Bókastaðir

Svá er sagt, at vinskapr mikill var með þeim Ásbirni ok Þorgeiri goða ok mágsemd; gerði hvárr ǫðrum veizlur, ok skiftust þeir góðum gjǫfum við, ok svá berr at eitthvert haust, at Ásbjǫrn bauð Þorgeiri mági sínum til sín, ok hann kemr með marga menn, ok tók Ásbjǫrn við honum vel með mikilli blíðu;gerði hvárr öðrum veizlur, ok skiftust þeir góðum gjöfum við, ok svá berr at eitthvert haust, at Ásbjörn bauð Þorgeiri mági sínum til sín, ok hann kemr með marga menn, ok tók Ásbjörn við honum vel með mikilli blíðu; var þar veizla hin bezta. Urðarkǫttr hafnar ekki vanda sínum um kvámur á Eyri;Urðarköttr hafnar ekki vanda sínum um kvámur á Eyri; hleypr hann þangat hvern dag, ok svá gerði hann enn þenna dag, er þeir sátu at veizlunni. Hann er nú umfangsmikill, ok glímir við griðkonur; þær taka nú fast á móti honum, ganga at honum fjórar, ok varð nú mikit hark; hann dregr þær innar í stofuna ok gangast þar at fast; þetta þótti mǫnnum mikit gaman at sjá atgang þeira.þetta þótti mönnum mikit gaman at sjá atgang þeira. Svá lauk hann við, at hann feldi þær allar, ok lék þær illa. Ok þá er þau hǫfðu lokit leik sínum, stóð hann á gólfinu í búnaði sínum;Ok þá er þau höfðu lokit leik sínum, stóð hann á gólfinu í búnaði sínum; var þat skinnstakkr ok krœkill, er hann hafði hvern dag í hendi.var þat skinnstakkr ok krækill, er hann hafði hvern dag í hendi. Þorgeirr horfði á hann langa stund, ok mælti síðan við Ásbjǫrn: "Hverr er sveinn sjá, er hér er kominn"?Þorgeirr horfði á hann langa stund, ok mælti síðan við Ásbjörn: "Hverr er sveinn sjá, er hér er kominn"? Ásbjǫrn sagði;Ásbjörn sagði; "Þat ætla ek son þeira Gests ok Syrpu frá Tóftum". Þorgeirr mælti "Þat er ólíklegt, ok má þat ekki vera". Þá kallar hann á Urðarkǫtt; hann gekk þegar til hans ok settist niðr á einn stokk, er stóð fyrir honum.Þá kallar hann á Urðarkött; hann gekk þegar til hans ok settist niðr á einn stokk, er stóð fyrir honum. Þorgeirr mælti: "Hverr ertu skinnstakks sveinn"? Hann segir: "Ek heiti Urðarkǫttr, ok em ek son þeira Gests og Syrpu, er búa hér út at Tóftum".Hann segir: "Ek heiti Urðarköttr, ok em ek son þeira Gests og Syrpu, er búa hér út at Tóftum". Þorgeirr segir: "Hversu gamall maðr ertu, Urðarkǫttr"?Þorgeirr segir: "Hversu gamall maðr ertu, Urðarköttr"? Hann kveðst vera tólf vetra gamall. Þorgeirr mælti: "Þú ert mikill maðr ok gervilegr, ok svá vel skapaðr at jǫfnum aldri, at ek hefi engan hǫfðingja son sét jafnan þér fyrir allra hluta sakir".Þorgeirr mælti: "Þú ert mikill maðr ok gervilegr, ok svá vel skapaðr at jöfnum aldri, at ek hefi engan höfðingja son sét jafnan þér fyrir allra hluta sakir".

Þá mælti Ásbjǫrn bóndi: "Þat mantu þá mæla mágr, er þú sér Syrpu ok Gest, feðgin hans, at þau sé allóhǫfðingleg, því engi mun sét hafa slík svín sem þau eru bæði, ok er þat undr, er þú talar við engan mann nema Urðarkǫtt;Þá mælti Ásbjörn bóndi: "Þat mantu þá mæla mágr, er þú sér Syrpu ok Gest, feðgin hans, at þau sé allóhöfðingleg, því engi mun sét hafa slík svín sem þau eru bæði, ok er þat undr, er þú talar við engan mann nema Urðarkött; skil ek þat, at þér þykir mikils um vert þat er hann er fagrt skapaðr". Þorgeirr roðnaði mjǫk, ok mælti: "Þat hygg ek mér mikla þǫrf at tala hér um nǫkkut, enn þó er þat mitt hugboð at þér liggi eigi minna við hér um at tala".Þorgeirr roðnaði mjök, ok mælti: "Þat hygg ek mér mikla þörf at tala hér um nökkut, enn þó er þat mitt hugboð at þér liggi eigi minna við hér um at tala". Þorgeirr frétti enn Urðarkǫtt: "Viltu fara eftir þeim Gesti ok Syrpu?