Bókastaðir

Svá er sagt, þá er kristni var boðuð á Íslandi, sá fagnaðr, er ǫllum hefir mestr vorðit, at engi varð fyrr til né skjótari enn Finnbogi enn rammi at játa því með Þorgeiri móðurbróður sínum; var hann ok jafnan síðan formælandi þat at styrkja ok styðja, sem hinir ágætustu menn boðuðu; varð ok sjálfr vel kristinn.Svá er sagt, þá er kristni var boðuð á Íslandi, sá fagnaðr, er öllum hefir mestr vorðit, at engi varð fyrr til né skjótari enn Finnbogi enn rammi at játa því með Þorgeiri móðurbróður sínum; var hann ok jafnan síðan formælandi þat at styrkja ok styðja, sem hinir ágætustu menn boðuðu; varð ok sjálfr vel kristinn. Þat er sagt eftir fall Bergs ins rakka, at Hallfríðr fœddi barn;Þat er sagt eftir fall Bergs ins rakka, at Hallfríðr fæddi barn; lét Finnbogi þegar kalla eftir Bergi frænda sínum; unni hann honum einna mest sona sinna. Bersi hét maðr; hann bjó í Hvammi í Vatnsdal; hann var skyldr þeim Hofsveinum; hǫfðu þeir kvæntan hann ok lagit til fé með honum;höfðu þeir kvæntan hann ok lagit til fé með honum; hafði hann áðr verit hleypipiltr þeira brœðra;hafði hann áðr verit hleypipiltr þeira bræðra; enn var nú vorðinn gildr maðr ok lagamaðr mikill. Þessi maðr eggjaði þá brœðr jafnan til mótgangs við Finnboga.Þessi maðr eggjaði þá bræðr jafnan til mótgangs við Finnboga. Jǫkull lá lengi í sárum, ok varð þó heill.Jökull lá lengi í sárum, ok varð þó heill. Þess er getit eitthvert sinn, at Finnbogi hafði riðit til Gnúps at finna Sigurð, ok áðr hann riði á brott, kemr hann í Hvamm at finna Bersa, ok mælti: "Svá er mér sagt, Bersi, at þú sér mjǫk spillandi um lyndi frænda þinna, ok mjǫk œsandi þá á hendr mér;Þess er getit eitthvert sinn, at Finnbogi hafði riðit til Gnúps at finna Sigurð, ok áðr hann riði á brott, kemr hann í Hvamm at finna Bersa, ok mælti: "Svá er mér sagt, Bersi, at þú sér mjök spillandi um lyndi frænda þinna, ok mjök æsandi þá á hendr mér; enn þar sem þú ert lítilsverðr hjá þeim, þá skal ek svá finna þik eitthvert sinn, at þú skalt aldri þrífast". Bersi segir: "Ek hefi lítit atgert hér til, enn þat skal vita ok til eiga at segja, at engi skal þér grimmari enn ek". Finnbogi sat á baki ok reið at honum ok sló hann kinnhest, svá at þegar fell hann í óvit, ok kvað Finnbogi ekki vápn á hann berandi; bað hann svá annars verra bíða; ríðr hann heim ok lætr kyrt um. Þat var einn tíma, at þau Finnbogi ok Hallfríðr ríða norðr til Ljósavatns; tók Þorgeirr við þeim báðum hǫndum, ok varð þeira kvámu stórlega feginn.tók Þorgeirr við þeim báðum höndum, ok varð þeira kvámu stórlega feginn. Litlu síðar kom þar sendimaðr utan ór Vík, ok sagði Ásbjǫrn krankan mjǫk, ok bað Þorgeir koma út þangat, enn þau vissu eigi, at Finnbogi væri þar kominn.Litlu síðar kom þar sendimaðr utan ór Vík, ok sagði Ásbjörn krankan mjök, ok bað Þorgeir koma út þangat, enn þau vissu eigi, at Finnbogi væri þar kominn. Eftir þetta ríða þau út ǫll saman;Eftir þetta ríða þau út öll saman; verðr alt fólk þeim stórlega fegit, ok var Ásbjǫrn mjǫk sjúkr;verðr alt fólk þeim stórlega fegit, ok var Ásbjörn mjök sjúkr; skipar hann til um þá hluti, sem hann vildi sín umráð standa láta; sagði, at Finnbogi átti fé at taka alt eftir hans dag, ok kvað honum unna stórvel at njóta; bað þau hjón gera þat tillæti við sik, at láta heita eftir honum; kvaðst þess vænta, at nǫkkur hamingja mundi fylgja.kvaðst þess vænta, at nökkur hamingja mundi fylgja. Eftir þat fá þeir honum prest at veita honum þá hluti, er hann þurfti nauðsynlega, ok síðan þrøngir hann sóttin, svá at þar af deyr hann;Eftir þat fá þeir honum prest at veita honum þá hluti, er hann þurfti nauðsynlega, ok síðan þröngir hann sóttin, svá at þar af deyr hann; bjuggust síðan brott með lík hans, ok fór fjǫldi með utan þaðan.bjuggust síðan brott með lík hans, ok fór fjöldi með utan þaðan. Ok er þeir ríða utan Flateyjardalsheiði, ok um kambinn Almannakamb, — enn annarr heitir Finnbogakambr, — þá bað Þorgeirr þá stíga af hestum sínum; var veðrit gott ok heitt, ok mœddust hestarnir undir bǫrunum;var veðrit gott ok heitt, ok mæddust hestarnir undir börunum; þeir gerðu svá. Þá mælti Þorgeirr til Finnboga: "Með því frændi, at þat er líkara at frestist kvámur þínar norðr hingat, þá viljum vér biðja þik, at þú sýnir hér nǫkkura aflraun, er bæði eru hjá frændr þínir ok vinir".