Bókastaðir

Álfr litli hljóp þar til, er hann kom í Tungu til Snorra goða, ok sagði honum vandræði sín, eggjaði hann mjǫk, at þá skyldi þegar fara norðr at þeim Óspaki, en Snorri goði vildi fyrst spyrja norðan, hvat þeir hefði fleira gǫrt, en støkkt honum norðan, eða hvárt þeir staðfestiz nǫkkut þar í Bitrunni. Nǫkkuru síðarr spurðiz norðan ór Bitru víg Þóris ok viðbúningr sá, er Óspakr hafði þar; spurðiz mǫnnum svá til, sem þeir mundu eigi vera auðsóttir. Þá lét Snorri goði sœkja lið Álfs ok svá fé þat, er eptir var; fór þat allt í Tungu ok var þar um vetrinn. Óvinir Snorra goða lǫgðu honum til ámælis, at hann þótti seint rétta hluta Álfs; lét Snorri goði þar tala um hvern, þat er vildi, en þó varð eigi at gǫrt. Sturla Þjóðreksson sendi þau orð at vestan, at hann væri þegar búinn at fara at þeim Ospaki, er Snorri vildi, ok kallar sik eigi óskyldara at fara þessa fǫr en Snorra; leið svá vetrinn fram um jól, ok spurðuz jafnan óspekðir norðan frá þeim Óspaki. Vetrarríki var á mikit ok lágu firðir allir. Þat var litlu fyrir fǫstu, at Snorri goði sendi út á Nes til Ingjaldshváls; þar bjó sá maðr, er hét Þrándr stígandi; hann var son Ingjalds, þess er bœrinn er við kendr á Ingjaldshváli. Þrándr var manna mestr ok sterkastr ok manna fóthvatastr; hann hafði verit fyrr með Snorra goða ok var kallaðr eigi einhamr, meðan hann var heiðinn, en þá tók af flestum trǫllskap, er skírðir váru. Snorri sendi til þess orð, at Þrándr skyldi koma inn þangat í Tungu á fund hans ok búaz svá við ferðinni, sem hann mundi nǫkkura mannraun fyrir hǫndum eiga.

Ok er Þrándi kómu orð Snorra goða, mælti hann við sendimanninn: "Þú skalt hvíla þik hér slíka stund, er þér líkar; en ek mun fara at orðsending Snorra goða, ok munu vit eigi verða samfara."

Sendimaðr kvað þá vita, er reynt væri. En um morguninn, er sendimaðr vaknaði, var Þrándr allr í brottu; hann hafði tekit vápn sín ok gekk inn undir Enni, ok svá sem leið liggr inn til Búlandshǫfða; svá inn um fjǫrðu til bœjar þess, er á Eiði heitir, þar gekk hann á ís ok svá yfir Kolgrafafjǫrð ok Seljafjǫrð, ok þaðan inn til Vigrafjarðar, ok svá inn eptir ísnum allt í fjarðarbotn, ok kom í Tungu um kveldit, er Snorri sat undir borðum. Snorri fagnaði honum blíðliga. Þrándr tók því vel ok spurði, hvat hann vildi honum; kvaz þá búinn at fara þangat, er hann skyldi, ef hann vildi senda hann nǫkkut. Snorri bað hann þar vera um nóttina í náðum; váru þá tekin klæði Þrándar.

Þessa sǫmu nótt sendi Snorri goði mann vestr á Staðarhól ok bað Sturlu Þjóðreksson at koma til móts við sik í Tungu norðr í Bitru um daginn eptir. Snorri sendi ok menn á næstu bœi ok stefndi at sér mǫnnum; fóru þeir þaðan um daginn eptir norðr um Gaflfellsheiði með fimm tigum manna; kómu í Tungu í Bitru um kveldit; var Sturla þar fyrir með þrim tigum manna; fóru þaðan út á Eyri um nóttina. Ok er þeir kómu þar, gengu þeir Óspakr út á virkit ok spyrja, hverir fyrir flokkinum réði.