Þorgeirr frétti enn Urðarkött: "Viltu fara eftir þeim Gesti ok Syrpu? Seg at ek vil finna þau". Hann kveðst eigi fara mundu — "veit ek at þú lætr, sem þú munir fá mér aðra móður eða fǫður;Hann kveðst eigi fara mundu — "veit ek at þú lætr, sem þú munir fá mér aðra móður eða föður; munu þau þér enga þǫkk fyrir kunna, enda veit ek eigi, at mér sé ǫnnur móðir betri eða faðir enn þessi, þótt þat væri meir til metnaðar".munu þau þér enga þökk fyrir kunna, enda veit ek eigi, at mér sé önnur móðir betri eða faðir enn þessi, þótt þat væri meir til metnaðar". Síðan var maðr sendr eftir þeim, ok vildu þau eigi fara. "Mun þat nú fram koma", sagði Syrpa, "sem mér hefir lengi hugr sagt, at hann Urðarkǫttr myndi ilt af því hljóta, er hann hljóp þangat á Eyri hvern dag, ok lét sem þat eitt væri at gera at harkast þar"."Mun þat nú fram koma", sagði Syrpa, "sem mér hefir lengi hugr sagt, at hann Urðarköttr myndi ilt af því hljóta, er hann hljóp þangat á Eyri hvern dag, ok lét sem þat eitt væri at gera at harkast þar". Nú er Þorgeiri sagt, at þau vildi eigi fara. Þá mælti Þorgeirr: "Ger nú fyrir mína bœn, at þú lát þau hingat koma, enn ek skal veita þér þat, er þú biðr mik".Þá mælti Þorgeirr: "Ger nú fyrir mína bæn, at þú lát þau hingat koma, enn ek skal veita þér þat, er þú biðr mik". Urðarkǫttr mælti: "Eigi mun ek þat gera nema þú heitir því, at þau fari eigi hryggri af þínum fundi enn þau koma".Urðarköttr mælti: "Eigi mun ek þat gera nema þú heitir því, at þau fari eigi hryggri af þínum fundi enn þau koma". Þorgeirr jáði því at kaupa vel við þau. Eftir þat fór hann heim, ok bað þau fara með sér — "skal ek því heita, meðan ek er á dǫgum, at ykkr skal eigi fé skorta, ef ek verð nǫkkurt sinn meira góz ráðandi enn nú em ek".Eftir þat fór hann heim, ok bað þau fara með sér — "skal ek því heita, meðan ek er á dögum, at ykkr skal eigi fé skorta, ef ek verð nökkurt sinn meira góz ráðandi enn nú em ek". Syrpa segir: "Ekki mun gera við at sporna; þat mun fram koma, sem betr er, þó at okkr þykki móti skapi, ok skal fara víst". Ok er þau kómu á Eyri settust þau niðr á einn stól fyrir Þorgeiri, ok Urðarkǫttr milli þeira.Ok er þau kómu á Eyri settust þau niðr á einn stól fyrir Þorgeiri, ok Urðarköttr milli þeira. Þá mælti Þorgeirr: "Þat er hugarboð mitt, Syrpa, at Urðarkǫttr sé ekki ykkarr son.Þá mælti Þorgeirr: "Þat er hugarboð mitt, Syrpa, at Urðarköttr sé ekki ykkarr son. Er hér ekki seinna um at gera, enn annathvárt seg sem háttat er, ok hafit þar fyrir þǫkk ok vináttu mína, ella verðr þú at þola harðendi, ok verðr þó satt at segja".Er hér ekki seinna um at gera, enn annathvárt seg sem háttat er, ok hafit þar fyrir þökk ok vináttu mína, ella verðr þú at þola harðendi, ok verðr þó satt at segja". Syrpa mælti: "Svá fremi er upp komit, at sá mun nú grœnstr at segja satt, ok eftir því sem farit hefir".Syrpa mælti: "Svá fremi er upp komit, at sá mun nú grænstr at segja satt, ok eftir því sem farit hefir". Síðan sǫgðu þau sem orðit var, enn allir hlýddu vel til þeir (er) hjá váru.Síðan sögðu þau sem orðit var, enn allir hlýddu vel til þeir (er) hjá váru. Þorgeirr mælti: "Þat ætla ek, at þit munit nú satt segja". Þá frétti Þorgeirr Þorgerði, hversu langt frá því væri, er hon fœddi barn.Þá frétti Þorgeirr Þorgerði, hversu langt frá því væri, er hon fæddi barn. Hon kvað liðit hafa tólf vetr. Hann spyrr, hvárt hon léti út bera. Hon kvað svá verit hafa. "Hví gerðir þú þat"? segir Þorgeirr. Hon sagði, at hon þyrði eigi — "fyrir reiði ok grimmleik bónda míns Ásbjarnar; váru þetta hans ráð, ok unna ek svá mikit sveininum, at ek vilda gjarna hafa upp fœtt".váru þetta hans ráð, ok unna ek svá mikit sveininum, at ek vilda gjarna hafa upp fætt". Þorgeirr mælti til Ásbjarnar: "Viltu mágr við ganga þessum unga manni, at hann sé þinn son, ok taka hann heim til þín, ok halda hann sem sjálfan þig"? Ásbjǫrn segir: "Þat veit ek eigi, hverr hann á, enn þat má ek at gefa honum mat sem ǫðrum mǫnnum, ef þér sýnist þat ráð".Ásbjörn segir: "Þat veit ek eigi, hverr hann á, enn þat má ek at gefa honum mat sem öðrum mönnum, ef þér sýnist þat ráð". Þorgeirr mælti: "Ertu eigi fǫðurlega við hann eða lætr hann hafa þat, er hann vill, þá skilr þat okkra vináttu, því at eigi kann ek at sjá, ef hann berr eigi snøgt af þínum frændum og mínum.