Þá mælti Þorgeirr til Finnboga: "Með því frændi, at þat er líkara at frestist kvámur þínar norðr hingat, þá viljum vér biðja þik, at þú sýnir hér nökkura aflraun, er bæði eru hjá frændr þínir ok vinir". Finnbogi spurði, hvat hann vildi helzt at hann gerði, eða vili þér at vér glímim? Þorgeirr kvað þat ekki gaman mundu vera. Finnbogi leggr þá af sér kápuna; var maðrinn bæði mikill ok veglegr, miðmjór ok herðibreiðr, limaðr manna bezt ok hærðr vel, hverjum manni fríðari ok hinn kurteisasti, ok allra manna hermannlegastr undir vápnum; ok þat viljum vér segja, at fáir eða engir muni sterkari verit hafa á Íslandi, þeira er einhamir hafa verit. Finnbogi gengr þar at sem einn steinn mikill stóð jarðfastr; hann hnykkir upp steininum, ok sýndist flestum mǫnnum ólíklegr til hafs fyrir vaxtar sakir;hann hnykkir upp steininum, ok sýndist flestum mönnum ólíklegr til hafs fyrir vaxtar sakir; hann tekr tvá steina ok leggr á hinn mikla steininn, tekr upp alla saman á bringu sér, og gengr með eigi allskamt, ok skýtr niðr síðan, svá at steinninn, gekk eigi skemra niðr enn tveggja alna niðr í jǫrðina, ok heyrum vér þat sagt, at lítil merki sjái nú þess ens mikla steinsins, enn hina sjái tvá, er hann lagði á ofan.hann tekr tvá steina ok leggr á hinn mikla steininn, tekr upp alla saman á bringu sér, og gengr með eigi allskamt, ok skýtr niðr síðan, svá at steinninn, gekk eigi skemra niðr enn tveggja alna niðr í jörðina, ok heyrum vér þat sagt, at lítil merki sjái nú þess ens mikla steinsins, enn hina sjái tvá, er hann lagði á ofan. Þorgeirr bað hann hafa þǫkk fyrir, — "er þat líkast, at þessi aflraun, þó at þú kallir eigi mikla, sé uppi með Ísland er bygt ok þitt nafn kunnigt hverjum manni".Þorgeirr bað hann hafa þökk fyrir, — "er þat líkast, at þessi aflraun, þó at þú kallir eigi mikla, sé uppi með Ísland er bygt ok þitt nafn kunnigt hverjum manni". Eftir þat búa þeir ferð sína, ok létta eigi fyrr enn þeir koma til Ljósavatns; var Ásbjǫrn jarðaðr ok þótti verit hafa it mesta mikilmenni.var Ásbjörn jarðaðr ok þótti verit hafa it mesta mikilmenni. Enn þat varð ráð þeira, at vilja Þorgerðar, at hon skyldi búa á Eyri með umsjá Þorgeirs bróður síns. Ok eftir þat býst Finnbogi heim með sitt fǫruneyti;Ok eftir þat býst Finnbogi heim með sitt föruneyti; þiggja þau þar ágætar gjafir, ok skilja með mikilli vináttu ok ríða þá til Eyjafjarðar; fann Hallfríðr þar frændr sína ok vini, ok þágu góðar gjafir. Síðan ríða þau vestr til Víðidals, ok koma heim til Borgar; varð alt fólk þeim stórlega fegit.

Þann sama vetr fœddi Hallfríðr sveinbarn ok skyldi heita Ásbjǫrn, ok var enn vænlegsti, ok þegar hann var nǫkkura vetra sendir Finnbogi hann norðr á Eyri til Flateyjardals Þorgerði móður sinni;Þann sama vetr fæddi Hallfríðr sveinbarn ok skyldi heita Ásbjörn, ok var enn vænlegsti, ok þegar hann var nökkura vetra sendir Finnbogi hann norðr á Eyri til Flateyjardals Þorgerði móður sinni; fæddist hann þar upp ok kvángaðist, ok var it mesta hraustmenni. Er þar komin mikil ætt frá honum ok stórmenni. Þau Finnbogi áttu ok son er Þorgeirr hét, ok kallaðr eftir Þorgeiri goða; ok þat vilja menn segja, at þau ætti sjau syni, ok alla ina efnilegstu menn ok ina hraustustu.

Á einu sumri kom skip í Hrútafjǫrð, ok átti sá maðr hálft, er Loðinn hét, enn hálft átti Gunnbjǫrn Finnbogason;Á einu sumri kom skip í Hrútafjörð, ok átti sá maðr hálft, er Loðinn hét, enn hálft átti Gunnbjörn Finnbogason; ferr hann þegar heim til Borgar ok verða þau hjón honum stórlega fegin. Loðinn ferr til Hofs með annan mann, ok þá vist með Jǫkli.Loðinn ferr til Hofs með annan mann, ok þá vist með Jökli. Gunnbjǫrn var hverjum manni meiri ok vænlegri, ok líkr mjǫk fǫður sínum;Gunnbjörn var hverjum manni meiri ok vænlegri, ok líkr mjök föður sínum; var hann þá fimtán vetra gamall. Svá er sagt, at leikar váru í Hvammi at Bersa, er fyrr var getit; svá var ok jafnan leikit at Hofi. Gunnbjǫrn reið jafnan til leika í Hvamm; ok þótti Finnboga þat hvergi betr er hann fór jafnan einslega; bað hann gera annathvárt at fara eigi eða margmennari ella.Gunnbjörn reið jafnan til leika í Hvamm; ok þótti Finnboga þat hvergi betr er hann fór jafnan einslega; bað hann gera annathvárt at fara eigi eða margmennari ella. Bersi var jafnan í illu skapi er hann kom, ok lét sem dólglegast. Þat var einn dag, er Gunnbjǫrn reið vestan til Hvamms til leiks ok fjórir húskarlar með honum;Þat var einn dag, er Gunnbjörn reið vestan til Hvamms til leiks ok fjórir húskarlar með honum; kómu þeir í Hvamm, ok var kominn fjǫldi leikmanna.kómu þeir í Hvamm, ok var kominn fjöldi leikmanna. Þar var kominn Jǫkull frá Hofi ok hans menn ok var talat margt um glímur.