Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 1

Óláfr hét herkonungr, er kallaðr var Óláfr hvíti. Hann var sonr Ingjalds konungs Helgasonar, Óláfssonar, Guðrǫðarsonar, Hálfdanarsonar hvítbeins Upplendingakonungs.Hann var sonr Ingjalds konungs Helgasonar, Óláfssonar, Guðröðarsonar, Hálfdanarsonar hvítbeins Upplendingakonungs.

Óláfr herjaði í vestrvíking ok vann Dyflinni á Írlandi ok Dyflinnarskíri. Þar gerðist hann konungr yfir. Hann fekk Auðar djúpúðgu, dóttur Ketils flatnefs, Bjarnarsonar bunu, ágæts manns ór Nóregi. Þorsteinn rauðr hét sonr þeira.

Óláfr fell á Írlandi í orrostu, en Auðr ok Þorsteinn fóru þá í Suðreyjar. Þar fekk Þorsteinn Þuríðar, dóttur Eyvindar Austmanns, systur Helga ins magra. Þau áttu mǫrg bǫrn.Þau áttu mörg börn.

Þorsteinn gerðist herkonungr. Hann réðst til lags með Sigurði jarli inum ríka, syni Eysteins glumru. Þeir unnu Katanes ok Suðrland, Ross ok Meræfi ok meir en hálft Skotland. Gerðist Þorsteinn þar konungr yfir, áðr Skotar sviku hann, ok fell hann þar í orrostu.

Auðr var þá á Katanesi, er hon spurði fall Þorsteins. Hon lét þá gera knǫrr í skógi á laun, ok er hon var búin, helt hon út í Orkneyjar.Hon lét þá gera knörr í skógi á laun, ok er hon var búin, helt hon út í Orkneyjar. Þar gifti hon Gró, dóttur Þorsteins rauðs. Hon var móðir Grélaðar, er Þorfinnr jarl hausakljúfr átti.

Eftir þat fór Auðr at leita Íslands. Hon hafði á skipi tuttugu karla frjálsa. Auðr kom til Íslands ok var inn fyrsta vetr í Bjarnarhǫfn með Birni, bróður sínum.Auðr kom til Íslands ok var inn fyrsta vetr í Bjarnarhöfn með Birni, bróður sínum. Síðan nam Auðr ǫll Dalalǫnd milli Dǫgurðarár ok Skraumuhlaupsár.Síðan nam Auðr öll Dalalönd milli Dögurðarár ok Skraumuhlaupsár. Hon bjó í Hvammi. Hon hafði bœnahald í Krosshólum.Hon hafði bænahald í Krosshólum. Þar lét hon reisa krossa, því at hon var skírð ok vel trúuð. Með henni kómu út margir gǫfgir menn, þeir er herteknir hǫfðu verit í vestrvíking ok váru kallaðir ánauðgir.Með henni kómu út margir göfgir menn, þeir er herteknir höfðu verit í vestrvíking ok váru kallaðir ánauðgir.

Einn af þeim hét Vífill. Hann var ættstórr maðr ok hafði verit hertekinn fyrir vestan haf ok var kallaðr ánauðigr, áðr Auðr leysti hann. Ok er Auðr gaf bústaði skipverjum sínum, þá spurði Vífill, hví Auðr gæfi honum engan bústað sem ǫðrum mǫnnum.Ok er Auðr gaf bústaði skipverjum sínum, þá spurði Vífill, hví Auðr gæfi honum engan bústað sem öðrum mönnum. Auðr kvað þat eigi mundu skipta, kallaði hann þar gǫfgan mundu þykkja, sem hann væri.Auðr kvað þat eigi mundu skipta, kallaði hann þar göfgan mundu þykkja, sem hann væri. Hon gaf honum Vífilsdal, ok bjó hann þar. Hann átti þá konu, er hét - - - -. Þeira synir váru þeir Þorbjǫrn ok Þorgeirr.Þeira synir váru þeir Þorbjörn ok Þorgeirr. Þeir váru efniligir menn ok óxu upp með fǫður sínum.Þeir váru efniligir menn ok óxu upp með föður sínum.

Chapter 2

Þorvaldr hét maðr. Hann var sonr Ásvalds Úlfssonar, Øxna-Þórissonar.Hann var sonr Ásvalds Úlfssonar, Öxna-Þórissonar. Eiríkr rauði hét sonr hans. Þeir feðgar fóru af Jaðri til Íslands fyrir víga sakar ok námu land á Hornstrǫndum ok bjuggu at Drǫngum.Þeir feðgar fóru af Jaðri til Íslands fyrir víga sakar ok námu land á Hornströndum ok bjuggu at Dröngum. Þar andaðist Þorvaldr.

