóður að Þorkatli og höggur báðum höndum í höfuð Þorkatli og klýfur hausinn. Fékk hann þegar bana.

Þá snýr Þormóður í brott og steypir af sér verjunni. Þórður og Falgeir hlaupa eftir honum. Hann tekur undan fast og fram á sjóvarhamrana yfir hellinn og hleypur Þormóður fyrr ofan í tóna þá er fyrir hellisdurunum var. Og er hann kom niður þá hleypur Þórður eftir honum og lyknar í knésbótum er hann kom niður í tóna og lýtur áfram. Þá hjó Þormóður meðal herða honum svo að öxin sökk að skafti.

Og fyrr en hann gæti öxina úr tekið sárinu þá hljóp Falgeir ofan í tóna og hjó þegar til Þormóðar. Það högg kom meðal herða Þormóði og varð það mikið sár. Þá rann Þormóður undir hendur Falgeiri því að hann var vopnlaus. Þormóður finnur það að hann verður aflvani fyrir Falgeiri. Þykist hann þá vera miðlung staddur, slyppur maður og sár mjög, rennir þá hugnum þangað er var Ólafur konungur og vænti hans hamingju að honum mundi duga. Fellur þá öxin úr hendi Falgeiri niður fyrir hamrana ofan á sjóinn. Þykir honum þá nokkuru vænna er hvortveggi var slyppur. Og því næst falla þeir báðir fyrir hamrana ofan á sjóinn. Reyna þeir þá sundið með sér og færast niður ýmsir. Finnur Þormóður að hann mæddist af miklu sári og blóðrás. En fyrir því að Þormóði varð eigi dauði ætlaður þá slitnaði bróklindi Falgeirs. Rak Þormóður þá ofan um hann brækurnar. Falgeiri daprast þá sundið. Fer hann þá í kaf að öðru hverju og drekkur nú ómælt. Skýtur þá upp þjónum og herðunum og við andlátið skaut upp andlitinu. Var þá opinn munnurinn og augun og var þá því líkast að sjá í andlitið sem þá er maður glottir að nokkuru. Svo lýkur með þeim að Falgeir drukknar þar.

Þormóður var þá mjög farinn. Hann lagðist þá í eitt sker og skreið þar upp á grjótið og lá þar og vænti þá einskis annars en hann mundi þar líf láta því að hann var mjög móður og sár en langt til lands.

Nú er að segja frá Lúsa-Odda. Hann fór sem mælt var með þeim Þormóði og segir þeim Skúf og Bjarna að hann hafði fundið mann á leið sinni um daginn, þann er Torráður nefndist, og skipti við hann yfirhöfnum og mælti að hann skyldi fara á Stokkanes og segja þeim Skúf og Bjarna fund þeirra og klæðakaup. Þeir kenna kápuna og þykjast vita að Þormóður mun því sent hafa Lúsa-Odda til fundar við þá að hann mun ætlast fyrir nokkuð stórvirki að gera.

Þeir tóku þá einn bát á laun um kveldið og róa um nóttina yfir fjörðinn. Og er þeir nálgast hellinum þá sjá þeir kvikt nakkvað í einu skeri og ræða um hvort það muni vera selur eða annað, róa nú að skerinu, ganga upp á skerið, sjá þar mann liggja og kenna að þar er Þormóður, spyrja hann tíðinda en hann segir þau tíðindi sem gerst höfðu um nóttina.

Skúfur mælti: " Víst hefir þig eigi til einskis undan rekið á Garðaþingi er þú hefir orðið á einu kveldi bani þriggja kappa og kynstórra manna. "

Þormóður mælti: " Það eitt kom mér í hug áður þið komuð hingað að eg mundi hér líf mitt láta í skerinu. En nú þykir mér eigi örvænt að eg verði græddur og má þá enn vera að eg hafi undan rekið til nokkurs. "

Þeir spyrja að um samaneign þeirra Falgeirs.