Þar var kominn Jökull frá Hofi ok hans menn ok var talat margt um glímur. Spurði Jǫkull, ef Gunnbjǫrn vildi glíma, — "muntu vera sterkr maðr sem faðir þinn".Spurði Jökull, ef Gunnbjörn vildi glíma, — "muntu vera sterkr maðr sem faðir þinn". Hann kvað lítinn knáleik sinn; kvaðst ok eigi vera gamall mjǫk.kvaðst ok eigi vera gamall mjök. Þá mælti Bersi: "Þat þykkir oss ráð, at þeir Gunnbjǫrn glími ok Jǫkull;Þá mælti Bersi: "Þat þykkir oss ráð, at þeir Gunnbjörn glími ok Jökull; mun hann vera vel knárr, þar sem hann er son hans Víðdæla goða, at engir skulu nú þora til jafns at leika við; finnu vér þat Vatnsdœlar, at Ingimundr er allr, er synir hans þola bæði sínar skemdir ok annarra frænda sinna".finnu vér þat Vatnsdælar, at Ingimundr er allr, er synir hans þola bæði sínar skemdir ok annarra frænda sinna". Eftir þetta taka menn til leiks; var Gunnbirni skipat í móti Jǫkli;var Gunnbirni skipat í móti Jökli; gengust þeir at fast ok gerðu langa lotu ok fell Jǫkull á kné.gengust þeir at fast ok gerðu langa lotu ok fell Jökull á kné. Þá var um rœtt, at þeir mundi hætta ok kalla jafni.Þá var um rætt, at þeir mundi hætta ok kalla jafni. Jǫkull vill þat eigi, ok gerðu þeir lotu aðra, ok fell Gunnbjǫrn á kné.Jökull vill þat eigi, ok gerðu þeir lotu aðra, ok fell Gunnbjörn á kné. Þá gengu menn at ok báðu þá hætta. Jǫkull kvað ekki reynt vera.Jökull kvað ekki reynt vera. Eftir þat taka þeir til it þriðja sinn. Gunnbjǫrn leysir þá til ok hleypr undir Jǫkul, ok þrífr hann upp á bringu sér, ok setr niðr innar við pallinn mikit fall.Gunnbjörn leysir þá til ok hleypr undir Jökul, ok þrífr hann upp á bringu sér, ok setr niðr innar við pallinn mikit fall. Þeir Jǫkull ok Bersi hljópu til vápna, ok váru haldnir;Þeir Jökull ok Bersi hljópu til vápna, ok váru haldnir; eftir þat skilja þeir leikinn; ríða þeir Hofsmenn þegar í brott ok svá Bersi. Gunnbjǫrn býst ok heim.Gunnbjörn býst ok heim. Ingibjǫrg hét heimakona þar í Hvammi, væn ok vinnugóð, ok af góðum ættum;Ingibjörg hét heimakona þar í Hvammi, væn ok vinnugóð, ok af góðum ættum; hon hafði jafnan vel tekit við Gunnbirni, ok þjónat honum jafnan er hann kom; gerði hann ok jafnan margtalat við hana; hon gekk at Gunnbirni ok bað hann eigi ríða ina sǫmu leið aftr, sem hann hafði þangat riðit —" er þat ætlan mín at þeir siti fyrir þér".hon gekk at Gunnbirni ok bað hann eigi ríða ina sömu leið aftr, sem hann hafði þangat riðit —" er þat ætlan mín at þeir siti fyrir þér". Hann kveðst þat eigi hirða, — "man ek ríða sem leið liggr bæði um Vatnsdal ok Víðidal, hvárt sem ek em lengr eða skemr á Íslandi". Ríða þeir brott ok þar til er gatnamót er, ok liggr þá ǫnnur vestr til Vídidals;Ríða þeir brott ok þar til er gatnamót er, ok liggr þá önnur vestr til Vídidals; þar hlaupa menn upp fyrir þeim; var þar Jǫkull með hinn níunda mann.var þar Jökull með hinn níunda mann. Hann bað Gunnbjǫrn af baki stíga — "skal nú vita, hvárt þú ert betr vápnfimr enn glímufœrr".Hann bað Gunnbjörn af baki stíga — "skal nú vita, hvárt þú ert betr vápnfimr enn glímufærr". Gunnbjǫrn kvað hvárttveggi með litlu móti;Gunnbjörn kvað hvárttveggi með litlu móti; hleypr hann af baki ok hans menn. Jǫkull lagði þegar til hans í skjǫldinn, enn skjǫldr hans var øruggr, svá at ekki gekk á.Jökull lagði þegar til hans í skjöldinn, enn skjöldr hans var öruggr, svá at ekki gekk á. Gunnbjǫrn brá sverði ok hjó til Jǫkuls ok klauf allan skjǫldinn ǫðrum megin mundriða;Gunnbjörn brá sverði ok hjó til Jökuls ok klauf allan skjöldinn öðrum megin mundriða; Jǫkull varð ekki sárr.Jökull varð ekki sárr. Þar