Eiríkr fekk þá Þjóðhildar, dóttur Jǫrundar Úlfssonar ok Þorbjargar knarrarbringu, er þá átti Þorbjǫrn inn haukdœlski.Eiríkr fekk þá Þjóðhildar, dóttur Jörundar Úlfssonar ok Þorbjargar knarrarbringu, er þá átti Þorbjörn inn haukdælski. Réðst Eiríkr þá norðan ok ruddi land í Haukadal ok bjó á Eiríksstǫðum hjá Vatnshorni.Réðst Eiríkr þá norðan ok ruddi land í Haukadal ok bjó á Eiríksstöðum hjá Vatnshorni.

Þá felldu þrælar Eiríks skriðu á bœ Valþjófs á Valþjófsstǫðum.Þá felldu þrælar Eiríks skriðu á bæ Valþjófs á Valþjófsstöðum. Eyjólfr saurr, frændi hans, drap þrælana hjá Skeiðsbrekkum upp frá Vatnshorni. Fyrir þat vá Eiríkr Eyjólf saur. Hann vá ok Hólmgǫngu-Hrafn at Leikskálum.Hann vá ok Hólmgöngu-Hrafn at Leikskálum. Geirsteinn ok Oddr á Jǫrva, frændi Eyjólfs, mæltu eftir hann.Geirsteinn ok Oddr á Jörva, frændi Eyjólfs, mæltu eftir hann.

Þá var Eiríkr gerr brott ór Haukadal. Hann nam þá Brokey ok Øxney ok bjó at Trǫðum í Suðrey inn fyrsta vetr.Hann nam þá Brokey ok Öxney ok bjó at Tröðum í Suðrey inn fyrsta vetr. Þá léði hann Þorgesti setstokka. Síðan fór Eiríkr í Øxney ok bjó á Eiríksstǫðum.Síðan fór Eiríkr í Öxney ok bjó á Eiríksstöðum. Þá heimti hann setstokkana ok náði eigi. Eiríkr sótti setstokkana á Breiðabólstað, en Þorgestr fór eftir honum. Þeir bǫrðust skammt frá garði at Drǫngum.Þeir börðust skammt frá garði at Dröngum. Þar fellu tveir synir Þorgests ok nǫkkurir menn aðrir.Þar fellu tveir synir Þorgests ok nökkurir menn aðrir.

Eftir þat hǫfðu hvárirtveggju setu fjǫlmenna.Eftir þat höfðu hvárirtveggju setu fjölmenna. Styrr veitti Eiríki ok Eyjólfr ór Svíney, Þorbjǫrn Vífilsson ok synir Þorbrands ór Álftafirði, en Þorgesti veittu synir Þórðar gellis ok Þorgeirr ór Hítardal, ok Áslákr ór Langadal ok Illugi, sonr hans.Styrr veitti Eiríki ok Eyjólfr ór Svíney, Þorbjörn Vífilsson ok synir Þorbrands ór Álftafirði, en Þorgesti veittu synir Þórðar gellis ok Þorgeirr ór Hítardal, ok Áslákr ór Langadal ok Illugi, sonr hans.

Þeir Eiríkr urðu sekir á Þórsnessþingi. Hann bjó skip í Eiríksvági, en Eyjólfr leyndi honum í Dímunarvági, meðan þeir Þorgestr leituðu hans um eyjarnar. Þeir Þorbjǫrn ok Eyjólfr ok Styrr fylgðu Eiríki út um eyjarnar, ok skilðust þeir með inni mestu vináttu.Þeir Þorbjörn ok Eyjólfr ok Styrr fylgðu Eiríki út um eyjarnar, ok skilðust þeir með inni mestu vináttu. Kveðst Eiríkr þeim skyldu verða at þvílíku trausti, ef hann mætti sér við koma ok kynni þeir hans at þurfa. Hann sagði þeim, at hann ætlaði at leita lands þess, er Gunnbjǫrn, sonr Úlfs kráku, sá, er hann rak vestr um haf ok hann fann Gunnbjarnarsker.Hann sagði þeim, at hann ætlaði at leita lands þess, er Gunnbjörn, sonr Úlfs kráku, sá, er hann rak vestr um haf ok hann fann Gunnbjarnarsker. Hann kveðst aftr mundu leita til vina sinna, ef hann fyndi landit.