Þormóður kvað þá vísu:

Þeir Skúfur og Bjarni bera Þormóð á skip út í fjórum skautum því að hann mátti eigi ganga. Þá sækja þeir í hellinn klæði hans og vist því að þeim sýndist hann ekki þar mega vera. Þeir reru þá inn eftir Eiríksfirði.

Gamli hét maður er bjó í Eiríksfjarðarbotni uppi undir jöklunum. Hann var félítill maður og einrænn, veiðimaður mikill. Gamli var kvongaður og hét Gríma kona hans. Hún var svarkur mikill, ger að sér um mart, læknir góður og nakkvað fornfróð. Ekki voru þar fleiri hjón en þau tvö. Þau komu sjaldan til annarra manna og sjaldan komu menn til þeirra.

Þeir Skúfur og Bjarni lentu báti sínum skammt frá byggð Gamla. Gengur Skúfur upp til húss en Bjarni situr yfir Þormóði. Skúfi var þar vel fagnað og boðinn greiði.

" Sáran mann höfum vér með að fara er eg vildi að þér læknuðuð. "

Gríma segir: " Hver er sá maður? "

Skúfur svarar: " Þormóður, skáld og hirðmaður Ólafs konungs, er orðinn fyrir áverkum. "

" Hver hefir á honum unnið? " segir hún.

Skúfur segir henni tíðindin, þau sem gerst höfðu.

" Mikill atburður er sjá orðinn og mikil vandkvæði hefir þessi maður ráðið sér og mikið er að takast á hendur skógarmann frænda Þorgríms og allra helst er hann hefir nú unnið svo mikið stórvirki í sekt sinni. "

Skúfur mælti: " Eg skal fé fyrir hann bæta eftir því sem vert er ef þér eru sakir gefnar um þetta mál og hvergi skal þig skaða í um kostnað þann er þú hefir fyrir honum. "

Nú lýkur þeirra viðræðu og tekur Gríma við Þormóði. Er hann þá færður upp til bæjar og fægir Gríma sár hans og bindur. Er honum þegar nokkuru hægra. Skúfur og Bjarni fara heim á Stokkanes.

Þessi tíðindi þótti öllum mönnum mikil vera og varð eigi skjótt spurt hið sanna um þetta því að margir höfðu það fyrir satt í fyrstu að Þormóður mundi þar drukknað hafa þá er lík Falgeirs fannst. Sár Þormóðar höfðust illa og lá hann tólf mánuði í sárum. Þá er einn vetur var liðinn frá þessum atburðum þá gengur Þormóður milli stofu og eldhúss og var þó eigi gróið sár hans.

Um vorið varð sá atburður að Þórdís á Löngunesi lét illa í svefni um nótt og ræddu menn um að hana skyldi vekja.

Böðvar son hennar mælti: " Látið þér móður mína njóta draums síns því að vera má að það nakkvað beri fyrir kerlingu er hún vill vita. "

Og er hún eigi vakið. En er hún vaknar hratt hún mæðilega öndunni.

Böðvar son hennar mælti þá: " Þú lést illa í svefni móðir, eða hefir nokkuð fyrir þig borið? "

Þórdís svarar: " Víða hefi eg göndum rennt í nótt og er eg nú vís orðin þeirra hluta er eg vissi eigi áður. "

Böðvar mælti: " Hvað er það? "

Þórdís svarar: " Þormóður, sonabani minn en bróðurbani þinn, er á lífi og er hann á vist með þeim Gamla og Grímu inn í Eiríksfjarðarbotni. Nú vil eg fara á fund þeirra og taka Þormóð og launa honum með ljótum dauða þann mikla skaða er hann hefir oss gert. Munum vér koma í Brattahlíð og biðja Þorkel fara með oss því að hann mun illa kunna ef þeim Gamla og Grímu er gert nokkuð til meins því að Þorkell heldur mjög hendi yfir þeim. "

Böðvar kveðst búinn til ferðar þegar vildi. Nú standa þau upp um nóttina og taka eina skútu er þau áttu og stíga þar á skip við fimmtánda mann, róa um nóttina til Eiríksfjarðar. Þá var svo misserum komið að nótt var farljós.

