Bókastaðir

Hrafnkell goði brœðrungr Helga Ásbjarnarsonar sótti vígsmál á hǫnd Grími. Þorkell Geitisson bauð fé fyrir Grím; enn Hrafnkell vildi ekki taka, ok varð Grímr sekr. Nú fóru menn heim af þingi.

Þat sumar kom skip í Krossavík, ok áttu norrœnir menn. Stýrimaðr fór til vistar með Þorkatli ok váru þeir fjórir saman. Ok er haustaði, þá fœrði Grímr sik af fjallinu niðr á hjalla einn, ok var varði stórr fyrir ofan tjaldit ok svá fyrir neðan; enn þat var í ofanverðum grǫsum. Þat er nú kallat at Grímsbygðum síðan.

Austmenn kómu til leika í Krossavík at finna stýrimann.

Þá mælti einn austmaðr: "Ek þykkisk sjá tjald í fjallit upp, eða ella stein grán, ok hygg ek þó tjald vera".

Þorkell svarar: "Allskygn maðr ertu; þat er steinn, ok kǫllu vér Tjaldstein".

Hættu þeir þá því tali.

Um nóttina eftir kom Þorkell til þeira Gríms ok mælti: "Nú munu menn á fjall ganga brátt, ok vil ek at þér farið heim á Arneiðarstaði. Ingjaldr mágr þinn er vitr maðr ok mun hann vel halda yðr; enn ef honum þykkja á því óhœgendi, þá fari þér hingat".

Nú kómu þeir Grímr til Ingjalds, ok fóru þeir í helli þann, er nú heitir Grímshellir.

Ingjaldr talaði við sauðamann sinn: "Þótt hverfi nǫkkurir sauðir, þá gettu eigi um".

Þá mælti griðkona við Ingjald: "Svá er lœkr várr saurigr, at varla er drekkanda ór".

"Því sætir þat, at hann var stífldr", segir hann, "enn ek fór til at ræsta hann".

Enn þat var reyndar, at Grímr gerði jarðhús, ok kom munninn upp við sæng konu hans, ok lá hann þar um nætr; enn mold var fœrð í lœkinn.

Þorkell spakr bjó í Njarðvík. Hann (var hnýsinn mjǫk ok) rýndi eftir mǫrgum hlutum. Hann var frændi Gríms skyldr. Hrafnkell goði gaf honum hundrað silfrs til, at hann rýndi eftir, hvar Grímr væri niðr kominn. Eigi var hann mjǫk vinum horfinn. Nú fór Þorkell um fjall upp í herað, upp með vatni fyrir austan, enn ofan fyrir vestan. Nú kom hann á Arneiðarstaði. Grímr átti son sex vetra gamlan.

Þorkell fann sveininn ok mælti: "Ertu Gríms sonr?"

"Svá er", kvað sveinninn.

Þorkell mælti: "Hvárt er faðir þinn heima?"

"Eigi veit ek þat, enda munda ek eigi segja, þótt ek vissa".

Ein kona spurði um kveldit: "Hvar er Gríms skjóla, er ek finn eigi?"

Þorkell tók til orða: "Hvat er at merki um Gríms skjólu?"

Þá kom Ingjaldr at, ok mælti: "Hafr várn kalla þær Grím, ok er honum þar brynt í skjólunni".

Þá þóttisk Þorkell vita, at Grímr var þar, ok fór í brott ok sagði Hrafnkatli svá búit.

Ingjaldr ok Þorkell trani fóru heiman um várit hit efra suðr um jǫkla ok kómu ofan í Hornafjǫrð. Þar stóð skip uppi.

Ingjaldr tók Grími þar fari ok liði hans ǫllu ok Þorkatli trana, ok gaf stýrimanni fé til, at hann leyndi, ok á laun skyldu þau Grímr þangat koma. Eftir þat fór Ingjaldr heim, ok litlu síðar fylgdi hann þeim Grími til skips, þar til er þeir létu í haf. Síðan fór Ingjaldr heim. Hrafnkell varð víss, at Ingjaldr hafði borgit Grími, ok lauk hann fyrir þat þrjár merkr silfrs. Þeir Grímr kómu skipi sínu í Sogn.

Þá mælti Þorkell stýrimaðr við Grím: "Mat spari ek eigi við þik; enn traust hefi ek ekki til at halda þik fyrir Gunnari austmanni, ok engum þeim, er vilja þik feigan".