Sigldi Eiríkr á haf undan Snæfellsjǫkli.Sigldi Eiríkr á haf undan Snæfellsjökli. Hann kom útan at jǫkli þeim, er heitir Bláserkr.Hann kom útan at jökli þeim, er heitir Bláserkr. Hann fór þaðan suðr at leita, ef þar væri byggjanda.

Hann var inn fyrsta vetr í Eiríksey nær miðri inni eystri byggð. Um várit eftir fór hann til Eiríksfjarðar ok tók sér þar bústað. Hann fór þat sumar í ina vestri óbyggð ok gaf víða ørnefni.Hann fór þat sumar í ina vestri óbyggð ok gaf víða örnefni. Hann var annan vetr í Eiríkshólmum við Hvarfsgnípu en it þriðja sumar fór hann allt norðr til Snæfells ok inn í Hrafnsfjǫrð.Hann var annan vetr í Eiríkshólmum við Hvarfsgnípu en it þriðja sumar fór hann allt norðr til Snæfells ok inn í Hrafnsfjörð. Þá þóttist hann kominn fyrir botn Eiríksfjarðar. Hverfr hann þá aftr ok var inn þriðja vetr í Eiríksey fyrir mynni Eiríksfjarðar.

En eftir um sumarit fór hann til Íslands ok kom í Breiðafjǫrð.En eftir um sumarit fór hann til Íslands ok kom í Breiðafjörð. Hann var þann vetr með Ingólfi á Hólmlátri. Um várit bǫrðust þeir Þorgestr, ok fekk Eiríkr ósigr.Um várit börðust þeir Þorgestr, ok fekk Eiríkr ósigr. Eftir þat váru þeir sættir.

Þat sumar fór Eiríkr at byggja land þat, er hann hafði fundit ok hann kallaði Grœnland, því at hann kvað menn þat mjǫk mundu fýsa þangat, ef landit héti vel.Þat sumar fór Eiríkr at byggja land þat, er hann hafði fundit ok hann kallaði Grænland, því at hann kvað menn þat mjök mundu fýsa þangat, ef landit héti vel.

[Svá segir Ari Þorgilsson, at þat sumar fór hálfr þriði tǫgr skipa til Grœnlands ór Breiðafirði og Borgarfirði, en fjórtán kómust út.[Svá segir Ari Þorgilsson, at þat sumar fór hálfr þriði tögr skipa til Grænlands ór Breiðafirði og Borgarfirði, en fjórtán kómust út. Sum rak aftr, en sum týndust. Þat var fimmtán vetrum fyrr en kristni var í lǫg tekin á Íslandi.Þat var fimmtán vetrum fyrr en kristni var í lög tekin á Íslandi. Eiríkr nam síðan Eiríksfjǫrð ok bjó í Brattahlíð.].Eiríkr nam síðan Eiríksfjörð ok bjó í Brattahlíð.].

Chapter 3

Þorgeirr Vífilsson kvángaðist ok fekk Arnóru, dóttur Einars frá Laugarbrekku, Sigmundarsonar, Ketilssonar þistils, er numit hafði Þistilsfjǫrð.Þorgeirr Vífilsson kvángaðist ok fekk Arnóru, dóttur Einars frá Laugarbrekku, Sigmundarsonar, Ketilssonar þistils, er numit hafði Þistilsfjörð.

Ǫnnur dóttir Einars hét Hallveig.Önnur dóttir Einars hét Hallveig. Hennar fekk Þorbjǫrn Vífilsson ok tók með land á Laugarbrekku, á Hellisvǫllum.Hennar fekk Þorbjörn Vífilsson ok tók með land á Laugarbrekku, á Hellisvöllum. Réðst Þorbjǫrn þangat byggðum ok gerðist gǫfugmenni mikit.Réðst Þorbjörn þangat byggðum ok gerðist göfugmenni mikit. Hann var góðr bóndi ok hafði rausnarráð. Guðríðr hét dóttir Þorbjarnar. Hon var kvenna vænst ok inn mesti skǫrungr í ǫllu athœfi sínu.Hon var kvenna vænst ok inn mesti skörungr í öllu athæfi sínu.

Maðr hét Ormr, er bjó at Arnarstapa. Hann átti konu, er Halldís hét. Ormr var góðr bóndi ok vinr Þorbjarnar mikill, ok var Guðríðr þar lǫngum at fóstri með honum.Ormr var góðr bóndi ok vinr Þorbjarnar mikill, ok var Guðríðr þar löngum at fóstri með honum.