Þeir sǫgðu til sín ok báðu þá upp gefa virkit, en Óspakr kvaz eigi mundu upp gefaz — "en gera munum vér yðr slíkan kost sem Strandamǫnnum," segir hann, "at fara á brott ór sveit, ef þér farið frá virkinu."

Snorri kvað þá eigi skyldu gera sér neina kosti. Um morguninn eptir, þegar er ljóst var, skiptu þeir virkinu með sér til atsóknar: hlaut Snorri goði þann hlut virkisins til atsóknar, er Hrafn víkingr varði, en Sturla þar, sem Óspakr varði. Synir Barkar ens digra, Sámr ok Þormóðr, sóttu at einum megin, en synir Snorra sóttu at einum vegginum, Þóroddr ok Þorsteinn þorskabítr. Þeir Óspakr hǫfðu mest grjót til varnar, svá at þeir mætti við koma; létu þeir þat ok óspart við þá, þvíat þar váru enir vǫskustu menn fyrir.

Þeir Snorri ok Sturla hǫfðu mest til atsóknar skotvápn, bæði bogaskot ok handskot; hǫfðu þeir því mart at flutt, at þeir hǫfðu lengi við búiz at vinna virkit. Atsókn varð en harðasta; urðu því margir sárir af hvárumtveggjum, en hvárigir fellu. Þeir Snorri skutu svá títt, at þeir Hrafn hrukku inn af vegginum. Þá gerði Þrándr stígandi skeið at vegginum ok hljóp svá langt í upp, at hann fekk krœkt øxi sinni á virkit, en síðan las hann sik upp eptir øxarskaptinu, þar til at hann kom upp á virkit. En þegar er Hrafn sá, at maðr var kominn í virkit, hljóp hann at Þrándi ok lagði til hans með spjóti, en Þrándr laust af sér lagit ok hjó á hǫndina Hrafni uppi við ǫxlina, ok tók þar af hǫndina. Eptir þat kómu þeir margir at honum; lét hann þá fallaz út af virkisvegginum ok kom svá til sinna manna. Óspakr eggjaði sína menn til varnar ok barðiz sjálfr alldjarfliga; hann gekk mjǫk út á virkit, er hann kastaði steinunum. Þat var eitt sinn, er hann varði sér mjǫk til, ok kastaði steini í flokk Sturlu, en í því skaut Sturla snerispjóti til hans; þat kom á hann miðjan, ok fell hann út af virkinu. Sturla hljóp þegar at honum ok tók hann til sín ok vildi eigi, at fleiri menn ynni á honum, þvíat hann vildi, at þat væri einmælt, at hann yrði banamaðr hans. Enn annarr maðr fell af þeim vegginum, er Barkarsynir sóttu. Eptir þetta buðu víkingar at gefa upp virkit, en þeir skyldu hafa lífs grið ok lima, ok buðu þar með allt sitt mál á dóm þeira Snorra goða ok Sturlu; en með því, at þeir Snorri goði váru farnir mjǫk at skotvápnum, þá játuðu þeir því. Var þá virkit upp gefit, ok gengu virkismenn á vald Snorra goða, en hann lét alla hafa lífs grið ok lima, sem þeir hǫfðu skilit. Þeir létuz þegar báðir, Óspakr ok Hrafn, ok enn þriði maðr enn af þeira liði, en margir urðu sárir af hvárumtveggjum. Svá sagði Þormóðr í Hrafnsmálum:

Snorri goði lét konu Óspaks hafa þar bú eptir ok Glúm, son þeira. Glúmr fekk síðan Þórdísar, dóttur Ásmundar hærukolls, systur Grettis ens sterka, ok var þeira son Óspakr, er deildi við Odd í Miðfirði Ófeigsson. Þeir Snorri goði ok Sturla stǫkðu á brott ǫllum víkingum sinn veg hverjum ok dreifðu svá óaldarflokki þessum ok fóru heim síðan. Þrándr stígandi var skamma stund með Snorra goða, áðr hann fór heim út til Ingjaldshváls, ok þakkaði Snorri honum vel góða fylgð. Þrándr stígandi bjó lengi síðan á Ingjaldshváli, en eptir þat á Þrándarstǫðum, ok var hann mikill maðr fyrir sér.