er til at taka sem Finnbogi er heima at Borg. Hallfríðr spurði um daginn, hvar Gunnbjǫrn væri.Hallfríðr spurði um daginn, hvar Gunnbjörn væri. Finnbogi kvað hann farit hafa til leiks; hon kvað slíkt undarlegt at láta son sinn fara svá einslega í hendr óvinum sínum, — "við slíka ójafnaðarmenn sem at eiga er". Finnbogi kvað þat satt vera; bað Hrafn litla taka hest sinn; þat gerði hann; ríðr Finnbogi enn Hrafn hljóp fyrir; ríðr hann vestan sem leið liggr þar til er hann sér bardagann, ok í því er hann kom at, leggr Gunnbjǫrn til Bersa í gegnum skjǫldinn ok svá í lærit, ok varð þat mikit sár.ríðr hann vestan sem leið liggr þar til er hann sér bardagann, ok í því er hann kom at, leggr Gunnbjörn til Bersa í gegnum skjöldinn ok svá í lærit, ok varð þat mikit sár. Þá lagði Jǫkull til Gunnbjarnar í skjǫldinn, enn hann var svá harðr at ekki bítr á, ok stǫkk af upp spjótit ok í viðbeinit, ok í því kom Finnbogi at ok leggr til Jǫkuls, svá at þegar stóð í beini.Þá lagði Jökull til Gunnbjarnar í skjöldinn, enn hann var svá harðr at ekki bítr á, ok stökk af upp spjótit ok í viðbeinit, ok í því kom Finnbogi at ok leggr til Jökuls, svá at þegar stóð í beini. Þá mælti Finnbogi: "Þat er nú ráð Bersi at ganga vel fram, ok gjalda kinnhestinn". Hann hjó þá til Bersa, ok af hǫfuðit, svá snøgt, at þat kom milli herða húskarli hans, svá at hann fell þegar í óvit.Hann hjó þá til Bersa, ok af höfuðit, svá snögt, at þat kom milli herða húskarli hans, svá at hann fell þegar í óvit. Eftir þat er Finnbogi svá ákafr, at hann høggr á tvær hendr, ok eigi létta þeir fyrr enn fallnir eru fim fylgdarmenn Jǫkuls, enn hann með ǫllu óvígr.Eftir þat er Finnbogi svá ákafr, at hann höggr á tvær hendr, ok eigi létta þeir fyrr enn fallnir eru fim fylgdarmenn Jökuls, enn hann með öllu óvígr. Þá mælti Gunnbjǫrn til Finnboga: "Látum nú vera, fyrir því at þeir eru nú yfirkomnir, ok með ǫllu sigraðir;Þá mælti Gunnbjörn til Finnboga: "Látum nú vera, fyrir því at þeir eru nú yfirkomnir, ok með öllu sigraðir; er þér gott við þat at una, at Jǫkull hefir jafnan með fjǫlmenni at þér farit, ok látit menn sína, enn borit sik aldri heilan af ykkrum fundi;er þér gott við þat at una, at Jökull hefir jafnan með fjölmenni at þér farit, ok látit menn sína, enn borit sik aldri heilan af ykkrum fundi; mundi þat ok mál manna í Noregi eða annarsstaðar, þar sem þú ert mest ágættr af hreystiverkum, at þér væri lítilræði í at skifta hǫggum við Vatnsdœla, þó at þú dræpir hvern at ǫðrum".mundi þat ok mál manna í Noregi eða annarsstaðar, þar sem þú ert mest ágættr af hreystiverkum, at þér væri lítilræði í at skifta höggum við Vatnsdæla, þó at þú dræpir hvern at öðrum". Finnbogi gerir þetta eftir bœn Gunnbjarnar, at þeir skilja;Finnbogi gerir þetta eftir bæn Gunnbjarnar, at þeir skilja; eru þeir Jǫkull eftir fjórir lífs, ok allir mjǫk sárir, enn þeir feðgar ríða heim með sína menn.eru þeir Jökull eftir fjórir lífs, ok allir mjök sárir, enn þeir feðgar ríða heim með sína menn. Spyrjast nú þessi tíðendi, ok er Jǫkull heim fluttr sárr mjǫk með sína menn.Spyrjast nú þessi tíðendi, ok er Jökull heim fluttr sárr mjök með sína menn.

Svá er sagt at austmenn verða þessu stórlega reiðir, er Jǫkull hafði setit fyrir Gunnbirni, ok fóru þegar á brott frá Hofi, ok váru at Gnúpi, þat sem eftir var vetrarins.Svá er sagt at austmenn verða þessu stórlega reiðir, er Jökull hafði setit fyrir Gunnbirni, ok fóru þegar á brott frá Hofi, ok váru at Gnúpi, þat sem eftir var vetrarins. Ok um sumarit eftir á alþingi er talat um mál þeira, ok þótti mǫnnum ekki þann veg mega framfara, at þeir dræpist einart niðr;Ok um sumarit eftir á alþingi er talat um mál þeira, ok þótti mönnum ekki þann veg mega framfara, at þeir dræpist einart niðr; ætluðu at Finnbogi mundi eigi fyrr létta, enn hann eyddi ǫllum þeim, at nǫkkurr þroski væri yfir, enn ætluðu ok við ofkapp Jǫkuls, at hann mundi aldri af létta, hvern mannskaða sem hann fengi þar til er umskifti yrði með þeim.