Þorgeirr mælti: "Ertu eigi föðurlega við hann eða lætr hann hafa þat, er hann vill, þá skilr þat okkra vináttu, því at eigi kann ek at sjá, ef hann berr eigi snögt af þínum frændum og mínum. Enn þeim Syrpu skal fá tólf hundruð fríð fyrir fúlgu Urðarkattar; skal ek gjalda hálft, enn þú hálft; skal þeim at þessu hafa vorðit en mesta sœmd ok gæfa".skal þeim at þessu hafa vorðit en mesta sæmd ok gæfa". Fara þau Gestr heim ok líkar allvel. Urðarkǫttr er nú eftir á Eyri, ok uppdubbaðr ok rifit af honum þat er hann hafði áðr, ok fengin beztu klæði, ok þóttist engi hafa sét jafnfríðan mann, ok at ǫllu vel skapaðan.Urðarköttr er nú eftir á Eyri, ok uppdubbaðr ok rifit af honum þat er hann hafði áðr, ok fengin beztu klæði, ok þóttist engi hafa sét jafnfríðan mann, ok at öllu vel skapaðan. Þótti nú ǫllum Þorgeirr hafa aflat þeim ennar mestu sæmdar ok gæfu;Þótti nú öllum Þorgeirr hafa aflat þeim ennar mestu sæmdar ok gæfu; ok eftir þetta ferr Þorgeirr heim með fǫruneyti sitt.ok eftir þetta ferr Þorgeirr heim með föruneyti sitt. Skiljast þeir mágar vel. Er Urðarkǫttr nú heima á Eyri;Er Urðarköttr nú heima á Eyri; er Ásbjǫrn fár við hann, ok þó vel, enn móðir hans veitir honum alt þat, er hann vill, með hinni mestu blíðu;er Ásbjörn fár við hann, ok þó vel, enn móðir hans veitir honum alt þat, er hann vill, með hinni mestu blíðu; venst hann nú við íþróttir allar þær er karlmann má prýða. Svá ferr fram um hríð; líða af þau misseri.

Þess er getit, (at) um várit ríðr Ásbjǫrn til þings eftir vanda.Þess er getit, (at) um várit ríðr Ásbjörn til þings eftir vanda. Er þat sagt, at með nautum væri graðungr þrévétr, ok enn versti viðreignar; máttu konur varla mjólka fyrir honum; hann var með ǫllu mannýgr.hann var með öllu mannýgr. Einn morgin kvámu griðkonur inn œpandi, ok sǫgðu, at graðungrinn hefði slegit niðr mjólkinni — "ertu þar hinn ragi Urðarkǫttr, ok er sem engi maðr sé, þar sem þú ert, þó at nǫkkurs þurfi við".Einn morgin kvámu griðkonur inn æpandi, ok sögðu, at graðungrinn hefði slegit niðr mjólkinni — "ertu þar hinn ragi Urðarköttr, ok er sem engi maðr sé, þar sem þú ert, þó at nökkurs þurfi við". Ámæla þær honum í hverju orði ok hrekja. Urðarkǫttr mælti: "Því betr at hann ferr verr með yðr, ok man ekki batna við þat, þó at þér illyrðið mik".Urðarköttr mælti: "Því betr at hann ferr verr með yðr, ok man ekki batna við þat, þó at þér illyrðið mik". Þær hlaupa at honum, ok mæltu: "Far þú enn góði Urðarkǫttr, ok hjálpa oss við".Þær hlaupa at honum, ok mæltu: "Far þú enn góði Urðarköttr, ok hjálpa oss við". Lofa þær hann þá í hverju orði. Hann mælti þá: "Miklu er þetta líkara ok athœfilegra at biðja mik vel til, ok skal nú fara at vísu".Hann mælti þá: "Miklu er þetta líkara ok athæfilegra at biðja mik vel til, ok skal nú fara at vísu". Stendr upp ok gengr þangat, sem nautin váru. Þegar graðungrinn sá hann, réðst hann í móti honum; var hann hyrndr mjǫk, ok ætlaði at kasta honum af hornum sér.Þegar graðungrinn sá hann, réðst hann í móti honum; var hann hyrndr mjök, ok ætlaði at kasta honum af hornum sér. Hann þrífr hornin sinni hendi hvárt, ok eigast við lengi svá hart, at jǫrðin gengr upp fyrir þeim.Hann þrífr hornin sinni hendi hvárt, ok eigast við lengi svá hart, at jörðin gengr upp fyrir þeim. Svá gengr Urðarkǫttr at fast, at hann snarar af honum hǫfuðit, kastar um hrygg, ok var þá í sundr hálsbeinit;Svá gengr Urðarköttr at fast, at hann snarar af honum höfuðit, kastar um hrygg, ok var þá í sundr hálsbeinit; gengr síðan á brott. Húskarlar gerðu til graðunginn. Ásbjǫrn kom heim, ok var honum sagt frá þessu;Ásbjörn kom heim, ok var honum sagt frá þessu; hann lagði fátt til; ǫllum þótti þetta hit mesta þrekvirki orðit af tólf vetra gǫmlum manni.öllum þótti þetta hit mesta þrekvirki orðit af tólf vetra gömlum manni. Nú fréttir þetta maðr frá manni, nær ok fjarri. Hann var fálátr hversdaglega; gaf hann at fám hlutum gaum, utan fór með leik sínum bæði nætr ok daga. Gerðist Ásbjǫrn við hann fleiri ok fleiri, svá sem hann sér at hann er afbragð annarra manna.Gerðist Ásbjörn við hann fleiri ok fleiri, svá sem hann sér at hann er afbragð annarra manna. Líða nú þessi misseri, ok sitja nú í kyrðum.