Þorgeirr hét maðr. Hann bjó at Þorgeirsfelli. Hann var auðigr at fé ok hafði verit leysingi. Hann átti son, er Einarr hét. Hann var vænn maðr ok vel mannaðr. Hann var ok skartsmaðr mikill. Einarr var í siglingum meðal landa, ok tókst honum þat vel. Var hann jafnan sinn vetr hvárt á Íslandi eða í Nóregi.

Nú er frá því at segja eitt haust, þá er Einarr var á Íslandi, at hann fór með varning sinn út eftir Snæfellstrǫnd ok vildi selja.Nú er frá því at segja eitt haust, þá er Einarr var á Íslandi, at hann fór með varning sinn út eftir Snæfellströnd ok vildi selja. Hann kemr til Arnarstapa. Ormr býðr honum þar at vera, ok þat þiggr Einarr, því at þar var vinátta við kǫrin.Ormr býðr honum þar at vera, ok þat þiggr Einarr, því at þar var vinátta við körin. Var borinn inn varningr hans í eitt útibúr. Einarr braut upp varning sinn ok sýndi Ormi ok heimamǫnnum ok bauð honum af at hafa slíkt er hann vildi.Einarr braut upp varning sinn ok sýndi Ormi ok heimamönnum ok bauð honum af at hafa slíkt er hann vildi. Ormr þá þetta ok talði Einar vera góðan fardreng ok auðnumann mikinn. En er þeir heldu á varninginum, gekk kona fyrir útibúrsdyrrin.

Einarr spurði Orm, hver væri sú in fagra kona, er þar gekk fyrir dyrrin, - "ek hefi eigi hana hér fyrr sét."

Ormr svaraði: "Þat er Guðríðr, fóstra mín, dóttir Þorbjarnar at Laugarbrekku."

Einarr mælti: "Hon mun vera kostr góðr. Eða hafa nǫkkurir menn til komit at biðja hennar?"Eða hafa nökkurir menn til komit at biðja hennar?"

Ormr svarar: "Beðit hefir hennar víst verit, ok liggr þat eigi laust fyrir. Finnst þat á, at hon mun vera mannvǫnd ok svá faðir hennar."Finnst þat á, at hon mun vera mannvönd ok svá faðir hennar."

"Svá, með því," sagði Einarr, "at hér er sú kona, er ek ætla mér at biðja, ok vilda ek, at þessa mála leitaðir þú við Þorbjǫrn, fǫður hennar, ok legðir allan hug á, at þetta mætti framgengt verða."Svá, með því," sagði Einarr, "at hér er sú kona, er ek ætla mér at biðja, ok vilda ek, at þessa mála leitaðir þú við Þorbjörn, föður hennar, ok legðir allan hug á, at þetta mætti framgengt verða. Skal ek þér fullkomna vináttu fyrir gjalda, ef ek get táðit. Má Þorbjǫrn bóndi þat sjá, at okkr væri vel hentar tengðir, því at hann er sómamaðr mikill ok á staðfestu góða, en lausafé hans er mér sagt heldr á fǫrum.Má Þorbjörn bóndi þat sjá, at okkr væri vel hentar tengðir, því at hann er sómamaðr mikill ok á staðfestu góða, en lausafé hans er mér sagt heldr á förum. En mik skortir hvárki land né lausafé ok okkr feðga, ok myndi Þorbirni verða at þessu inn mesti styrkr, ef þetta tœkist."En mik skortir hvárki land né lausafé ok okkr feðga, ok myndi Þorbirni verða at þessu inn mesti styrkr, ef þetta tækist."

Ormr segir: "Víst þykkjumst ek vinr þinn vera, en þó em ek eigi við mitt ráð fúss, at vit berim þetta upp, því at Þorbjǫrn er skapstórr ok þó metnaðarmaðr mikill."Ormr segir: "Víst þykkjumst ek vinr þinn vera, en þó em ek eigi við mitt ráð fúss, at vit berim þetta upp, því at Þorbjörn er skapstórr ok þó metnaðarmaðr mikill."

Einarr kveðst ekki vilja annat en upp væri borit bónorðit. Ormr kvað hann ráða skyldu. Ferr Einarr suðr aftr, unz hann kemr heim.

Nǫkkuru síðar hafði Þorbjǫrn haustboð, sem hann átti vanða til, því at hann var stórmenni mikit.Nökkuru síðar hafði Þorbjörn haustboð, sem hann átti vanða til, því at hann var stórmenni mikit. Kom þar Ormr frá Arnarstapa ok margir aðrir vinir Þorbjarnar.

