Bókastaðir

En er vára tók, sá þeir einn morgin snemma, at fjölði húðkeipa reri sunnan fyrir nesit, svá margt sem kolum væri sáit fyrir Hópit. Var þá ok veift af hverju skipi trjánum.

Þeir Karlsefni brugðu þá skjöldum upp, ok er þeir fundust, tóku þeir kaupstefnu sín á milli, ok vildi þat fólk helzt hafa rautt skrúð. Þeir höfðu móti at gefa skinnavöru ok algrá skinn. Þeir vildu ok kaupa sverð ok spjót, en þat bönnuðu þeir Karlsefni ok Snorri. Þeir Skrælingar tóku spannarlangt rautt skrúð fyrir ófölvan belg ok bundu um höfuð sér. Gekk svá kaupstefna þeira um hríð. Þá tók at fættast skrúðit með þeim Karlsefni, ok skáru þeir þá svá smátt í sundr, at eigi var breiðara en þvers fingrar, ok gáfu Skrælingar þó jafnmikit fyrir sem áðr eða meira.

Þat bar til, at griðungr hljóp ór skógi, er þeir Karlsefni áttu, ok gellr hátt. Þetta fælast Skrælingar ok hlaupa út á keipana ok reru síðan suðr fyrir landit. Verðr þá ekki vart við þá þrjár vikur í samt.

En er sjá stund var liðin, sjá þeir fara sunnan mikinn fjölða Skrælingaskipa, svá sem straumr stæði. Var þá trjánum öllum veift andsælis, ok ýla upp allir mjök hátt. Þá tóku þeir Karlsefni rauðan skjöld ok báru at móti.

Skrælingar hlupu af skipum, ok síðan gengu þeir saman ok börðust. Varð þar skothríð hörð, því at Skrælingar höfðu valslöngur.

Þat sá þeir Karlsefni, at Skrælingar færðu upp á stöng knött stundar mikinn, því nær til at jafna sem sauðarvömb, ok helzt blán at lit, ok fleygðu af stönginni upp á landit yfir lið þeira Karlsefnis, ok lét illiliga við, þar sem niðr kom.

Við þetta sló ótta miklum á Karlsefni ok allt lið hans, svá at þá fýsti einskis annars en flýja ok halda undan upp með ánni, því at þeim þótti lið Skrælinga drífa at sér öllum megin, ok létta eigi fyrr en þeir koma til hamra nökkurra ok veittu þar viðtöku harða.

Freydís kom út ok sá, at þeir Karlsefni heldu undan, ok kallaði: " Hví rennið þér undan þessum auvirðismönnum, svá gildir menn sem þér eruð, er mér þætti sem þér mættið drepa niðr svá sem búfé? Ok ef ek hefða vápn, þætti mér sem ek skylda betr berjast en einnhverr yðvar. "

Þeir gáfu engan gaum hennar orðum. Freydís vildi fylgja þeim ok varð seinni, því at hon var eigi heil. Gekk hon þó eftir þeim í skóginn, en Skrælingar sækja at henni. Hon fann fyrir sér mann dauðan. Þar var Þorbrandr Snorrason, ok stóð hellusteinn í höfði honum. Sverðit lá bert í hjá honum. Tók hon þat upp ok býst at verja sik. Þá kómu Skrælingar at henni. Hon dró þá út brjóstit undan klæðunum ok slettir á beru sverðinu. Við þetta óttast Skrælingar ok hljópu undan á skip sín ok reru í brott. Þeir Karlsefni finna hana ok lofa happ hennar.

Tveir menn fellu af þeim Karlsefni, en fjölði af þeim Skrælingum. Urðu þeir Karlsefni ofrliði bornir ok fóru nú heim eftir þetta til búða sinna ok bundu sár sín ok íhuga, hvat fjölmenni þat mundi verit hafa, er at þeim sótti af landinu ofan. Sýnist þeim nú sem þat eina mun liðit verit hafa, er af skipunum kom, en hitt fólkit mun verit hafa sjónhverfingar.