ætluðu at Finnbogi mundi eigi fyrr létta, enn hann eyddi öllum þeim, at nökkurr þroski væri yfir, enn ætluðu ok við ofkapp Jökuls, at hann mundi aldri af létta, hvern mannskaða sem hann fengi þar til er umskifti yrði með þeim. Var þá leitat um sættir með þeim, enn Jǫkull vill engri sætt játa.Var þá leitat um sættir með þeim, enn Jökull vill engri sætt játa. Finnbogi vill ok enga bjóða; var þá óhœgt með þeim saman at koma;var þá óhægt með þeim saman at koma; enn með því at þeir Hofsmenn váru frændmargir, enn Þorgeirr dauðr móðurbróðir Finnboga, þá var þat ráð hǫfðingja, at Finnbogi var gerr í brott ór Víðidal, af því menn ætluðu at þeira vandræði mundu aldri fyrr losast enn aðrir hvárir leitaði undan.enn með því at þeir Hofsmenn váru frændmargir, enn Þorgeirr dauðr móðurbróðir Finnboga, þá var þat ráð höfðingja, at Finnbogi var gerr í brott ór Víðidal, af því menn ætluðu at þeira vandræði mundu aldri fyrr losast enn aðrir hvárir leitaði undan. Fýsti Gunnbjǫrn fǫður sinn at fara utan;Fýsti Gunnbjörn föður sinn at fara utan; kvað hann þar mundu vel virðan hvar sem hann kœmi.kvað hann þar mundu vel virðan hvar sem hann kæmi. Finnbogi kvaðst ekki utan vilja, — "mun ek fylgja sonum mínum, menna þá ok hreysta eftir megni". Svá er sagt eftir þetta, at Finnbogi selr Borgarland, ok ferr vestr í Trékyllisvík, ok býst þar um, ok reisir þar bœ fríðan.Svá er sagt eftir þetta, at Finnbogi selr Borgarland, ok ferr vestr í Trékyllisvík, ok býst þar um, ok reisir þar bæ fríðan. Enn þat sama sumar ferr Gunnbjǫrn utan með mikit fé, er faðir hans gaf honum;Enn þat sama sumar ferr Gunnbjörn utan með mikit fé, er faðir hans gaf honum; var þá Dalla ǫnduð, ok tók hann þar við fé ǫllu eftir hana.var þá Dalla önduð, ok tók hann þar við fé öllu eftir hana. Hann kvángaðist, ok átti þá konu er Ása hét, af hinum beztum ættum; varð hann ágætr maðr, ok umfram flesta menn um alla atgervi, ok er mikil saga frá honum. Þau Finnbogi og Hallfríðr áttu sjau syni; var Gunnbjǫrn elztr, annarr Eyjólfr, þriði Þórir, fjórði Ásbjǫrn, fimti Bergr, sétti Þorgeirr, sjaundi Þorgrímr;var Gunnbjörn elztr, annarr Eyjólfr, þriði Þórir, fjórði Ásbjörn, fimti Bergr, sétti Þorgeirr, sjaundi Þorgrímr; ok váru allir hinir vænlegstu menn. Finnbogi gerðist formaðr vestr þar, ok vildu svá allir sitja ok standa sem hann vildi, ok þótti þeim þar harðla gott.

Þórir son Finnboga var jafnan með Mǫðrvellingum, frændum sínum, ok þat hǫfum vér heyrt, at hann væri með Eyjólfi halta í Melrakkahóls bardaga, ok var mikill maðr ok sterkr.Þórir son Finnboga var jafnan með Möðrvellingum, frændum sínum, ok þat höfum vér heyrt, at hann væri með Eyjólfi halta í Melrakkahóls bardaga, ok var mikill maðr ok sterkr. Ǫllum sonum sínum fekk Finnbogi hina beztu kosti, því at hann var hverjum manni auðgari, ok átti betri gripi enn aðrir menn;Öllum sonum sínum fekk Finnbogi hina beztu kosti, því at hann var hverjum manni auðgari, ok átti betri gripi enn aðrir menn; var hann ok enn mesti skartsmaðr í búningi. Hrafn litli var með Finnboga meðan hann lifði ok var bæði frár ok skygn ok gløggþekkinn.Hrafn litli var með Finnboga meðan hann lifði ok var bæði frár ok skygn ok glöggþekkinn. Finnbogi var búmaðr mikill, ok lét mjǫk sœkja útróðra; var ok skamt at sækja, því at mjǫk svá mátti kasta á land.Finnbogi var búmaðr mikill, ok lét mjök sækja útróðra; var ok skamt at sækja, því at mjök svá mátti kasta á land. Finnbogi gerðist þá hniginn nǫkkut, ok var þó hinn gildasti;Finnbogi gerðist þá hniginn nökkut, ok var þó hinn gildasti; gerðist þá mjǫk fjǫlbygt í víkinni;gerðist þá mjök fjölbygt í víkinni; var þá hálfr fjórði tǫgr bœja, bæði miklir ok góðir.var þá hálfr fjórði tögr bæja, bæði miklir ok góðir. Var þar stórlega fjǫlment;Var þar stórlega fjölment; gerðist Finnbogi þar hǫfðingi ok stjórnarmaðr yfir því fólki, ok váru honum þar allir velviljaðir.gerðist Finnbogi þar höfðingi ok stjórnarmaðr yfir því fólki, ok váru honum þar allir velviljaðir. Hann kallaði þann bœ á Finnbogastǫðum, er hann bjó á, ok var bæði mikill ok skǫrulegr.Hann kallaði þann bæ á Finnbogastöðum, er hann bjó á, ok var bæði mikill ok skörulegr. Finnbogi lét gera kirkju mikla á bœ sínum, ok fekk prest til, ok helt hann vel ok sæmilega at ǫllu því er honum til heyrði.Finnbogi lét gera kirkju mikla á bæ sínum, ok fekk prest til, ok helt hann vel ok sæmilega at öllu því er honum til heyrði.