Ormr kom at máli við Þorbjǫrn ok sagði, at Einarr var þar skǫmmu, frá Þorgeirsfelli, ok gerðist inn efniligsti maðr.Ormr kom at máli við Þorbjörn ok sagði, at Einarr var þar skömmu, frá Þorgeirsfelli, ok gerðist inn efniligsti maðr. Hefr Ormr nú upp bónorðit fyrir hǫnd Einars ok segir þat vel hent fyrir sumra hluta sakar.Hefr Ormr nú upp bónorðit fyrir hönd Einars ok segir þat vel hent fyrir sumra hluta sakar. "Má þér, bóndi, verða at styrkr mikill fyrir fjárkosta sakar."

Þorbjǫrn svarar: "Eigi varði mik slíkra orða af þér, at ek mynda gifta þrælssyni dóttur mína.Þorbjörn svarar: "Eigi varði mik slíkra orða af þér, at ek mynda gifta þrælssyni dóttur mína. Ok þat finnið þér nú, at fé mitt þverr, er slíkt ráð gefið mér. Ok eigi skal hon með þér vera lengr, er þér þótti hon svá lítils gjaforðs verð."

Síðan fór Ormr heim ok hverr annarr boðsmanna til sins heimilis. Guðríðr var eftir með fǫður sínum ok var heima þann vetr.Guðríðr var eftir með föður sínum ok var heima þann vetr.

En at vári hafði Þorbjǫrn vinaboð, ok kom þar margt manna, ok var in bezta veizla.En at vári hafði Þorbjörn vinaboð, ok kom þar margt manna, ok var in bezta veizla. Ok at veizlunni krafði Þorbjǫrn sér hljóðs ok mælti: "Hér hefi ek búit langa ævi, ok hefi ek reynt góðvilja manna við mik ok ástúð.Ok at veizlunni krafði Þorbjörn sér hljóðs ok mælti: "Hér hefi ek búit langa ævi, ok hefi ek reynt góðvilja manna við mik ok ástúð. Kalla ek vel farit hafa vár skipti. En nú tekr hagr minn at óhœgjast fyrir lausafjár sakar, en hér til hefir kallat verit heldr virðingarráð.En nú tekr hagr minn at óhægjast fyrir lausafjár sakar, en hér til hefir kallat verit heldr virðingarráð. Nú vil ek fyrr búinu bregða en sœmðinni týna.Nú vil ek fyrr búinu bregða en sæmðinni týna. Ætla ek fyrr af landi fara en ætt mína svívirða ok vitja heita Eiríks ins rauða, vinar míns, er hann hafði, þá er vit skilðum á Breiðafirði. Ætla ek nú at fara til Grœnlands í sumar, ef svá ferr sem ek vilda."Ætla ek nú at fara til Grænlands í sumar, ef svá ferr sem ek vilda."

Mǫnnum þótti mikil þessi ráðabreytni, því at Þorbjǫrn var vinsæll maðr, en þóttust vita, at Þorbjǫrn mundi svá fremi þetta upp hafa kveðit, at ekki myndi tjóa at letja hann.Mönnum þótti mikil þessi ráðabreytni, því at Þorbjörn var vinsæll maðr, en þóttust vita, at Þorbjörn mundi svá fremi þetta upp hafa kveðit, at ekki myndi tjóa at letja hann. Gaf Þorbjǫrn mǫnnum gjafar, ok var brugðit veizlunni.Gaf Þorbjörn mönnum gjafar, ok var brugðit veizlunni. Síðan fór hverr til síns heima.

Þorbjǫrn selr lǫnd sín ok kaupir sér skip, er uppi stóð í Hraunhafnarósi.Þorbjörn selr lönd sín ok kaupir sér skip, er uppi stóð í Hraunhafnarósi. Réðust til ferðar með honum þrír tigir manna. Var þar í ferð Ormr frá Arnarstapa ok kona hans ok aðrir vinir Þorbjarnar, þeir er eigi vildu við hann skilja.

Síðan létu þeir í haf, ok er þeir váru í hafi, tók af byri. Fengu þeir hafvillur, ok fórst þeim ógreitt um sumarit. Því næst kom sótt í lið þeira, ok andaðist Ormr ok Halldís, kona hans, ok helmingr liðs þeira. Sjó tók at stæra, ok þolðu menn it mesta vás ok vesǫlð á marga vega, en tóku þó Herjólfsnes á Grœnlandi við vetr sjálfan.Sjó tók at stæra, ok þolðu menn it mesta vás ok vesölð á marga vega, en tóku þó Herjólfsnes á Grænlandi við vetr sjálfan.