Á einhverju hausti gerist þat vandi Urðarkattar, at hann gekk út hvert kveld, er yfir kom, enn eigi inn fyrr en langt er af nótt; vita menn nú eigi hvat hann gerir. Einn aftan kom hann inn; þá var Ásbjǫrn kominn í sæng ok alt fólk hans.þá var Ásbjörn kominn í sæng ok alt fólk hans. Urðarkǫttr gekk at sænginni ok spurði: "Hvárt sefr faðr minn eða eigi"?Urðarköttr gekk at sænginni ok spurði: "Hvárt sefr faðr minn eða eigi"? Hann kveðst vaka, — "eða hvat viltu"? Hann segir: "Ek hefi gengit út sjau kveld í samt, ok sét ena sǫmu sýn hvern aftan, enn þat veit ek eigi hvat þat er.Hann segir: "Ek hefi gengit út sjau kveld í samt, ok sét ena sömu sýn hvern aftan, enn þat veit ek eigi hvat þat er. Nú vilda ek, at þú gengir út ok hygðir at, því at þú ert skygn maðr". Ásbjǫrn stóð upp, ok gekk út með honum.Ásbjörn stóð upp, ok gekk út með honum. Urðarkǫttr mælti: "Ek sé lýsu nǫkkura til hafsins, svá sem ek sé lengst;Urðarköttr mælti: "Ek sé lýsu nökkura til hafsins, svá sem ek sé lengst; þykkjumst ek vita at þat er nǫkkurs konar eldr".þykkjumst ek vita at þat er nökkurs konar eldr". "Hvers getr þú til", segir Ásbjǫrn, "at vera muni"?"Hvers getr þú til", segir Ásbjörn, "at vera muni"? "Eigi veit ek", segir Urðarkǫttr, "því at ek em ungr, ok kann ek á fá skyn;"Eigi veit ek", segir Urðarköttr, "því at ek em ungr, ok kann ek á fá skyn; enn heyrt hefi ek sagt af þeim mǫnnum, er illa eru staddir á sjó, at þeir brenni vita, ok sjái þar langt til.enn heyrt hefi ek sagt af þeim mönnum, er illa eru staddir á sjó, at þeir brenni vita, ok sjái þar langt til. Ek þóttumst í fyrsta kveld gerzt sjá, enn svá hefir minkat sem á leið". Ásbjǫrn segir: "Þetta er líklega getit, eða hversu viltu nú með fara"?Ásbjörn segir: "Þetta er líklega getit, eða hversu viltu nú með fara"? Hann segir: Þat vilda ek, at þú léðir mér skútu þína ok menn með; vil ek forvitnast til, hvat þetta er". Ásbjǫrn kvað svá vera skyldu.Ásbjörn kvað svá vera skyldu. Urðarkǫttr bjóst þegar í stað, ok bar út á ferjuna þat er honum þótti nauðsynlegast þurfa at hafa;Urðarköttr bjóst þegar í stað, ok bar út á ferjuna þat er honum þótti nauðsynlegast þurfa at hafa; fara húskarlar þrír, ok hann enn fjórði; þeir róa út at Skjálfanda, enn Urðarkǫttr styrði.þeir róa út at Skjálfanda, enn Urðarköttr styrði. Þá er þeir hafa róið um stund, þá mælti Urðarkǫttr: "Nú skulu þér stýra enn ek skal róa ok vita, hvárt nǫkkut vill fram ganga".Þá er þeir hafa róið um stund, þá mælti Urðarköttr: "Nú skulu þér stýra enn ek skal róa ok vita, hvárt nökkut vill fram ganga". Þeir gerðu svá; fór einn til stjórnar, enn Urðarkǫttr reri einn.fór einn til stjórnar, enn Urðarköttr reri einn. Þat sjá þeir, at honum gengr miklu meir enn hinum þremr. Hann rœr lengi ok gekk mikit.Hann rær lengi ok gekk mikit. Þá mælti Urðarkǫttr: "Nú skulu þér róa, enn ek mun stýra".Þá mælti Urðarköttr: "Nú skulu þér róa, enn ek mun stýra". Þeir gerðu svá; þeir taka at róa enn hann stýrði. Ok er þeir hafa róit um stund, þá hljóp upp einn þeirra ok mælti: "Þat er bæði er við þolum hart til, er vér róum í alla nótt, énda mun nú mikit eftir taka, því at ek hygg at vér sjáim hval nýsprunginn". Urðarkǫttr kvaðst ætla, at þat væri eigi hvalr, enn þó munu vér eigi upp gefa róðrinn.Urðarköttr kvaðst ætla, at þat væri eigi hvalr, enn þó munu vér eigi upp gefa róðrinn. Ok er þeir nálgast, kenna þeir, at þat er kaupskip, ok er þá harla mjǫk sígit.Ok er þeir nálgast, kenna þeir, at þat er kaupskip, ok er þá harla mjök sígit. Þeir stinga at stafni, ok bera festar upp í skipit. Síðan ganga þeir upp í skipit; sjá þeir, at vitinn hefir brendr verit, ok var þá brunnit mjǫk tréit;sjá þeir, at vitinn hefir brendr verit, ok var þá brunnit mjök tréit; þeir þykkjast sjá, at þar mun hǫrð atkoma.