Í þenna tíma bjó Þóroddr Þorbrandsson í Álptafirði; hann átti þá bæði lǫndin, Úlfarsfell ok Ørlygsstaði, en þá var svá mikill gangr at um aptrgǫngur Þórólfs bægifóts, at menn þóttuz eigi mega búa á lǫndum þeim; en Bólstaðr var þá auðr, þvíat Þórólfr tók þegar aptr at ganga, er Arnkell var látinn, ok deyddi bæði menn ok fé þar á Bólstað; hefir ok engi maðr traust til borit at byggja þar fyrir þær sakir. En er þar var aleytt, sótti Bægifótr upp til Úlfarsfells ok gerði þar mikil vandræði; en allt folk varð óttafullt, þegar vart varð við Bægifót. Fór þá bóndi inn á Kársstaði ok kærði þetta vandræði fyrir Þóroddi, þvíat hann var hans landseti; sagði, at þat var ætlan manna, at Bægifótr mundi eigi fyrr létta, en hann hefði eytt allan fjǫrðinn bæði at mǫnnum ok fé, ef engra ráða væri í leitat — "man ek eigi lengr þar við haldaz, ef eigi er at gǫrt." En er Þóroddr heyrði þetta, þótti honum eigi gott til órræða. Um morguninn eptir lét Þóroddr taka hest sinn; hann kvaddi með sér húskarla sína; hann lét ok fara menn með sér af næstum bœjum; fara þeir út til Bægifótshǫfða ok til dysjar Þórólfs; síðan brutu þeir upp dysina ok fundu þar Þórólf; var hann þá enn ófúinn ok enn trǫllsligsti at sjá; hann var blár sem Hel ok digr sem naut; ok er þeir vildu hrœra hann, þá fengu þeir hvergi rygat honum. Lét Þóroddr þá fœra undir hann brot, ok við þetta kómu þeir honum upp ór dysinni; síðan veltu þeir honum á fjǫru ofan ok kvistuðu þar bál mikit, slógu síðan eldi í ok veltu þar í Þórólfi ok brendu upp allt saman at kǫldum kolum, ok var þat þó lengi, at eigi orkaði eldr á Þórólf. Vindr var á hvass ok fauk askan víða, þegar brenna tók, en þeiri ǫsku, er þeir máttu, skǫruðu þeir á sjó út; ok er þeir hǫfðu þessu verki lokit, fóru þeir heim, ok váru þá náttmál, er Þóroddr kom heim á Kársstaði.

Váru þá konur at mjǫltum, ok er Þóroddr reið á stǫðulinn, hljóp kýr ein undan honum, ok brotnaði í fótrinn; þá var kýrin tekin, ok var svá mǫgr, at eigi þótti dræp; lét Þóroddr þá binda fótinn, en undan kúnni tók nyt alla; en er fótrinn kýrinnar var festr, var hón fœrð út í Úlfarsfell til feitingar, þvíat þar var hagi góðr, sem í eylandi væri. Kýrin gekk opt ofan í fjǫruna, þar sem bálit hafði verit, ok sleikði steinana, þar sem askan hafði fokit. Þat er sumra manna sǫgn, at þá er eyjamenn fóru utan eptir firði með skreiðarfarm, at þá sæi þeir kúna upp í hlíðina, ok naut annat apalgrátt at lit, en þess átti engi maðr ván. En um haustit ætlaði Þóroddr at drepa kúna; ok er menn skyldu sœkja hana, fannz hon eigi. Þóroddr lét opt leita hennar um haustit, ok fannz hon aldri; hugðu menn eigi annat, en kýrin mundi dauð eða stolin ella. Er skamt var til jóla, var þat einn morgin snemma þar á Kársstǫðum, at nautamaðr gekk til fjóss eptir vanða, at hann sá naut fyrir fjósdurum, ok kendi, at þar var þá komin kýrin en fótbrotna, er vant hafði verit; leiddi hann kúna á bás ok batt ok sagði síðan Þóroddi; hann gekk til fjóss, sá kúna ok hafði á hendr; þeir kendu kálf í kúnni, ok þótti þeim þá eigi dræp. Hafði Þóroddr þá ok skorit í bú sitt, sem hann bar nauðsyn til. En um várit, er lítit var af sumri, þá bar kýrin kálf, þat var kvíga; nǫkkuru síðarr bar hon kálf annan, ok var þat griðungr, ok komz hon nauðuliga frá — svá var hann mikill — ok litlu síðarr dó kýrin. Kálfr þessi enn mikli var borinn inn í stofu, var hann apalgrár at lit ok alleiguligr; var þá hvárrtveggi kálfrinn í stofunni, ok sá er fyrr var borinn. Kerling ein gǫmul var í stofunni; sú var fóstra Þórodds ok þá sjónlaus; hon þótti verit hafa framsýn á fyrra aldri, en er hon eldiz, var henni virt til gamalóra, þat er hon mælti; en þat gekk þó mart eptir, sem hon sagði. En er kálfrinn sá enn mikli var bundinn á gólfinu, kvað hann við hátt.