Sá maðr hét Þorkell, er bjó á Herjólfsnesi. Hann var inn bezti bóndi. Hann tók við Þorbirni ok ǫllum skipverjum hans um vetrinn.Hann tók við Þorbirni ok öllum skipverjum hans um vetrinn. Þorkell veitti þeim skǫruliga.Þorkell veitti þeim sköruliga.

Chapter 4

Í þann tíma var hallæri mikit á Grœnlandi.Í þann tíma var hallæri mikit á Grænlandi. Hǫfðu menn fengit lítit fang, þeir er í veiðiferðir hǫfðu farit, en sumir ekki aftr komnir.Höfðu menn fengit lítit fang, þeir er í veiðiferðir höfðu farit, en sumir ekki aftr komnir.

Sú kona var þar í byggð, er Þorbjǫrg hét.Sú kona var þar í byggð, er Þorbjörg hét. Hon var spákona ok var kǫlluð lítilvǫlva.Hon var spákona ok var kölluð lítilvölva. Hon hafði átt sér níu systr, ok váru allar spákonur, en hon ein var þá á lífi.

Þat var háttr Þorbjargar um vetrum, at hon fór at veizlum, ok buðu þeir menn henni mest heim, er forvitni var á at vita forlǫg sín eða árferð.Þat var háttr Þorbjargar um vetrum, at hon fór at veizlum, ok buðu þeir menn henni mest heim, er forvitni var á at vita forlög sín eða árferð. Ok með því at Þorkell var þar mestr bóndi, þá þótti til hans koma at vita, hvé nær létta myndi óárani þessu, sem yfir stóð. Býðr Þorkell spákonunni heim, ok er henni þar vel fagnat, sem siðr var til, þá er við þess háttar konum skyldi taka. Var henni búit hásæti ok lagt undir hana hœgendi.Var henni búit hásæti ok lagt undir hana hægendi. Þar skyldi í vera hœnsafiðri.Þar skyldi í vera hænsafiðri.

En er hon kom um kveldit ok sá maðr, er móti henni var sendr, þá var hon svá búin, at hon hafði yfir sér tuglamǫttul blán, ok var settr steinum allt í skaut ofan.En er hon kom um kveldit ok sá maðr, er móti henni var sendr, þá var hon svá búin, at hon hafði yfir sér tuglamöttul blán, ok var settr steinum allt í skaut ofan. Hon hafði á hálsi sér glertǫlur, lambskinnskofra svartan á hǫfði ok við innan kattarskinn hvít.Hon hafði á hálsi sér glertölur, lambskinnskofra svartan á höfði ok við innan kattarskinn hvít. Ok hon hafði staf í hendi, ok var á knappr. Hann var búinn með messingu ok settr steinum ofan um knappinn. Hon hafði um sik hnjóskulinda, ok var þar á skjóðupungr mikill, ok varðveitti hon þar í tǫfr sín, þau er hon þurfti til fróðleiks at hafa.Hon hafði um sik hnjóskulinda, ok var þar á skjóðupungr mikill, ok varðveitti hon þar í töfr sín, þau er hon þurfti til fróðleiks at hafa. Hon hafði á fótum kálfskinnsskúa loðna ok í þvengi langa ok á tinknappar miklir á endunum. Hon hafði á hǫndum sér kattskinnsglófa, ok váru hvítir innan ok loðnir.Hon hafði á höndum sér kattskinnsglófa, ok váru hvítir innan ok loðnir.

En er hon kom inn, þótti ǫllum mǫnnum skylt at velja henni sœmiligar kveðjur.En er hon kom inn, þótti öllum mönnum skylt at velja henni sæmiligar kveðjur. Hon tók því sem henni váru menn geðjaðir til. Tók Þorkell bóndi í hǫnd henni ok leiddi hana til þess sætis, sem henni var búit.Tók Þorkell bóndi í hönd henni ok leiddi hana til þess sætis, sem henni var búit. Þorkell bað hana þá renna þar augum yfir hjú ok hjǫrð ok svá híbýli.Þorkell bað hana þá renna þar augum yfir hjú ok hjörð ok svá híbýli. Hon var fámálug um allt.

Borð váru upp tekin um kveldit, ok er frá því at segja, hvat spákonunni var matbúit. Henni var gerr grautr af kiðjamjólk ok matbúin hjǫrtu ór ǫllum kykvendum, þeim er þar váru til.Henni var gerr grautr af kiðjamjólk ok matbúin hjörtu ór öllum kykvendum, þeim er þar váru til. Hon hafði messingarspón ok hníf tannskeftan, tvíhólkaðan af eiri, ok var brotinn af oddrinn.