Þeir Skrælingar fundu ok mann dauðan, ok lá öx í hjá. Einn þeira tók upp öxina ok höggr með tré ok þá hverr at öðrum, ok þótti þeim vera gersimi ok bíta vel. Síðan tók einn ok hjó í stein, svá at brotnaði öxin, ok þá þótti þeim engu nýt, er eigi stóðst grjótit, ok köstuðu niðr.

Þeir Karlsefni þóttust nú sjá, þótt þar væri landskostir góðir, at þar myndi jafnan ótti og ófriðr á liggja af þeim, er fyrir bjuggu.

Síðan bjuggust þeir á brottu ok ætluðu til síns lands ok sigldu norðr fyrir landit ok fundu fimm Skrælinga í skinnhjúpum, sofnaða, nær sjó. Þeir höfðu með sér stokka ok í dýramerg, dreyra blandinn. Þóttust þeir Karlsefni þat skilja, at þessir menn myndi hafa verit gervir brott af landinu. Þeir drápu þá. Síðan fundu þeir Karlsefni nes eitt ok á fjölða dýra. Var nesit at sjá sem mykiskán væri, af því at dýrin lágu þar um nætrnar.

Nú koma þeir Karlsefni aftr í Straumfjörð, ok váru þar fyrir alls gnóttir þess, er þeir þurftu at hafa.

Þat er sumra manna sögn, at þau Bjarni ok Guðríðr hafi þar eftir verit ok tíu tigir manna með þeim ok hafi eigi farit lengra, en þeir Karlsefni ok Snorri hafi suðr farit ok fjórir tigir manna með þeim ok hafi eigi lengr verit í Hópi en vart tvá mánuði ok hafi sama sumar aftr komit.

Karlsefni fór þá einu skipi at leita Þórhalls veiðimanns, en annat liðit var eftir, ok fóru þeir norðr fyrir Kjalarnes, ok berr þá fyrir vestan fram, ok var landit á bakborða þeim. Þar váru þá eyðimerkr einar allt at sjá fyrir þeim ok nær hvergi rjóðr í. Ok er þeir höfðu lengi farit, fellr á af landi ofan ór austri ok í vestr. Þeir lögðu inn í árósinn ok lágu við inn syðra bakkann.

Þat var einn morgin, er þeir Karlsefni sá fyrir ofan rjóðrit flekk nökkurn, sem glitraði við þeim, ok æpðu þeir á þat. Þat hrærðist, ok var þat einfætingr ok skauzt ofan á þann árbakkann, sem þeir lágu við. Þorvaldr Eiríksson rauða sat við stýri, ok skaut einfætingr ör í smáþarma honum.

Þorvaldr dró út örina ok mælti: " Feitt er um ístruna. Gott land höfum vér fengit kostum, en þó megum vér varla njóta. " Þorvaldr dó af sári þessu litlu síðar.

Þá hleypr einfætingr á braut ok suðr aftr. Þeir Karlsefni fóru eftir honum ok sá hann stundum. Þat sá þeir síðast til hans, at hann hljóp á vág nökkurn. Þá hurfu þeir Karlsefni aftr. Þá kvað einn maðr kviðling þenna:

Þeir fóru þá í brott ok norðr aftr ok þóttust sjá Einfætingaland. Vildu þeir þá eigi hætta liði sínu lengra. Þeir ætluðu öll ein fjöll, þau, er í Hópi váru, ok þessi, er nú fundu þeir, ok þat stæðist mjök svá á ok væri jafnlangt ór Straumfirði beggja vegna.

Inn þriðja vetr váru þeir í Straumfirði. Gengu menn þá mjök í sveitir, ok varð þeim til um konur, ok vildu þeir, er ókvæntir váru, sækja til í hendr þeim, sem kvæntir váru, ok stóð af því in mesta óró. Þar kom til it fyrsta haust Snorri, sonr Karlsefnis, ok var hann þá þrévetr, er þeir fóru brott.