Nú er Þórdís var á leið komin við sínu föruneyti er það sagt að Gríma lætur þessa sömu nótt illa í svefni. Þormóður mælti að Gamli skyldi vekja hana.

Gamli svaraði: " Ekki vill Gríma að hún sé vökt því að jafnan verður hún í svefni þeirra hluta vís er henni þykir varða. "

Nú hætta þeir hjalinu en Gríma vaknar skjótt. Gamli mælti þá: " Illa lést þú í svefni Gríma, eða hvað bar fyrir þig? "

Gríma svarar: " Það bar fyrir mig að eg veit að Þórdís af Löngunesi er á leið komin með fimmtán húskarla sína og ætlar inn hingað til vor því að hún er nú vís orðin af tröllskap sínum að Þormóður er hér á vist með okkur og ætlar hún að drepa hann. Nú vil eg að þú sért að húsi í dag og farir ekki að veiðum því að eigi eruð þið of margir þótt þið séuð tveir fyrir en fimmtán menn sæki ykkur heim, allra helst er Þormóður er eigi vopnfær. En þó nenni eg eigi að senda ykkur á jökla í brott heldur munuð þið heima við hafast. "

Nú fór Þórdís um nóttina til þess er hún kom í Brattahlíð. Þorkell fagnar þeim vel og býður þeim greiða.

Þórdís segir: " Sá er málavöxtur að eg ætla að fara á fund þeirra Gamla og Grímu, þingmanna þinna, því að eg þykist þess vís orðin að þar er kominn Þormóður, skógarmaður vor, er margir menn hyggja að drukknaður sé. Nú vildi eg að þú færir með oss og halt til þess að vér náum lögum af þeim Gamla og Grímu. Veistu þá gerla hvað vér eigumst við ef þú heyrir ræður vorar. "

Þorkell svarar: " Ólíklegt sýnist mér vera að Gríma muni varðveita skógarmann þinn en þó mun eg fara ef þér viljið. "

Nú eta þau Þórdís þar dagverð. En Þorkell sópast að mönnum því að hann vildi ekki undir þeim Þórdísi og Böðvari eiga ef þau yrðu eigi á eitt sátt. Og er menn voru mettir þá stígur Þorkell á skip við tuttugu menn og fara þá hvorirtveggju við svo búið.

En Gríma kona Gamla átti stól einn mikinn en á brúðum stólsins var skorinn Þór og var það mikið líkneski.

Gríma mælti um myrgininn: " Nú vil eg skipa til verka í dag. Stól minn mun eg setja á stofugólf mitt. Þar vil eg Þormóður að þú sitjir á þá er menn koma. Vil eg ekki að þú rísir upp af stólnum meðan Þórdís er á bænum. Nú þó að þér þyki nokkurar nýlundur í gerast eða þér sýnist ófriður að þér borinn þá rís þú ekki upp af stólinum því að ekki mun stoða að hrökkva í hyrningar undan ef þér verður bana auðið. Gamli skal festa upp ketil og sjóða sel. Þú skalt bera sorp á eldinn og lát verða mikinn reyk í húsunum. Eg mun sitja í durum og spinna garn og taka við komendum. "

Nú er svo gert sem Gríma sagði fyrir. Og er skip þeirra Þorkels og Þórdísar sjást að landi fara sest Þormóður á stólinn. Gamli hafði uppi ketilinn og bar á sorpið á eldinn. Varð mjög reykfast í húsunum. Þar fylgdi og myrkur mikið svo að ekki mátti sjá. Gríma sat á þröskuldi og spann garn og kvað nokkuð fyrir sér það er aðrir skildu ekki.

Nú renna skip að landi og ganga menn upp til bæjarins. Gengur Þorkell upp. Gríma heilsar honum vel og bauð honum þar að vera.