En er borð váru upp tekin, þá gengr Þorkell bóndi fyrir Þorbjǫrgu ok spyrr, hversu henni þykki þar um at lítast eða hversu skapfelld henni eru þar híbýli eða hættir manna eða hversu fljótliga hon mun vís verða þess, er hann hefir spurt hana ok mǫnnum er mest forvitni at vita.En er borð váru upp tekin, þá gengr Þorkell bóndi fyrir Þorbjörgu ok spyrr, hversu henni þykki þar um at lítast eða hversu skapfelld henni eru þar híbýli eða hættir manna eða hversu fljótliga hon mun vís verða þess, er hann hefir spurt hana ok mönnum er mest forvitni at vita. Hon kallast ekki mundu segja fyrr en um morgininn eftir, er hon hafði áðr sofit um nóttina.

En um morgininn at áliðnum degi var henni veittr sá umbúningr, sem hon þurfti at hafa til at fremja seiðinn. Hon bað ok fá sér konur þær, er kynni frœði þat, sem til seiðsins þarf ok Varðlokur hétu.Hon bað ok fá sér konur þær, er kynni fræði þat, sem til seiðsins þarf ok Varðlokur hétu. En þær konur fundust eigi. Þá var at leitat at um bœinn, ef nǫkkurr kynni.Þá var at leitat at um bæinn, ef nökkurr kynni.

Þá segir Guðríðr: "Hvárki em ek fjǫlkunnig né vísendakona, en þó kenndi Halldís, fóstra mín, mér á Íslandi þat kvæði, er hon kallaði Varðlokur."Þá segir Guðríðr: "Hvárki em ek fjölkunnig né vísendakona, en þó kenndi Halldís, fóstra mín, mér á Íslandi þat kvæði, er hon kallaði Varðlokur."

Þorkell segir: "Þá ertu happfróð."

Hon segir: "Þetta er þat eitt atferli, er ek ætla í engum atbeina at vera, því at ek em kristin kona."

Þorbjǫrg segir: "Svá mætti verða, at þú yrðir mǫnnum at liði hér um, en þú værir þá kona ekki verri en áðr.Þorbjörg segir: "Svá mætti verða, at þú yrðir mönnum at liði hér um, en þú værir þá kona ekki verri en áðr. En við Þorkel mun ek meta at fá þá hluti til, er hafa þarf."

Þorkell herðir nú at Guðríði, en hon kveðst gera mundu sem hann vildi. Slógu þá konur hring um hjallinn, en Þorbjǫrg sat á uppi.Slógu þá konur hring um hjallinn, en Þorbjörg sat á uppi. Kvað Guðríðr þá kvæðit svá fagrt ok vel, at engi þóttist heyrt hafa með fegri rǫdd kvæði kveðit, sá er þar var hjá.Kvað Guðríðr þá kvæðit svá fagrt ok vel, at engi þóttist heyrt hafa með fegri rödd kvæði kveðit, sá er þar var hjá.

Spákonan þakkar henni kvæðit ok kvað margar þær náttúrur nú til hafa sótt ok þykkja fagrt at heyra, er kvæðit var svá vel flutt, - "er áðr vildu við oss skiljast ok enga hlýðni oss veita. En mér eru nú margir þeir hlutir auðsýnir, er áðr var ek duldið, ok margir aðrir. En ek kann þér þat at segja, Þorkell, at hallæri þetta mun ekki haldast lengr en í vetr, ok mun batna árangr, sem várar. Sóttarfar þat, sem á hefir legit, mun ok batna vánu bráðara. En þér, Guðríðr, skal ek launa í hǫnd liðsinni þat, er oss hefir af þér staðit, því at þín forlǫg eru mér nú allgløggsæ.En þér, Guðríðr, skal ek launa í hönd liðsinni þat, er oss hefir af þér staðit, því at þín forlög eru mér nú allglöggsæ. Þú munt gjaforð fá hér á Grœnlandi, þat er sœmiligast er, þó at þér verði þat eigi til langæðar, því at vegir þínir liggja út til Íslands, ok mun þar koma frá þér bæði mikill ætt ok góð, ok yfir þínum kynkvíslum skína bjartari geislar en ek hafa megin til at geta slikt vandliga sét.Þú munt gjaforð fá hér á Grænlandi, þat er sæmiligast er, þó at þér verði þat eigi til langæðar, því at vegir þínir liggja út til Íslands, ok mun þar koma frá þér bæði mikill ætt ok góð, ok yfir þínum kynkvíslum skína bjartari geislar en ek hafa megin til at geta slikt vandliga sét. Enda far þú nú heil ok vel, dóttir."