Frá því er sagt eitthvert vár, at maðr kemr á Finnbogastaði til gistingar; var hann mikill maðr ok knálegr; hann gekk fyrir Finnboga ok kvaddi hann vel. Finnbogi tók kveðju hans, ok spurði hverr hann væri. Hann kvaðst Þorgrímr heita, ok vera vatnsdœlskr maðr, ok vorðinn sekr á þingi.Hann kvaðst Þorgrímr heita, ok vera vatnsdælskr maðr, ok vorðinn sekr á þingi. Finnbogi spurði, hverr hann hefði sektan. Þorgrímr kvað þá Hofssveina þat gert hafa. Finnbogi spurði, hvat hann ætlaðist þá fyrir. Hann kveðst eigi vita svá gerla; kvaðst hafa leitat til margra hǫfðingja, ok vildu honum engir ásjá veita, — "nú spurða ek at þú værir ágætari enn flestir menn aðrir, ok sýndist mér ráð at koma á yðvarn fund;kvaðst hafa leitat til margra höfðingja, ok vildu honum engir ásjá veita, — "nú spurða ek at þú værir ágætari enn flestir menn aðrir, ok sýndist mér ráð at koma á yðvarn fund; nú vil ek biðja yðr viðtǫku ok nǫkkurrar ásjá".nú vil ek biðja yðr viðtöku ok nökkurrar ásjá". Finnbogi segir: "Ekki mun þat ráðlegt at taka við sekum manni; hefi ek ok jafnan haft mikinn mótgang af Vatnsdœlum, þó at ek hafi minna til gert enn haldit skógarmanni fyrir þeim; er þat nú bezt at skili með oss, þó at hvárirtveggju hafi mikit látit fyrir ǫðrum; eða ertu at nǫkkuru íþróttamaðr"?Finnbogi segir: "Ekki mun þat ráðlegt at taka við sekum manni; hefi ek ok jafnan haft mikinn mótgang af Vatnsdælum, þó at ek hafi minna til gert enn haldit skógarmanni fyrir þeim; er þat nú bezt at skili með oss, þó at hvárirtveggju hafi mikit látit fyrir öðrum; eða ertu at nökkuru íþróttamaðr"? Hann kvaðst engi íþróttamaðr vera, — "enn ef ek skal alllítit til finna, þá þykist ek garð leggja eigi verr enn annarr maðr; hefi ek ok þat mjǫk gert, ok hefir enn engi fallit, heldr setna þeir í jǫrð niðr".hefi ek ok þat mjök gert, ok hefir enn engi fallit, heldr setna þeir í jörð niðr". Finnbogi segir: "Þat þyrfti hér mjǫk at gera;Finnbogi segir: "Þat þyrfti hér mjök at gera; því at um túnit er engi garðr, enn mjǫk ágengt".því at um túnit er engi garðr, enn mjök ágengt". Þorgrímr bað hann til hætta, hvé honum gætist at; ok svá varð, at hann dvaldist þar, ok tók til garðlags, ok gekk þat bæði skjótt ok vel, ok sá Finnbogi þat er at þessu var hann vel hagr. Líðr á sumarit þar til er hann hefir gert um túnit; var þat tveggja mánaða verk, ok þótti ǫllum þeim sem sá it mesta mannvirki í þessum garði.var þat tveggja mánaða verk, ok þótti öllum þeim sem sá it mesta mannvirki í þessum garði. Þorgrímr var góðr viðreignar ok fáskiftinn. Hann spurði þá Finnboga, hvat hann skyldi þá athafast, ok kvaðst gjarna þar dveljast vilja. Finnbogi kvaðst eiga gerði eitt; bað hann þangat fara, ok leggja þar garð um. Þorgrímr gerði svá. Líðr nú áfram. Ok einn dag gengr Finnbogi á gerðit. Þorgrímr fagnar honum vel; var þá ok mjǫk svá gert um gerðit.var þá ok mjök svá gert um gerðit. Hann undraði mjǫk skjótleik þessa manns ok hagleik.Hann undraði mjök skjótleik þessa manns ok hagleik. Hiti var mikill um daginn, ok mælti Finnbogi: "Svá gerir mér þungt ok hǫfugt, at ek má víst eigi annat enn sofa".Hiti var mikill um daginn, ok mælti Finnbogi: "Svá gerir mér þungt ok höfugt, at ek má víst eigi annat enn sofa". Þorgrímr bað hann þá heim fara, ok sofa heima. Finnbogi kvaðst eigi mega við bindast, ok kastar sér niðr, ok vefr feldi um hǫfuð sér;Finnbogi kvaðst eigi mega við bindast, ok kastar sér niðr, ok vefr feldi um höfuð sér; sofnar hann þegar fast ok hraut mikinn. Þorgrímr gerði þá hark nǫkkut ok vaknaði Finnbogi ekki við.Þorgrímr gerði þá hark nökkut ok vaknaði Finnbogi ekki við. Þorgrímr hleypr þá at horninu í einum stað, ok kippir ór torfu ok þrífr upp sverð, ok hleypr at Finnboga þar sem hann lá ok høggr til hans sem hœglegast.Þorgrímr hleypr þá at horninu í einum stað, ok kippir ór torfu ok þrífr upp sverð, ok hleypr at Finnboga þar sem hann lá ok höggr til hans sem hæglegast. Finnbogi svaf eigi jafnfast sem hann lét, eða Þorgrímr hugði, ok spratt upp í móti ok brá feldinum at sverðinu, ok snaraði af honum þegar. Þorgrímr hljóp þá undir Finnboga, ok þó at hann væri sterkr vel, þá átti hann þó eigi við sinn maka hér um, ok hafði Finnbogi hann skjótt undir, ok spurði þá, hvert eigi væri alt it trúasta, ok spurði hvers ráð þetta væri. Þorgrímr kvað nú eigi leyna mega, — "ok var þetta ráð Jǫkuls;Þorgrímr kvað nú eigi leyna mega, — "ok var þetta ráð Jökuls; þykist hann þungt hafa af beðit yðrum skiftum; nú vil ek biðja þik griða ok miskunnar um mitt mál". Finnbogi segir: "Ekki óttast ek, at mér verði skaða auðit af þér, enn þar sem þú ert sendimaðr Jǫkuls slíks erendis, þá nenni ek eigi ǫðru enn umskifti verði með okkr";Finnbogi segir: "Ekki óttast ek, at mér verði skaða auðit af þér, enn þar sem þú ert sendimaðr Jökuls slíks erendis, þá nenni ek eigi öðru enn umskifti verði með okkr"; tekr síðan sverðit, ok høggr af honum hǫfuð.tekr síðan sverðit, ok höggr af honum höfuð. Hafði Þorgrímr unnit mikit ok þarft fyrir Finnboga, enda var honum miklu launat. Líða nú stundir, ok spyrr Jǫkull þetta, ok unir nú verr við enn áðr;Líða nú stundir, ok spyrr Jökull þetta, ok unir nú verr við enn áðr; enn Finnbogi sitr í búi sínu ok skortir eigi auð fjár ok góða virðing.