Þorkell mælti: " Þórdís af Löngunesi er hér í för og hefir hún það fyrir satt að Þormóður skógarmaður hennar sé hér með þér. Viljum vér að þú seljir Þormóð fram ef þú veist hvar hann er því að þér mun það ofráð verða að halda skógarmann fyrir þeim Þórdísi og Böðvari syni hennar. "

Gríma svarar: " Undarlegt sýnist mér vera að Þórdís ætlar að eg muni halda skógarmann fyrir svo ríkum mönnum sem þau eru á Löngunesi þar sem eg sit við annan mann í húsi. "

" Víst er það undarlegt en þó viljum vér rannsaka herbergi þín. "

Gríma mælti: " Þess munuð þér kost eiga að rannsaka bæ minn þó að þér hefðuð eigi svo mikið fjölmenni. Nú þykir mér ávallt gott er þú kemur í mín hús en illt mun mér þykja geis þeirra Einarsfirðinga og spellvirkni um herbergi mín. "

Þorkell mælti: " Við Þórdís munum ganga inn tvö og rannsaka. "

Nú gera þau svo. Fóru þau inn og rannsökuðu og var það ekki löng dvöl því að húsin voru einkar lítil. Þau luku þá upp stofunni og var þar fullt allt af reyk og sáu þau ekki til tíðinda. Rammt var í húsunum af reyk og voru þau heldur skemur inni en þau mundu ef reyklaust hefði verið. Nú koma þau út og var þá rannsakaður bærinn úti.

Þá mælti Þórdís: " Eigi þóttist eg mega sjá gjörla fyrir reykinum hvað í stofunni var títt. Nú munum við fara upp á stofuna og taka af skjána og láta leggja út reykinn og sjá þaðan hvað í stofunni er til tíðinda. "

Nú fara þau Böðvar og Þórdís á stofuna upp og taka af skjána. Leggur þá út reykinn. Má þá sjá um alla stofuna, geta þá að líta stól Grímu þar er hann stóð á miðju gólfi. Þau sáu Þór með hamri sínum skorinn á stólsbrúðunum en þau sáu ekki Þormóð. Fara þau af stofunni og ganga til duranna.

Þá mælti Þórdís: " Eftir er enn nakkvað fyrnsku Grímu er Þórs líkneski er skorið á stólsbrúðum hennar. "

Gríma svarar: " Eg kem sjaldan til kirkju að heyra kenningar lærðra manna því að eg á langt að fara en fámennt heima. Nú kemur mér þá heldur í hug er eg sé líkneski Þórs af tré gert, það er eg má brjóta og brenna þegar eg vil, hversu miklu sá er meiri er skapað hefir himin og jörð og alla hluti sýnilega og ósýnilega og öllum hlutum gefur líf og engi maður má yfir stíga. "

Þórdís svarar: " Vera má að þú hugsir slíkt en nakkvað ætla eg að vér mundum nú nauðga þér meir til sagna ef Þorkell væri eigi hér með sitt fjölmenni því að svo segir mér hugur að þú vitir nakkvað til hvar Þormóður er. "

Gríma svarar: " Nú kemur að því sem mælt er, oft verður villur er geta skal, og hitt annars, að hverjum bergur nakkvað er eigi er feigur. En þér er nauðsyn, það er heilög gæsla er svo yfir þér að fjandinn á ekki þig svo heimila til illra hluta sem þú vildir gert hafa, því að það er vorkunn að menn geti stundum annars en er, en það er engi vorkunn að hann trúi eigi því er satt er þá er hann reynir sannleikinn. "

Nú skilja þau að svo mæltu. Fer Þorkell heim í Brattahlíð. Þórdís fer og heim. Þeir Skúfur og Bjarni koma á laun til fundar við þau Gamla og Grímu, færa þeim þá hluti er þeim bar nauðsyn til og launa þeim mörgu þann kostnað er þau höfðu fyrir Þormóði.