Ok er kerlingin heyrði þat, þá varð henni illt við ok mælti: "Þetta eru trǫlls læti, en eigi annars kvikendis, ok gerið svá vel, skerið vábeyðu þessa."

Þóroddr kvað þat eigi fœrt at skera kálfinn; segir allœliligan, ok kvað verða mundu ágæta naut, ef upp væri alinn. Þá kvað kálfrinn við í annat sinn.

Þá mælti kerling ok flugði ǫll: "Fóstri minn!" sagði hon, "láttu skera kálfinn, þvíat vér munum illt af honum hljóta, ef hann er upp alinn."

Hann svarar: "Skera skal kálfinn, ef þú vill, fóstra!"

Var þá borinn út hvárrtveggi kálfrinn; lét Þóroddr þá skera kvígukálfinn ok bera hinn út í hlǫðu; ok bauð Þóroddr varnað á, at engi skyldi segja kerlingu, at kálfrinn lifði. Kálfr þessi óx dagvǫxtum, svá at um várit, er kálfar váru út látnir, þá var hann eigi minni en þeir, er alnir váru á ǫndverðum vetri; hann hljóp mikit í tǫðunni, er hann kom út, ok beljaði hátt, sem griðungr gylli, svá at gǫrla heyrði í hús inn.

Þá mælti kerlingin: "Þat var þó, at trǫllit var eigi drepit, ok munu vér meira illt af honum hljóta, en vér mættim orð eptir senda."

Kálfrinn óx skjótt ok gekk í túni um sumarit; var hann um haustit svá mikill, at færi vetrgǫmul naut váru stœri; hann var hyrndr vel ok allra nauta fríðastr at sjá. Griðungrinn var kallaðr Glæsir; er hann var tvévetr, var hann svá mikill sem fimm vetra gamlir yxn. Hann var jafnan heima með kúneytum, ok hvert sinn, er Þóroddr kom á stǫðul, gekk Glæsir at honum ok daunsnaði um hann, ok sleikði um klæði hans, en Þóroddr klappaði um hann; hógværr var hann bæði við menn ok fé sem sauðr, en jafnan er hann beljaði, lét hann stórum afskræmiliga; en er kerling heyrði hann, brá henni jafnan mjǫk við. Þá er Glæsir var fjǫgurra vetra gamall, gekk hann eigi undan konum, bǫrnum eða ungmennum, en ef karlar gengu at honum, reygðiz hann við ok lét ótrúliga, en gekk undan þeim í þraut. Þat var einn dag, er Glæsir kom heim á stǫðul, at hann gall ákafliga hátt, at svá gǫrla heyrði inn í húsin sem hjá væri. Þóroddr var í stofu ok svá kerling.

Hon andvarpaði mjǫk ok mælti: "Eigi virðir þú mikils orð mín í því, at láta drepa griðunginn, fóstri!" segir hon.

Þóroddr svarar: "Uni þú nú vel við, fóstra mín! nú skal Glæsir lifa til hausts, en þá skal hann drepa, er hann hefir fengit sumarholdin."

"Þá mun of seint," sagði hon.