Á næsta ári eftir dráp Þorgríms kom maðr til gistingar á Finnbogastaði. Hann var bæði mikill ok sterklegr, svartr ok heldr illmannlegr; hann gekk fyrir Finnboga ok kvaddi hann. Finnbogi tók kveðju hans, ok spurði hverr hann væri. Hann kvaðst heita Þorbjǫrn, ok vera allra sveita maðr, — "kannast þá margir við ef heyra viðrnefni mitt;Hann kvaðst heita Þorbjörn, ok vera allra sveita maðr, — "kannast þá margir við ef heyra viðrnefni mitt; em ek kallaðr Sleggjufall. Finnbogi spurði, hvert hann skyldi fara. Hann kvaðst eigi vita gerla; kvað heldr harka fyrir sér —" em ek vorðinn sekr, ok ferr ek nú svá sem leitandi þess hǫfðingja, er mik vildi halda.kvað heldr harka fyrir sér —" em ek vorðinn sekr, ok ferr ek nú svá sem leitandi þess höfðingja, er mik vildi halda. Finnbogi spurði, hverr hann hefði sektan. Hann kvað þá hafa þat gert Vatnsdœla, syni Ingimundar;Hann kvað þá hafa þat gert Vatnsdæla, syni Ingimundar; kvaðst hafa barnat frændku þeira, — "er ek því hér kominn, at mér er mikit sagt af stórmensku þinni; vil ek biðja þik viðtǫku ok ásjá".vil ek biðja þik viðtöku ok ásjá". Finnbogi segir: "Þú ert grunbruslegr maðr, ok veit ek eigi hvárt þú lýgr eða segir satt; verða oss vandsén ráð þeira Vatnsdœla, ok er mér ekki um at taka við þér".verða oss vandsén ráð þeira Vatnsdæla, ok er mér ekki um at taka við þér". Þorbjǫrn segir: "Þat er svá sem þér segið;Þorbjörn segir: "Þat er svá sem þér segið; em ek ok ekki dællegr maðr kallaðr, ok heldr gildr í flestum hlutum ok óvæginn; hafa ok margir þat fundit, at mik hefir eigi áræði bilat, enn gerla veit ek hverr maðr þú ert, Finnbogi; er þat ekki mitt fœri at stríða við þik; er ok ekki þat í ætlan, heldr hitt at þiggja at yðr nǫkkut heilræði ok ásjá um mitt mál".hafa ok margir þat fundit, at mik hefir eigi áræði bilat, enn gerla veit ek hverr maðr þú ert, Finnbogi; er þat ekki mitt færi at stríða við þik; er ok ekki þat í ætlan, heldr hitt at þiggja at yðr nökkut heilræði ok ásjá um mitt mál". Finnbogi mælti: "Hvat er þér helzt lagit til íþrótta"? Þorbjǫrn segir: "Íþróttalauss em ek utan þat er ek þykist miklu gildari í verki enn aðrir menn".Þorbjörn segir: "Íþróttalauss em ek utan þat er ek þykist miklu gildari í verki enn aðrir menn". Finnbogi mælti: "Hvat er þér bezt hent at vinna"? Þorbjǫrn segir: "Slá þykist ek eigi minna enn þrír aðrir, þeir er þó eru gildir í verki;Þorbjörn segir: "Slá þykist ek eigi minna enn þrír aðrir, þeir er þó eru gildir í verki; þyki mér ok þat bezt at vinna". Finnbogi segir: "Hvat mun varða, þó at þú dvelist hér um hríð, ok takir til sláttar. Er hér tǫðuverk mikit, ok gengr húskǫrlum stórlega lítt".Er hér töðuverk mikit, ok gengr húskörlum stórlega lítt". Þorbjǫrn kvaðst þat gjarna vilja;Þorbjörn kvaðst þat gjarna vilja; bað hann búa sér ljá ok orf sterklegra enn ǫðrum húskǫrlum.bað hann búa sér ljá ok orf sterklegra enn öðrum húskörlum. Finnbogi gerði svá, ok tók Þorbjǫrn til sláttar, ok þótti mǫnnum þat með miklum ólíkendum, hvat hann gat slegit;Finnbogi gerði svá, ok tók Þorbjörn til sláttar, ok þótti mönnum þat með miklum ólíkendum, hvat hann gat slegit; sá Finnbogi þat, at hann hafði ekki í hóli gilt í frásǫgn um sláttinn;sá Finnbogi þat, at hann hafði ekki í hóli gilt í frásögn um sláttinn; sló hann bæði mikit ok vel; var taðan svá loðin, at eigi varð minna af at bera; sló Þorbjǫrn jafnan at tveim megin, ok þótti líkari atgangr hans trollum enn mǫnnum.sló Þorbjörn jafnan at tveim megin, ok þótti líkari atgangr hans trollum enn mönnum. Ok er hann hafði lokit heimatǫðunni, spurði hann, hvat hann skyldi þá at hafast.Ok er hann hafði lokit heimatöðunni, spurði hann, hvat hann skyldi þá at hafast. Finnbogi bað hann fara þá á gerðit; kvað hann þat flestum mest við taka. Fór hann á gerðit, ok lét þar ganga sem heima. Ǫllum þótti heldr ódælt við hann, enn við Finnboga var hann enn mjúkasti, ok aldri fann hann, at Þorbjǫrn mundi um svikræði sitja.Öllum þótti heldr ódælt við hann, enn við Finnboga var hann enn mjúkasti, ok aldri fann hann, at Þorbjörn mundi um svikræði sitja. Ok þess er getit einnhvern dag, at Finnbogi gekk á gerðit; fagnaði Þorbjǫrn honum vel;fagnaði Þorbjörn honum vel; var þá slegin mjǫk taðan, ok tǫluðust þeir við um stund.var þá slegin mjök taðan, ok töluðust þeir við um stund. Þá mælti Finnbogi: "Nú er enn sem fyrr, svá syfjar mik hér, at ek má víst eigi upp standa, ok víst sœkir at nǫkkut, ok skal sofa".