þeir þykkjast sjá, at þar mun hörð atkoma. Tekr Urðarkǫttr í hǫfuð manni einum ok finnr at sá er dauðr;Tekr Urðarköttr í höfuð manni einum ok finnr at sá er dauðr; allir menn á skipinu eru dauðir. Hann gengr fram eftir skipinu, ok á þiljunum sér hann hvar stendr silkitjald, ok vel búit húðfat er í tjaldinu. Urðarkǫttr gengr at, ok tekr á manninum, er þar lá í húðfatinu;Urðarköttr gengr at, ok tekr á manninum, er þar lá í húðfatinu; hann kennir, at sjá maðr mun lifa. Hann frétti þá: "Hvárt lifir þú góðr maðr"? Hann kvað þat satt vera. Urðarkǫttr segir: "Hvert er heiti þitt eða hvaðan eru þér?Urðarköttr segir: "Hvert er heiti þitt eða hvaðan eru þér? Enn þat þykkjumst ek sjá, at þér munið af hafi komnir vera, þótt eigi hafi greitt til tekizt". Hann segir: "Ek heiti Finnbogi, enn Bárðr faðir minn, ok er hann víkverskr maðr; eða hverr er sjá maðr, er oss er kominn at finna"? Hann segir: "Ek heiti Urðarkǫttr".Hann segir: "Ek heiti Urðarköttr". Finnbogi mælti: "Þat er undarlegt nafn". Þá frétti Urðarkǫttr: "Hvat mun fleira lifa manna yðvarra á skipinu enn þú"?Þá frétti Urðarköttr: "Hvat mun fleira lifa manna yðvarra á skipinu enn þú"? Hann kvað þá níu á lífi, er hann fór at sofa. Urðarkǫttr frétti: "Hvat hefir yðr mest angrat"?Urðarköttr frétti: "Hvat hefir yðr mest angrat"? Hann segir, at fyrst hefði þeim angrat stórviðri, enn síðan bæði drykkleysi ok matleysi — "hefir ok margt at bilat reiða várum, brutum stýrit, enn skipit fult af austri". Urðarkǫttr lét bera menn þá er lifðu út í skútuna;Urðarköttr lét bera menn þá er lifðu út í skútuna; svá margir váru þeir sem Finnbogi hafði sagt; skorti þar eigi mjólk ok aðra hluti þá, er þeim váru skjótastir til lífs, þótt hann hefði vitat fyrir hvers við þurfti. Þá mælti Urðarkǫttr: "Nú skaltu Finnbogi fá mér lykla þá sem at ganga kistum yðrum, ok skal taka gripi þá alla er beztir eru".Þá mælti Urðarköttr: "Nú skaltu Finnbogi fá mér lykla þá sem at ganga kistum yðrum, ok skal taka gripi þá alla er beztir eru". Þeir gerðu svá. Urðarkǫttr var mikilvirkr, svá hann hljóp aftr ok fram eftir skipinu, ok valdi þat af ǫllu sem honum þótti bezt, ok bar út í skútuna svá sem hún mátti við taka.Urðarköttr var mikilvirkr, svá hann hljóp aftr ok fram eftir skipinu, ok valdi þat af öllu sem honum þótti bezt, ok bar út í skútuna svá sem hún mátti við taka. Síðan þeir váru búnir reru þeir brott, ok halda sama logni þar til þeir kómu á Eyri. Gengr Ásbjǫrn móti þeim ok fagnar þeim vel.Gengr Ásbjörn móti þeim ok fagnar þeim vel. Þótti þetta hafa orðit hin mesta gæfuferð, ok lætr þeim veita hjálpir ok skipar þeim á bœi.Þótti þetta hafa orðit hin mesta gæfuferð, ok lætr þeim veita hjálpir ok skipar þeim á bæi. Finnbogi fór á Eyri ok tveir menn aðrir. Sat Urðarkǫttr dag ok nótt at nœra þá.Sat Urðarköttr dag ok nótt at næra þá. Er þat sagt, at allir menn deyja þeir er á skipinu váru, nema Finnbogi; hann hresstist, ok er enn vænsti maðr, bæði mikill ok sterkr; hann átti ágæt vápn, sverð ok skjǫld, hjálm ok brynju;hann átti ágæt vápn, sverð ok skjöld, hjálm ok brynju; var hann stýrimaðr ok átti at taka fé alt eftir háseta. Er hann þar um vetrinn vel haldinn. Urðarkǫttr var honum fylgisamr.Urðarköttr var honum fylgisamr. Þeir selja varnaðinn um Flateyjardal ok norðr um Kinn; líðr af vetrinn ok verðr ekki fleira til nýlundu á þeim misserum.