"Vant er þat at sjá," sagði Þóroddr.

Ok er þau tǫluðu þetta, kvað griðungrinn við ok lét enn verr en fyrr. Þá kvað kerling vísu þessa:

Þóroddr svarar: "Gamalœr geriz þú nú, fóstra! ok muntu eigi þat sjá."

Hon kvað:

"Ekki mun svá verða, fóstra!" sagði hann.

"Því er verr, at svá mun verða", sagði hon.

Þat var um sumarit, at Þóroddr hafði látit raka tǫðu sína alla í stórsæti, at þá kom á regn mikit; en um morguninn, er menn kómu út, sá þeir at Glæsir var kominn í tún, ok var stokkrinn af hornum hans, er á hafði feldr verit, er hann tók at ýgjaz. Hann hafði týnt venju sinni, þvíat hann var aldri vanr at granda heyinu, þó at hann gengi í tǫðunni; en nú hljóp hann at sátunum ok stakk hornunum undir botnana ok hóf upp sætit ok dreifði svá um vǫllinn; tók hann þegar aðra, er ǫnnur var brotin, ok fór svá beljandi um vǫllinn ok lét ǫskurliga, ok stóð mǫnnum svá mikil ógn af honum, at engi þorði til at fara, at reka hann ór tǫðunni. Var þá sagt Þóroddi, hvat Glæsir hafðiz at: hann hljóp út þegar ok tók upp birkirapt mikinn ok reiddi um ǫxl, svá at hann helt um skálmirnar, ok hljóp ofan á vǫllinn at griðunginum. En er Glæsir sá hann, nam hann staðar ok sneriz við honum. Þá herstiz Þóroddr á hann, en griðungrinn gekk eigi undan at heldr. Þá hóf Þóroddr upp raptinn ok laust milli horna honum svá mikit hǫgg, at raptrinn gekk sundr í skálmunum; en við hǫggit brá Glæsi svá, at hann hljóp at Þóroddi. En Þóroddr fekk tekit hornin ok veik honum hjá sér, ok fóru þeir svá um hríð, at Glæsir sótti eptir, en Þóroddr fór undan, ok brá honum á ýmsar hliðar sér, allt þar til er Þóroddr tók at mœðaz, þá hljóp hann upp á háls griðunginum ok spenti hǫndum niðr undir kverkina, en lá fram á hǫfuð griðunginum milli hornanna, ok ætlar svá at mœða hann. En griðungrinn hljóp aptr ok fram um vǫllinn með hann. Þá sá heimamenn Þórodds, at í óefni var komit með þeim, en þeir þorðu eigi til at fara vápnlausir; gengu þeir þá inn eptir vápnum, ok er þeir kómu út, hljópu þeir ofan á vǫllinn með spjót ok ǫnnur vápn. En er griðungrinn sá þat, rak hann hǫfuðit niðr milli fóta sér ok snaraðiz við, svá at hann fekk komit ǫðru horninu undir hann Þórodd; síðan brá hann upp hǫfðinu svá snart, at fótahlutinum Þórodds sló á lopt, svá at hann stóð nær á hǫfði á hálsi griðunginum. En er Þóroddi sveif ofan, vatt Glæsir undir hann hǫfðinu, ok kom annat hornit á kviðinn, svá at þegar stóð á kafi; lét Þóroddr þá laust hǫndunum, en griðungrinn rak við skræk mikinn ok hljóp ofan til árinnar eptir vellinum. Heimamenn Þórodds hljópu eptir Glæsi ok eltu hann um þvera skriðuna Geirvǫr ok allt þar til, er þeir kómu at feni einu fyrir neðan bœinn at Hellum, þar hljóp griðungrinn út á fenit ok sǫkk svá, at hann kom aldri upp síðan, ok heitir þar síðan Glæsiskelda. En er heimamenn kómu aptr á vǫllinn, var Þóroddr á brottu þaðan; hafði hann gengit heim til bœjar, en er þeir kómu heim, lá Þóroddr inni í rúmi sínu ok var þá andaðr; var hann fœrðr til kirkju. Kárr, sonr Þórodds, tók við búi eptir fǫður sinn í Álptafirði ok bjó þar lengi síðan, ok við hann er kendr bœrinn á Kársstǫðum.