Þá mælti Finnbogi: "Nú er enn sem fyrr, svá syfjar mik hér, at ek má víst eigi upp standa, ok víst sækir at nökkut, ok skal sofa". Þorbjǫrn mælti: "Gangit heim bóndi ok sofið þar".Þorbjörn mælti: "Gangit heim bóndi ok sofið þar". Finnbogi kastar sér niðr á légarðinn, ok kastar á sik feldinum, ok sofnar þegar, ok hrýtr fast. Þorbjǫrn sleggja berst um fast á gerðinu;Þorbjörn sleggja berst um fast á gerðinu; hann gengr at brýna ljá sinn, ok er hann hefir slegit um stund, rennir hann augum þar sem Finnbogi lá ok þykist vita, at hann mun fast sofnaðr vera. Gerir hark nǫkkut ok vaknar hann eigi.Gerir hark nökkut ok vaknar hann eigi. Eftir þat tekr hann at slá með ákefð. Í annat sinn hvetr hann ljá sinn ok gerir enn hark nǫkkut, ok sefr Finnbogi.Í annat sinn hvetr hann ljá sinn ok gerir enn hark nökkut, ok sefr Finnbogi. Hann ferr síðan ok slær. It þriðja sinn hvetr sleggja ljá sinn ok miklu mest; var léinn bæði mikill ok sterkr sem hinir beztu knífar. Þorbjǫrn þykist nú eigi þurfa betra fœri;Þorbjörn þykist nú eigi þurfa betra færi; hefir ekki annat vápn enn ljáinn, sprettr nú upp ok at Finnboga, þar sem hann lá, ok ætlaði skjótt um at ráða. Ok í því hefr hann upp sitt verkfœri ok ætlaði at reka á honum miðjum.Ok í því hefr hann upp sitt verkfæri ok ætlaði at reka á honum miðjum. Þá hleypr Finnbogi upp ok þrífr um orfit ok ætlaði at snara af honum, enn þat gekk eigi fyrr enn þeir skifta því með sér. Kasta þá brotunum ok rennast á. Verða þar harðar sviftingar. Skilr Finnbogi þat, at hann man hljóta at kosta afls í móti þessum. Er þeira atgangr bæði langr ok harðr, enn svá lyktast, at Þorbjǫrn fellr.Er þeira atgangr bæði langr ok harðr, enn svá lyktast, at Þorbjörn fellr. Finnbogi spurði þá, hvárt eigi væri alt it trúasta um hans þarkvámu. Þorbjǫrn kvaðst ætlat hafa að eigi skyldi svá hafa um skift með þeim.Þorbjörn kvaðst ætlat hafa að eigi skyldi svá hafa um skift með þeim. Finnbogi mælti: "Skil ek at þetta munu annarra ráð fyrir ǫndverðu".Finnbogi mælti: "Skil ek at þetta munu annarra ráð fyrir öndverðu". Þorbjǫrn kvað svá vera, ok kvað Jǫkul hafa sendan sik ok heitit sér frændkonu sinni með miklu fé, — "ef ek kœmi fram ferðinni.Þorbjörn kvað svá vera, ok kvað Jökul hafa sendan sik ok heitit sér frændkonu sinni með miklu fé, — "ef ek kæmi fram ferðinni. Nú vil ek biðja lífsgriða fyrir þat sem ek hefir illa gert. Mun ek ok eigi leita oftar yðr at svíkja". Finnbogi segir: "Þó at þú sér mikill ok sterkr, þá óttumst ek þó ekki, at þú verðir mér at skaðamanni, ok mun annat fyrir liggja. Enn þar sem þeir vilja enn ekki afláta svikræðum við mik, þá er þat líkast, at umskifti verði með okkr eftir tilgerðum yðrum allra saman". Þorbjǫrn segir: "Ekki skal ok biðja lengr;Þorbjörn segir: "Ekki skal ok biðja lengr; má enn aldri vita, hverir fyrir griðum eiga at ráða". Hann tekr þá ok veitir umbrot svá mikil, at Finnbogi hugði þat at hann mundi upp komast undir honum, enn ekki var vápn til reiðu. Finnboga var ekki um at láta hann upp, bregðr feldarblaði sínu at barka honum ok bítr í sundr.

Snarar síðan hǫfuð hans ok brýtr á bak aftr, ok linast hann heldr við slíkar byxingar.Snarar síðan höfuð hans ok brýtr á bak aftr, ok linast hann heldr við slíkar byxingar. Síðan leitar Finnbogi at tygilkníti, er hann hafði á hálsi sér, ok getr veitt honum þar með bana. Ok var bæði, at hann hafði unnit mikit, enda hafði hann sláttukaup mikit. Váttaði Finnbogi þat síðan, at honum þótti tvísýnt verit hafa, hversu fara mundi með þeim, ok þótti hann verit hafa it mesta trollmenni við at eiga. Er þat gerði síðan kallat Sleggjufall. Fréttist þetta skjótt víða, þar sem Þorbjǫrn var kunnigr.Fréttist þetta skjótt víða, þar sem Þorbjörn var kunnigr. Þótti mǫnnum Finnboga þetta hafa auðnusamlega tekizt við slíkan heljarmann sem at eiga var.Þótti mönnum Finnboga þetta hafa auðnusamlega tekizt við slíkan heljarmann sem at eiga var. Unir Jǫkull illa við ok þykir mǫnnum hann því verra af fá sem þeir Finnbogi eigast fleira við.Unir Jökull illa við ok þykir mönnum hann því verra af fá sem þeir Finnbogi eigast fleira við. Líða nú stundir ok er alt kyrt ok tíðendalaust. Sitr Finnbogi nú í búi sínu með góðri virðingu. Gerðust nú synir hans ágætir. Var Þórir jafnan með Mǫðrvellingum frændum sínum.Var Þórir jafnan með Möðrvellingum frændum sínum.