Hrafn hét maðr; hann var ungr maðr ok frændi Ásbjarnar ok heimamaðr; hann var frár mjǫk.hann var frár mjök. Hann kom aldregi ' á hest, hvert sem hann fór. Þat er sagt, at þeir Finnbogi ok Urðarkǫttr ráðast heiman um várit, ok ætluðu at heimta saman skuldir þeira norðr um dali, ok riðu þeir tveir;Þat er sagt, at þeir Finnbogi ok Urðarköttr ráðast heiman um várit, ok ætluðu at heimta saman skuldir þeira norðr um dali, ok riðu þeir tveir; enn Hrafn litli hljóp fyrir. Ríða þeir til Ljósavatns um kveldit; tekr Þorgeirr við þeim báðum hǫndum, ok býðr þeim þar at vera svá lengi sem þeir vildi.tekr Þorgeirr við þeim báðum höndum, ok býðr þeim þar at vera svá lengi sem þeir vildi. Þeir tǫluðu mart ok váru glaðir ok vel kátir.Þeir töluðu mart ok váru glaðir ok vel kátir. Sá Þorgeirr, at Finnbogi var enn ágæzti maðr at ǫllu ok vel skapaðr.Sá Þorgeirr, at Finnbogi var enn ágæzti maðr at öllu ok vel skapaðr. Ok um daginn eftir verða þeir síðbúnir, ok ríðr Þorgeirr á leið með þeim ofan með Djúpá, ok ríða þeir Finnbogi í Fell um kveldit; þar bjó þá drauma-Finni son Þorgeirs; var hann spakr maðr ok vitr; hann var eigi sammœddr við aðra sonu Þorgeirs;hann var eigi sammæddr við aðra sonu Þorgeirs; hann var finskr at móðurkyni ok hét Leikný móðir hans. Hann tók harðla vel við þeim; marga hluti tala þeir spaklega. Um morgininn bað Finnbogi þá ríða snemma, — "skulu vér þá dveljast hér hjá yðr, er vér fǫrum aftr, því at mér virðist Finnr vitr maðr".Um morgininn bað Finnbogi þá ríða snemma, — "skulu vér þá dveljast hér hjá yðr, er vér förum aftr, því at mér virðist Finnr vitr maðr". "Lítill kostr er nú við yðr at taka", segir Finni, "enn þó mun minni er þér farið aftr". Síðan riðu þeir út frá Felli; ok er þeir hafa skamt riðit, mælti Finnbogi: "Næsta gerir mér kynlegt". Urðarkǫttr sá til hans, ok mælti: "Stígum af baki, því at ek sé, at þú ert fǫlr mjǫk, ok má vera þá at af þér hafi".Urðarköttr sá til hans, ok mælti: "Stígum af baki, því at ek sé, at þú ert fölr mjök, ok má vera þá at af þér hafi". Þeir gerðu svá; létu hestana taka niðr; ok er stund leið, bað Finnbogi þá ríða, ok kvað af sér hefja; ríða út á fellit, ok koma undir einn stein mikinn. Þá mælti Finnbogi: "Hér munu vér við nema, ok má vera, at hér gerist nǫkkut til tíðenda í várri ferð".Þá mælti Finnbogi: "Hér munu vér við nema, ok má vera, at hér gerist nökkut til tíðenda í várri ferð". Stíga af baki, ok skjóta tjaldi af steininum fram; sezt Urðarkǫttr undir hǫfuð honum.sezt Urðarköttr undir höfuð honum. Þá mælti Finnbogi: "Þat er líkast at til eins dragi um oss félaga, at engi várr komist með lífi til Noregs; enn þér Urðarkǫttr hefir vel farit til mín ok allra vár.enn þér Urðarköttr hefir vel farit til mín ok allra vár. Mundu þat sumir menn mæla í mínu landi, at þik hefði happ hent í þessum fundi. Með því at ek vinnumst eigi til þér at launa, þá skal eigi af draga þat er til er. Hér eru vápn þau, er faðir minn gaf mér; vænti ek, þótt þú komir til Noregs eða á ǫnnur lǫnd nálæg, færðu eigi betri.vænti ek, þótt þú komir til Noregs eða á önnur lönd nálæg, færðu eigi betri. Nú vil ek þau gefa þér ok þar með fé þat, er þú hafðir af skipinu, þat er ek átta, ok þat er ek tók af hásetum at lǫgum.Nú vil ek þau gefa þér ok þar með fé þat, er þú hafðir af skipinu, þat er ek átta, ok þat er ek tók af hásetum at lögum. Þá vil ek gefa þér nafn mitt; ok er ek ekki spámaðr, enn þó get ek, at þitt nafn sé uppi meðan verǫlðin er bygð; má mér þat mest sœmd ok mínum frændum, at svá ágætr maðr taki nafn eftir mik, sem ek skal ætla at þú verðir, með því at mér verðr lítit líf ætlat".ok er ek ekki spámaðr, enn þó get ek, at þitt nafn sé uppi meðan verölðin er bygð; má mér þat mest sæmd ok mínum frændum, at svá ágætr maðr taki nafn eftir mik, sem ek skal ætla at þú verðir, með því at mér verðr lítit líf ætlat". Hann þakkaði