Guðleifr hét maðr, hann var sonr Guðlaugs ens auðga ór Straumfirði, bróðir Þorfinns, er Sturlungar eru frá komnir. Guðleifr var farmaðr mikill; hann átti knǫrr mikinn, en annan Þórólfr, sonr Eyra-Lopts, þá er þeir bǫrðuz við Gyrð, son Sigvalda jarls; þá lét Gyrðr auga sitt. Þat var ofarliga á dǫgum Óláfs ens helga, at Guðleifr hafði kaupferð vestr til Dyflinnar; en er hann sigldi vestan, ætlaði hann til Íslands; hann sigldi fyrir vestan Írland ok fekk austanveðr ok landnyrðinga, ok rak þá langt vestr í haf ok í útsuðr, svá at þeir vissu ekki til landa; en þá var mjǫk áliðit sumar, ok hétu þeir mǫrgu, at þá bæri ór hafinu. Ok þá kom þar, at þeir urðu við land varir; þat var mikit land, en eigi vissu þeir, hvert land þat var. Þat ráð tóku þeir Guðleifr, at þeir sigldu at landinu, þvíat þeim þótti illt at eiga lengr við hafsmegnit. Þeir fengu þar hǫfn góða; ok er þeir hǫfðu þar litla stund við land verit, þá koma menn til fundar við þá; þeir kendu þar engan mann, en helzt þótti þeim, sem þeir mælti írsku; brátt kom til þeira svá mikit fjǫlmenni, at þat skipti mǫrgum hundruðum. Þeir tóku þá hǫndum alla ok bundu ok ráku þá síðan á land upp. Þá váru þeir fœrðir á mót eitt ok dœmt um þá. Þat skilðu þeir, at sumir vildu, at þeir væri drepnir, en sumir vildu, at þeim væri skipt á vistir ok væri þeir þjáðir. Ok er þetta var kært, sjá þeir, hvar reið flokkr manna, ok var þar borit merki í flokkinum; þóttuz þeir þá vita, at hǫfðingi nǫkkurr mundi vera í flokkinum; ok er flokk þenna bar þangat at, sá þeir, at undir merkinu reið mikill maðr ok garpligr, ok var þó mjǫk á efra aldr ok hvítr fyrir hærum. Allir menn, er þar váru fyrir, hnigu þeim manni ok fǫgnuðu sem herra sínum; fundu þeir þá brátt, at þangat var skotit ǫllum ráðum ok atkvæðum, sem hann var. Síðan sendi þessi maðr eptir þeim Guðleifi; ok er þeir kómu fyrir þenna mann, þá mælti hann til þeira á norrœnu ok spyrr, hvaðan af lǫndum þeir væri. Þeir sǫgðu, at þeir væri flestir íslenzkir. Þessi maðr spurði, hverir þeir væri enir íslenzku menn; gekk Guðleifr þá fyrir þenna mann ok kvaddi hann, en hann tók því vel ok spurði, hvaðan af Íslandi þeir væri. Guðleifr sagði, at hann væri ór Borgarfirði; þá spurði hann, hvaðan ór Borgarfirði hann væri; en Guðleifr segir honum þat. Eptir þat spurði þessi maðr vandliga eptir sérhverjum enna stœrri manna í Borgarfirði ok Breiðafirði. Ok er þeir tǫluðu þetta, spyrr hann eptir Snorra goða ok Þuríði frá Fróðá, systur hans, ok hann spurði vandliga eptir ǫllum hlutum frá Fróðá ok mest at sveininum Kjartani, er þá var bóndi at Fróðá. Landsmenn kǫlluðu í ǫðrum stað, at nǫkkut ráð skyldi gera fyrir skipshǫfninni. Eptir þat gekk þessi maðr enn mikli í brott frá þeim ok nefndi með sér tólf menn af sínum mǫnnum, ok sátu þeir langa hríð á tali. Eptir þat gengu þeir til mannfundarins.