Þá kaupir Þorkell þeim Grími hesta, ok fær þeim leiðtoga á Upplǫnd. Skiljask þeir Grímr vinir. Fara þau þar til er þau koma á Upplǫnd til þess manns, er Finngeirr hét; hann var ungr maðr ok ríkr at penningum. Sigríðr hét systir hans; hon var væn ok kunni sér mart vel. Þar váru þau Grímr um nótt.

Finngeirr mælti við Grím: "Hvert ætlar þú ferð þína?" Enn Grímr sagði honum þann vǫxt, sem á var.

"Haf þú hér hálfs mánaðar dvǫl, ef þú vill".

Enn er þat var úti, þá mælti Finngeirr: "Far þú, Grímr, til bús þess, er bróðir minn hefir átt, með lið þitt; ok ef þú vill hér dveljask, þá geym þú þess sem þú eigir".

Þat boð þá Grímr.

Gauss hét víkingr einn illr viðreignar. Þeir váru fjórir saman ok veittu mǫrgum mikla ósœmd; þá bitu trautt járn. Hann hafði verit á Upplǫndum nǫkkura vetr ok støkt tveim búendum ór búi sínu ok sezk eftir í búin. Eftir þetta bað Gauss Sigríðar systur Finngeirs; enn hon vildi eigi eiga hann. Þá skoraði Gauss á Finngeir til hólmgǫngu.

Finngeirr svarar: "Þat munda ek eigi spara, ef ek væra fjórum vetrum ellri, enn þó skal fyrr berjask við þik enn gifta þér systur mína".

Finngeirr bauð mǫnnum fé til at berjask við Gaus ok at gefa þeim systur sína, er hann dræpi, ok vildi engi þat til vinna.

Grímr fylgdi Finngeiri til hólms, ok bauð at berjask fyrir hann. Nú kómu þeir Gauss, ok lagði hann sex merkr silfrs við hólmlausn. "Ek mun þat fé taka", kvað Grímr.

Grímr hafði tvau sverð, því at Gauss kunni at deyfa eggjar. Grímr vá jafnt báðum hǫndum. Hann brá upp sverði með vinstri hendi, enn hjó með hinni hœgri til Gauss ok af fótinn fyrir ofan kné. Nú fell Gauss, ok í því veifði hann sverðinu at Grími ok kom á fótinn, ok varð þat svǫðusár. Nú flýði víkingr á brott, enn Grímr fekk silfrit, ok fekk góðan orðstír af verki þessu.

Finngeirr gaf Grími búit, þat er hann varðveitti, með ǫllum fjárhlutum, landi ok kvikfé.

Sár Gríms varð illa, ok blés upp fótinn. Þat var einn aftan, er þar kom kona, ok lézk vera læknir; hon bað at binda um sár Gríms, ok þat var, at hon batt um, ok hvarf á brott. Litlu síðar kom blástr í fót Gríms ok alt upp í kviðinn. Var þá farit eftir presti ok tók hann þjónustu ok andaðisk síðan. Enn þessi kona hét Gefjon hin fullkunniga, ok hafði verit frilla Gauss.

Vetr þessi leið af, ok um várit keypti Finngeirr skip til handa Helgu ok fór hon út til Íslands með allan fjárhlut sinn ok Þorkell trani með henni. Þau kómu í Reyðarfjǫrð. Ingjaldr fór í móti dóttur sinni, ok flutti hana heim á Arneiðarstaði, ok var hon þar síðan. Helga gaf Þorkatli skipit hálft, enn hálft seldi hon austmǫnnum. Fór Þorkell þar utan um várit eftir, ok lýkr þar frá honum at segja.

Þórdís, er átt hafði Helgi Ásbjarnarson, var gefin Hǫskuldi syni Þorgeirs goða frá Ljósavatni. Hǫskuldr tók Glúm, þann er var með Grími Droplaugarsyni, þá er Helgi Ásbjarnarson var veginn, ok létu þau drepa hann.

Helga bjó eftir Ingjald liðinn á Arneiðarstǫðum ok Þorvaldr son þeira Gríms. Þorvaldr átti son, er Ingjaldr hét. Hans son hét Þorvaldr, er sagði sǫgu þessa. Vetri síðar enn Þangbrandr prestr kom til Íslands fell Helgi Droplaugarson. Ok lyktar hér svá at segja frá þeim Droplaugarsonum.