Chapter 30

Þá er Þormóður var orðinn heill maður þess er Falgeir hafði á honum unnið þá fluttu þeir Skúfur og Bjarni Þormóð heim á Stokkanes og varðveittu hann þar á laun í einu búri. Þar var Þormóður hinn þriðja vetur. Þann vetur seldu þeir Skúfur og Bjarni bæinn á Stokkanesi og aðrar jarðir þær sem þeir áttu og svo kvikfé og ætluðu að ráðast í brott af Grænlandi.

Snemmendis um vorið bjuggu þeir skip sitt og settu fram. Þá fýstist Þormóður úr útibúrinu. Hann sagðist eiga erindi norður í fjörðinn. Hann fær sér þá einn bát. Fífl-Egill réðst til ferðar með honum. Sest Egill til ára en Þormóður stýrir. Egill var góður ræði og vel syndur. Veður var bjart og gott, sólskin og vindur lítill. Þeir fara inn eftir Einarsfirði. Og er þeir voru komnir inn í fjörðinn þá ókyrrist Þormóður mjög og róast um og hallar skipinu ýmsa vega.

Egill mælti: " Hví lætur þú svo heimsklega og ferð sem ærir menn eða hvort vilt þú hvelfa undir okkur skipinu? "

Þormóður svarar: " Óvært er mér. "

Egill mælti: " Eigi má eg róa fyrir látum þínum og er nauðsyn á að þú látir eigi svo ferlega að þú hafir okkur á kafi. "

En hvað sem Egill ræðir um þetta þá lýkur svo að Þormóður hvelfir bátinum undir þeim. Kafar Þormóður undan skipinu og þegar eftir tekur hann annað kaf að öðru til þess er hann kemur á land. Hann hefir öxi sína með sér.

Egill kemur upp hjá skipinu og kemst á kjöl, tekur þar hvíld og litast um og hyggur að ef hann sjái Þormóð nokkuð og fær eigi séð hann. Réttir Egill þá bátinn og eftir það sest hann til ára og rær út eftir firði og þar til er hann kemur heim á Stokkanes, segir þeim Skúfi og Bjarna hið sanna frá sínum ferðum, lét það fylgja sögunni að hann hugði Þormóð dauðan mundu vera. Þeim sýndist sjá atburður undarlegur og þykjast eigi svo búið mega hafa að en renna nokkuð grunum á hvort Þormóður mun týndur vera.

Nú er að segja frá Þormóði hvað hann hafðist að þá er hann kom á land. Hann vatt fyrst klæði sín og eftir það tók hann á sig göngu og fór til þess er hann kom á Hamar til Sigríðar. Það var síð dags. Hann barði þar á dyr og gengur út kona ein og heilsar honum og snýr inn aftur og gengur til stofu. Þormóður gengur eftir henni til stofu og sest utarlega á óæðra bekk.

Sigríður tók til orða og mælti: " Hver kom þar? "

Hann svarar: " Ósvífur heiti eg. "

Sigríður mælti: " Svo er hver sem heitir. Vill Ósvífur vera hér í nótt? "

Hann svarar, kveðst það vilja. Um myrgininn kom Sigríður að máli við hann og spurði hvern veg af stæðist um ferðir hans.

Þormóður mælti: " Satt var það að eg nefndist Ósvífur í gær. "

Hún svarar: " Kenna þóttist eg þig þó að eg hefði ekki fyrri séð þig að þú ert Þormóður Kolbrúnarskáld. "

Hann svarar: " Eigi gerir að dylja því að rétt kenndan hefir þú manninn. En eg ætla að fara á Langanes til Þórunnar Einarsdóttur og hitta Ljót son hennar. Þau hafa oft ljótlega til mín lagt. "

Sigríður mælti: " Þá skal Sigurður son minn fylgja þér. Lengi hafa þau Ljótur og Þórunn þung verið til vor. "

Þormóður mælti: " Óráðlegt sýnist mér að Sigurður fari með mér því að þið munuð eigi halda mega bústað ykkrum hér ef nokkuð skerst í með okkur Ljóti. "

" Gjarna vil eg láta bústað til þess, " sagði Sigríður, " að Ljótur fengi nokkura svívirðing. "

Nú fer Sigurður með Þormóði á Langanes til Þórunnar. Þeir drepa þar á dyr og gengur út ein kona og heilsar þeim. Sigurður spurði hvort Ljótur væri heima.