Þá mælti enn mikli maðr til þeira Guðleifs: "Vér landsmenn hǫfum talat nǫkkut um mál yður, ok hafa landsmenn nú gefit yðvart mál á mitt vald, en ek vil nú gefa yðr fararleyfi þangat, sem þér vilið fara; en þóat yðr þykki nú mjǫk á liðit sumar, þá vil ek þó þat ráða yðr, at þér látið á brott heðan, þvíat hér er folk ótrútt ok illt viðreignar: en þeim þykkja áðr brotin lǫg á sér."

Guðleifr mælti: "Hvat skulum vér til segja, ef oss verðr auðit at koma til ættjarða várra, hverr oss hafi frelsi gefit?"

Hann svarar: "Þat mun ek yðr eigi segja, þvíat ek ann eigi þess frændum mínum ok fóstbrœðrum, at þeir hafi hingat þvílíka ferð, sem þér munduð haft hafa, ef þér nytið eigi mín við; en nú er svá komit aldri mínum," sagði hann, "at þat er á engri stundu ørvænt, nær elli stígr yfir hǫfuð mér; en þóat ek lifa enn um stundar sakir, þá eru hér á landi ríkari menn en ek, þeir er lítinn frið munu gefa útlendum mǫnnum, þóat þeir sé eigi hingat nálægir, sem þér eruð at komnir."

Síðan lét þessi maðr búa skipit með þeim ok var þar við til þess, er byrr kom, sá er þeim var hagstœðr út at taka.

En áðr þeir Guðleifr skilðu, tók þessi maðr gullhring af hendi sér ok fær í hendr Guðleifi, ok þar með gott sverð; en síðan mælti hann við Guðleif: "Ef þér verðr auðit at koma til fóstrjarðar þinnar, þá skaltu fœra sverð þetta Kjartani, bóndanum at Fróðá, en hringinn Þuríði, móður hans."

Guðleifr mælti: "Hvat skal ek til segja, hverr þeim sendi þessa gripi?"

Hann svarar: "Seg, at sá sendi, at meiri vinr var húsfreyjunnar at Fróðá en goðans at Helgafelli, bróður hennar. En ef nǫkkurr þykkiz vita þar af, hverr þessa gripi hefir átta, þá seg þau mín orð, at ek banna hverjum manni at fara á minn fund, þvíat þat er en mesta ófœra, nema mǫnnum takiz þann veg giptusamliga um landtǫkuna, sem yðr hefir tekiz; þvíat hér er land vítt ok illt til hafna, en ráðinn ófriðr allstaðar útlendum mǫnnum, nema svá beri til, sem nú hefir orðit."

Eptir þetta sigldu þeir Guðleifr í haf ok tóku Írland síð um haustit ok váru í Dyflinni um vetrinn; en um sumarit sigldu þeir til Íslands, ok fœrði Guðleifr þá af hǫndum gripina, ok hafa menn þat fyrir satt, at þessi maðr hafi verit Bjǫrn Breiðvíkingakappi; en engi ǫnnur sannendi hafa menn til þess, nema þau, sem nú váru sǫgð.

Snorri goði bjó í Tungu tuttugu vetr ok hafði hann fyrst heldr ǫfundsamt setr, meðan þeir lifðu stórbokkarnir, Þorsteinn Kuggason ok Þorgils Hǫlluson, ok enn fleiri enir stœrri menn, þeir er óvinir hans váru. Kemr hann ok víða við margar sǫgur. Hann kemr við Laxdœlasǫgu, sem mǫrgum er kunnigt. Hann var enn mesti vinr Guðrúnar Ósvífrsdóttur ok sona hennar. Hann kemr ok við Heiðarvígasǫgu, ok veitti mest manna Barða eptir Heiðarvíg, annarr en Guðmundr enn ríki. En er Snorri goði tók at eldaz, þá tóku at vaxa virðingar hans ok vinsœldir, ok bar þat til þess, at þá fækkuðuz ǫfundarmenn hans. Þat bœtti um vinsœldir, at hann batt tengðir við enu mestu stórmenni í Breiðafirði ok víðar annarsstaðar. Hann gipti Sigríði, dóttur sína, Brandi enum ǫrva Vermundarsyni; hana átti síðarr Kolli Þormóðar sonr, Þorlákssonar á Eyri, ok bjǫggu þau í Bjarnarhǫfn. Unni, dóttur sína, gipti hann Víga-Barða; hana átti síðarr Sigurðr, sonr Þóris hunds, ór Bjarkey á Hálogalandi; ok var þeira dóttir Rannveig, er átti Jón, sonr Árna Árna sonar, Arnmóðssonar; ok var þeira sonr Viðkunnr ór Bjarkey, er einn hefir gǫfgastr verit lendra manna í Nóregi. Snorri goði gipti Þórdísi, dóttur sína, Bolla Bollasyni, ok eru af þeim komnir Gilsbekkingar.