honum vel þessa gjǫf.Hann þakkaði honum vel þessa gjöf. Eigi sat hann lengi yfir honum áðr hann dó. Finnbogi sendi Hrafn til Fells; kemr Finnr þar, ok grófu hann niðr undir steininum, ok er hann síðan kallaðr Finnbogasteinn. Síðan fóru þeir heim í Fell. Kvað Finnr hafa farit eftir getu sinni — "sá ek þat, þó at maðr væri vænn ok vel mentr, at þó var hann nú feigr". Er Finnbogi þar nú með Finni frænda sínum nǫkkurar nætr.Er Finnbogi þar nú með Finni frænda sínum nökkurar nætr. Síðan ríða þeir upp til Ljósavatns, ok sǫgðu Þorgeiri frænda sínum tíðendin, ok hverja sœmd hann hafði fengit.Síðan ríða þeir upp til Ljósavatns, ok sögðu Þorgeiri frænda sínum tíðendin, ok hverja sæmd hann hafði fengit. Varð Þorgeirr þessu harðla feginn. Hann kvaðst fyrir lǫngu þat hafa honum sagt, at hann mundi afbragð annarra manna verða.Hann kvaðst fyrir löngu þat hafa honum sagt, at hann mundi afbragð annarra manna verða. Sitja þeir frændr nú harðla glaðir ok vel kátir. Lét Þorgeirr nú heimta saman fé þat er hann átti. Síðan riðu þeir á Eyri allir samt. Kann þá maðr manni at segja, hverr afburðarmaðr hann er annarra manna. Þykkir þeim Ásbirni ok Þorgerði nú gott til at frétta, því at honum vill nú flest til virðingar ok sæmdar. Ríðr Þorgeirr heim, enn Finnbogi sitr heima með feðr sínum á Eyri ok vel haldinn.

Þat sama sumar kom skip af hafi. Því skipi stýrði sá maðr, er Bárðr hét, víkverskr at kyni; þetta skip kom á Knarrareyri. Bárðr stýrimaðr fór til Ljósavatns, ok þá vist með Þorgeiri goða. Þenna tíma réð Hákon jarl fyrir Noregi; var þá virðing hans sem mest ok ríki. Þenna vetr var Bárðr á vist með Þorgeiri. Finnbogi var þar jafnan, því at frændsemi þeira var hin bezta. Um várit sagði Finnbogi Þorgeiri frænda sínum, at hann vildi utan fara um sumarit með Bárði stýrimanni. Þorgeirr mælti: "Þó at oss þykki góð hérvist þín, frændi, þá mun ekki tjá at telja þik, því at þat mun fyrir liggja. Enn þat hygg ek þik hafa af frændum þínum, at þeir hafa mjǫk orðit fyrir áleitni af mǫnnum ok ǫfund, enn þó muntu þykkja enn frægsti maðr, hvar sem þú kemr".Enn þat hygg ek þik hafa af frændum þínum, at þeir hafa mjök orðit fyrir áleitni af mönnum ok öfund, enn þó muntu þykkja enn frægsti maðr, hvar sem þú kemr". Síðan riðu þeir á Eyri, ok bera þetta upp fyrir Ásbirni. Hann kveðst gjarna vildu, at hann væri heima heldr hjá honum — "nú af því at hann mun ráða vilja ferðum sínum, þá vil ek eigi gera þetta móti honum heldr enn annat". Þeir réðu honum far með Bárði stýrimanni; gerðist hann stýrimaðr at hálfu skipinu. Þá er þeir váru búnir, fluttu þeir Ásbjǫrn ok Þorgeirr til skips þat er Finnbogi átti;Þá er þeir váru búnir, fluttu þeir Ásbjörn ok Þorgeirr til skips þat er Finnbogi átti; hann hefir ekki mikit fé. Skiljast þeir nú með kærleikum miklum. Kippa þeir nú upp akkerum ok sigla í haf, enn þá er þeir hǫfðu siglt nǫkkur dœgr, tekr af byri, ok gerir á fyrir þeim hafvillur, ok vita þeir eigi hvar þeir fara.Kippa þeir nú upp akkerum ok sigla í haf, enn þá er þeir höfðu siglt nökkur dægr, tekr af byri, ok gerir á fyrir þeim hafvillur, ok vita þeir eigi hvar þeir fara. Þar kemr, er haustar, ok stœrir sjóinn.Þar kemr, er haustar, ok stærir sjóinn. Ok einn tíma berr þá ór hafi ok at landi; var þat síð dags. Þeir sá ekki nema bjǫrg ok boða stóra, svá at brast í bjǫrgunum.Þeir sá ekki nema björg ok boða stóra, svá at brast í björgunum. Nú með því at veðr stóð at landi harðla mikit, keyrir þar at skipit ok brýtr í spán; týnast menn allir, utan Finnbogi kemst einn á land með vápnum sínum ok húðfati. Þar var forlendi lítit, ok sér hann ekki nema bjǫrg ok hamra.