Þá er þeir silgdu af Vínlandi, tóku þeir suðræn veðr ok hittu þá Markland ok fundu þar Skrælinga fimm, ok var einn skeggjaðr, konur váru tvær ok börn tvau. Tóku þeir Karlsefni sveinana, en hinir kómust undan, ok sukku þeir Skrælingar í jörð niðr. Sveina þessa tvá höfðu þeir með sér. Þeir kenndu þeim mál, ok váru skírðir. Þeir nefndu móður sína Vethildi ok föður Óvægi. Þeir sögðu, at konungar stjórnuðu Skrælingum, ok hét annarr þeira Avaldamon, en annarr Avaldidida. Þeir kváðu þar engin hús. Lágu menn þar í hellum eða holum. Þeir sögðu þar liggja land öðrum megin gagnvart sínu landi, er þeir menn byggðu, er váru í hvítum klæðum ok báru stangir fyrir sér, ok váru festar við flíkr ok æpðu hátt, ok ætla menn, at þat hafi verit Hvítramannaland eða Írland it mikla.

Nú kómu þeir til Grænlands ok eru með Eiríki rauða um vetrinn.

Þá Bjarna Grímólfsson bar í Írlandshaf ok kómu í maðksjó, ok sökk drjúgum skipit undir þeim. Þeir höfðu bát þann, er bræddr var með seltjöru, því at þar fær eigi sjómaðkr á. Þeir gengu í bátinn, ok sá þeir þá, at þeim mátti hann eigi öllum vinnast.

Þá mælti Bjarni: " Af því at bátrinn tekr eigi meira en helming manna várra, þá er þat mitt ráð, at menn sé hlutaðir í bátinn, því at þetta skal ekki fara at mannvirðingu. "

Þetta þótti öllum svá drengiliga boðit, at engi vildi móti mæla. Gerðu þeir svá, at þeir hlutuðu mennina, ok hlaut Bjarni at fara í bátinn ok helmingr manna með honum, því at bátrinn tók ekki meira.

En er þeir váru komnir í bátinn, þá mælti einn íslenzkr maðr, er þá var í skipinu ok Bjarna hafði fylgt af Íslandi: " Ætlar þú, Bjarni, hér at skiljast við mik? "

Bjarni svaraði: " Svá verðr nú at vera. "

Hann svaraði: " Öðru hézt þú föður mínum, þá er ek fór af Íslandi með þér, en skiljast svá við mik, þá er þú sagðir, at eitt skyldi ganga yfir okkr báða. "

Bjarni svaraði: " Eigi skal ok svá vera. Gakk þú hingat í bátinn, en ek mun upp fara í skipit, því at ek sé, at þú ert svá fúss til fjörsins. "

Gekk Bjarni þá upp í skipit, en þessi maðr í bátinn, ok fóru þeir síðan leiðar sinnar, til þess er þeir kómu til Dyflinnar í Írlandi, ok sögðu þar þessa sögu.

En þat er flestra manna ætlan, at Bjarni ok þeir menn, sem í skipinu váru með honum, hafi látizt í maðksjónum, því at ekki spurðist til þeira síðan.

Annat sumar eftir fór Karlsefni til Íslands ok Guðríðr með honum ok fór heim í Reynines. Móður hans þótti sem hann hefði lítt til kostar tekit, ok var hon eigi heima inn fyrsta vetr. En er hon reyndi, at Guðríðr var kvenskörungr mikill, fór hon heim, ok váru samfarar þeira góðar.

Dóttir Snorra Karlsefnissonar var Hallfríðr, móðir Þorláks byskups Runólfssonar. Þau áttu son, er Þorbjörn hét. Hans dóttir hét Þórunn, móðir Bjarnar byskups. Þorgeirr hét sonr Snorra Karlsefnissonar, faðir Yngvildar, móður Brands byskups ins fyrra.

Ok lýkr hér þessi sögu.