Hallberu, dóttur sína, gipti Snorri Þórði, syni Sturlu Þjóðrekssonar; þeira dóttir var Þuríðr, er átti Hafliði Másson, ok er þaðan komin mikil ætt. Þóru, dóttur sína, gipti Snorri Keru-Bersa, syni Halldórs Óláfssonar ór Hjarðarholti; hana átti síðan Þorgrímr sviði, ok er þaðan komin mikil ætt ok gǫfug. En aðrar dœtr Snorra goða váru giptar at honum dauðum. Þuríði ena spǫku, Snorradóttur, átti Gunnlaugr, sonr Steinþórs af Eyri. Guðrúnu, dóttur Snorra goða, átti Kálfr af Sólheimum.

Halldóru Snorradóttur átti Þorgeirr ór Ásgarðshólum. Álǫfu Snorradóttur átti Jǫrundr Þorfinnsson, bróðir Guðlaugs ór Straumfirði. Halldórr var gǫfgastr sona Snorra goða, hann bjó í Hjarðarholti í Laxárdal, frá honum eru komnir Sturlungar ok Vatnsfirðingar. Þóroddr var annarr gǫfgastr sonr Snorra goða, hann bjó at Spákonufelli á Skagastrǫnd. Máni, sonr Snorra, bjó á Sauðafelli; hans sonr var Ljótr, er kallaðr var Mána-Ljótr, hann var kallaðr mestr sonarsona Snorra goða. Þorsteinn, sonr Snorra goða, bjó at Laugarbrekku, ok eru frá honum komnir Ásbirningar í Skagafirði ok mikil ætt. Þórðr kausi, sonr Snorra goða, bjó í Dufgusdal. Eyjólfr, sonr Snorra goða, bjó á Lambastǫðum á Mýrum. Þorleifr, sonr Snorra goða, bjó á Meðalfellsstrǫnd; frá honum eru komnir Ballæringar. Snorri, sonr Snorra goða, bjó í Sælingsdalstungu eptir fǫður sinn. Kleppr hét sonr Snorra goða, ok vitu menn eigi bústað hans, ok eigi vitu vér manna frá honum komit, svá at sǫgur gangi frá.

Snorri goði andaðiz í Sælingsdalstungu, einum vetri eptir fall Ólafs konungs ens helga; hann var þar jarðaðr at kirkju þeiri, er hann hafði gera látit; en þá er kirkjugarðrinn var grafinn, váru bein hans upp tekin ok fœrð ofan til þeirar kirkju, sem nú er þar; þá var þar við stǫdd Guðný Bǫðvarsdóttir, móðir þeira Sturlusona, Snorra, Þórðar ok Sighvats, ok sagði hon svá frá, at þat væri meðalmanns bein ok eigi stór. Þá váru þar ok upp tekin bein Barkar ens digra, fǫðurbróður Snorra goða, ok kvað hon þau vera ákaflega mikil. Þá váru ok upp tekin bein Þórdísar kerlingar, dóttur Þorbjarnar súrs, móður Snorra goða, ok sagði Guðný þau vera lítil kvennmannabein, ok svá svǫrt sem sviðin væri, ok váru þau bein ǫll grafin niðr þar sem nú stendr kirkjan. Ok lýkr þar sǫgu Þórsnesinga, Eyrbyggja ok Álptfirðinga.