Þar var forlendi lítit, ok sér hann ekki nema björg ok hamra. Hann gengr nú með bjǫrgum þeim nǫkkura hríð, ok þar at sem kljúfast bjǫrgin, ok þar fell ofan lœkr í sjá, ok þar leitar hann upp á bjǫrgin, ok við fœrleik hans kemst hann upp, ok var þá myrkt af nótt.Hann gengr nú með björgum þeim nökkura hríð, ok þar at sem kljúfast björgin, ok þar fell ofan lækr í sjá, ok þar leitar hann upp á björgin, ok við færleik hans kemst hann upp, ok var þá myrkt af nótt. Hvárki skorti frost né vind; fraus at honum klæðin ǫll;fraus at honum klæðin öll; þar var harðla snjámikit; kastaði hann nú húðfatinu á bak sér, ok gengr á land upp; ok er hann hefir gengit um hríð, kennir hann eldsdaun ok litlu síðar kemr hann at bœ einum.ok er hann hefir gengit um hríð, kennir hann eldsdaun ok litlu síðar kemr hann at bæ einum. Þat var mikill bœr ok veglegr.Þat var mikill bær ok veglegr. Hann setti niðr húðfatit, ok gengr heim at dyrum, ok heyrir hann þat, at mart manna er inni; þeir sitja við elda; hann lýstr á dyrrin. Maðr tók til orða ok bað, at einnhverr sveina gengi til dyra; þeir kváðust eigi hirða, þótt svá berði allar nætr. Finnbogi laust annat hǫgg, ok var þat sýnu meira;Finnbogi laust annat högg, ok var þat sýnu meira; þessi bað þá lúka upp dyrum. Þeir kváðust eigi þat mundu gera, þó at troll beri allar nætr. Hann sló hǫggit þriðja, ok svá hart, at ǫllum brá við.Hann sló höggit þriðja, ok svá hart, at öllum brá við. Búandi hljóp upp við, ok kvað þá eigi meðalóvini vera, er þeir vildu eigi til hurðar ganga, þó at menn kveddi, — "mun sá einn úti vera, er betra mun inni þykkja í slíku sem nú er". Síðan tók hann øxi í hǫnd sér ok gekk til dyra.Síðan tók hann öxi í hönd sér ok gekk til dyra. Hann heilsar gestinum ok frétti hann at nafni. Hann kvaðst Finnbogi heita, ok vera Ásbjarnarson ok íslenzkr maðr. Bóndi segir: "Hvé nær komtu hér til lands"? Finnbogi segir: "Ek kom hér í kveld". "Þú munt hafa haft harða landtǫku"? sagði bóndi."Þú munt hafa haft harða landtöku"? sagði bóndi. Finnbogi kvað brotit skipit, — "enn týndust menn allir ok fé, enn ek kom einn á land, eða hvar hefir oss at landi borit"? Bóndi segir: "Yðr hefir borit at Noregi, heldr norðarla við Hálogaland. Enn sá bœr, er þú ert at kominn, heitir á Grœnmó".Enn sá bær, er þú ert at kominn, heitir á Grænmó". Þá fréttir Finnbogi: "Hvat heitir bóndi sjá"? Hann segir: "Ek heiti Bárðr". "Ertu hér formaðr á Hálogalandi"? Hann kvað svá vera. Þá spurði bóndi: "Hversu gamall maðr ertu, Finnbogi"? "Ek em nú fimtán vetra". Bóndi mælti þá: "Engan hefi ek sét slíkan sextán vetra gamlan, ok vera mun þér fleira vel gefit enn vǫxtr ok vænleikr, eða er hann íslenzkr faðir þinn"?Bóndi mælti þá: "Engan hefi ek sét slíkan sextán vetra gamlan, ok vera mun þér fleira vel gefit enn vöxtr ok vænleikr, eða er hann íslenzkr faðir þinn"? "Nei", segir Finnbogi, "hann er heðan af Hálogalandi ættaðr". Bóndi segir: "Ertu son Ásbjarnar Gunnbjarnar sonar dettiáss"? "Þat er satt", kvað hann. Bóndi segir: "Þaðan er mér úlfs ván, er ek eyrun sék’; er þat þó ráð at ganga inn, ok vera hér í nótt". Finnbogi gerði svá; var tekit við vápnum hans ok klæðum, ok váru honum fengin þurr klæði. Var alt fólk við hann vel kátt. Um morgininn var Bárðr snemma á fótum, ok vakti Finnboga upp — "er þat sýnna at fé sé upp rekit nǫkkut".Um morgininn var Bárðr snemma á fótum, ok vakti Finnboga upp — "er þat sýnna at fé sé upp rekit nökkut". Finnbogi stóð upp, ok gengu til sjávar, ok var sem Bárðr gat, at mestr þorri var á land rekinn fjárins; lét Bárðr alt heimfæra, ok svá at duga sem hann ætti sjálfr, ok var þat stórmikit fé. Bárðr bauð Finnboga þar at vera svá lengi sem hann vill. Var hann þar um vetrinn; sat í góðu haldi, at eigi vantaði. Bárðr veitti honum harðla vel. Þar var mannmart ok hin mesta gleði. Finnbogi var góðr af fém, enda skorti þá eigi til, með því at hann var stýrimaðr ok tók fé alt eftir skipara sína, sem þá váru lǫg til þann tíma.Finnbogi var góðr af fém, enda skorti þá eigi til, með því at hann var stýrimaðr ok tók fé alt eftir skipara sína, sem þá váru lög til þann tíma.