Hún svarar: " Hann er í stofu. "

Sigurður mælti: " Biddu hann út koma. "

Griðkona gengur inn og mælti Ljótur skyldi út koma.

Hann svarar: " Hver mælti það? "

" Sigurður af Hamri, " segir hún, " og annar maður sá er eg kenndi eigi. "

" Hvern veg var sá maður sjónum er þú kenndir eigi? "

Hún svarar: " Svartur maður og hrokkinhærður. "

Ljótur mælti: " Líkan segir þú hann Þormóði sakadólgi vorum. "

Nú gengur Ljótur fram og konur með honum þær sem þar voru. Ljótur tekur eitt spjót í hönd sér og gengur í dyrin og kennir Þormóð og leggur þegar á honum miðjum. Þormóður laust við laginu öxinni er hann hafði og ber niður spjótið. Kemur lagið í fót honum fyrir neðan kné og verður það mikið sár. Ljótur lýtur eftir er hann lagði til Þormóðar og þá höggur Sigurður meðal herða Ljóti og særir hann miklu sári. Hann hljóp inn í dyrnar. Þormóður hjó eftir honum og kom höggið á lærið og reist ofan lærið og kálfann. Hljóp öxin niður í þröskuldinn. Ljótur féll inn í dyrin. Konurnar hljópu yfir hann fram og ráku aftur hurðina. Snúa þeir þá í brott.

Mælir Þormóður að Sigurður skyli fara heim á Hamar " og seg móður þinni tíðindin en eg mun leita fyrir mér, " segir Þormóður.

Nú skiljast þeir. Fer Sigurður heim á Hamar og segir móður sinni þau tíðindi sem í höfðu gerst.

Sigríður mælti: " Það er mitt ráð að þú farir á fund Skúfs og skorir á hann til viðtöku. Seg honum að eg vildi selja land mitt og ráðast með honum brott af Grænlandi. "

Nú fer Sigurður á fund Skúfs og ber upp erindi sín fyrir hann. Skúfur tekur við Sigurði og selur land Sigríðar og tekur upp bú hennar og flytur til skips.

Þormóður bindur sár sitt og fer ofan til nausts þess er Þórunn átti. Sér hann að skip hafði verið dregið fram úr nausti og þykist vita að húskarlar Þórunnar munu vera rónir. Gengur Þormóður þá til sjóvar og gerir sér rúm í einu þarabrúki, liggur þar um daginn. Og er aftnast tók þá heyrir hann áraglamm, verður þess var að húskarlar Þórunnar eru komnir að landi.

Þeir mæla svo: " Gott veður mun á myrgin og munum vér þá róa, munum ekki brýna upp skipi voru og láta fljóta hér í höfninni í nótt. "

Þeir gera svo, fara heim síðan. Þá var mjög kveldað. Nú er þeir eru heim farnir þá rís Þormóður upp og fer þangað sem skipið flaut, leysir festar og sest til ára, rær á fjörðinn og stefnir til bæjarins í Vík.

Á því kveldi lagðist Þórdís niður á Löngunesi til svefns. Hún lét illa í svefni. Og er hún vaknaði mælti hún: " Hvar er Böðvar son minn? "

Hann svarar: " Hér er eg móðir eða hvað vilt þú? "

Hún svarar: " Eg vil að vér róum á fjörðinn því að þar eru veiðarefni. "

Böðvar svaraði: " Hvern veg er veiðarefni það? "

Þórdís mælti: " Þormóður skógarmaður vor er á firðinum einn á skipi og skulum vér fara til fundar við hann. "