Síðan gengu menn at vísendakonunni, ok frétti þá hverr þess, er mest forvitni var á at vita. Hon var ok góð af frásǫgnum.Hon var ok góð af frásögnum. Gekk þat ok lítt í tauma, er hon sagði. Þessu næst var komit eftir henni af ǫðrum bœ.Þessu næst var komit eftir henni af öðrum bæ. Fór hon þá þangat. Þá var sent eftir Þorbirni, því at hann vildi eigi heima vera, meðan slík hindrvitni var framið.

Veðrátta batnaði skjótt, sem Þorbjǫrg hafði sagt.Veðrátta batnaði skjótt, sem Þorbjörg hafði sagt. Býr Þorbjǫrn skip sitt ok ferr þar til, er hann kemr í Brattahlíð.Býr Þorbjörn skip sitt ok ferr þar til, er hann kemr í Brattahlíð. Eiríkr tekr vel við honum með blíðu ok kvað þat vel, er hann var þar kominn. Var Þorbjǫrn með honum um vetrinn ok skuldalið hans, en þeir vistuðu háseta með bóndum.Var Þorbjörn með honum um vetrinn ok skuldalið hans, en þeir vistuðu háseta með bóndum. Eftir um várit gaf Eiríkr Þorbirni land á Stokkanesi, ok var þar gerr sœmiligr bœr, ok bjó hann þar síðan.Eftir um várit gaf Eiríkr Þorbirni land á Stokkanesi, ok var þar gerr sæmiligr bær, ok bjó hann þar síðan.

Chapter 5

Eiríkr átti þá konu, er Þjóðhildr hét, ok við henni tvá sonu. Hét annarr Þorsteinn, en annarr Leifr. Þeir váru báðir efniligir menn. Var Þorsteinn heima með fǫður sínum, ok var eigi sá maðr á Grœnlandi, er jafnmannvænn þótti sem hann.Var Þorsteinn heima með föður sínum, ok var eigi sá maðr á Grænlandi, er jafnmannvænn þótti sem hann. Leifr hafði siglt til Nóregs ok var með Óláfi konungi Tryggvasyni.

En er Leifr sigldi af Grœnlandi um sumarit, urðu þeir sæhafa til Suðreyja.En er Leifr sigldi af Grænlandi um sumarit, urðu þeir sæhafa til Suðreyja. Þaðan byrjaði þeim seint, ok dvǫlðust þeir þar lengi um sumarit.Þaðan byrjaði þeim seint, ok dvölðust þeir þar lengi um sumarit.

Leifr lagði þokka á konu þá, er Þórgunna hét. Hon var kona ættstór, ok skilði Leifr, at hon mundi vera margkunnig.

En er Leifr bjóst brott, beiddist Þórgunna at fara með honum. Leifr spurði, hvárt þat væri nǫkkut vili frænda hennar.Leifr spurði, hvárt þat væri nökkut vili frænda hennar. Hon kveðst þat ekki hirða.

Leifr kveðst eigi þat kunna at sjá at sínu ráði at gera hertekna svá stórættaða konu í ókunnu landi, - "en vér liðfáir."

Þórgunna mælti: "Eigi er víst, at þér þykki því betr ráðit."

"Á þat mun ek þó hætta," sagði Leifr.

"Þá segi ek þér," sagði Þórgunna, "at ek mun fara kona eigi ein saman, ok em ek með barni. Segi ek þat af þínum vǫldum.Segi ek þat af þínum völdum. Get ek, at þat muni vera sveinbarn, þá er fœðist.Get ek, at þat muni vera sveinbarn, þá er fæðist. En þóttú vilir engan gaum at gefa, þá mun ek upp fœða sveininn ok þér senda til Grœnlands, þegar fara má með ǫðrum mǫnnum.En þóttú vilir engan gaum at gefa, þá mun ek upp fæða sveininn ok þér senda til Grænlands, þegar fara má með öðrum mönnum. En ek get, at þér verði at þvílíkum nytjum sonareignin sem nú verðr skilnaðr okkarr til. En koma ætla ek mér til Grœnlands, áðr lýkr."En koma ætla ek mér til Grænlands, áðr lýkr."

Leifr gaf henni fingrgull ok vaðmálsmǫttul grœnlenzkan ok tannbelti.Leifr gaf henni fingrgull ok vaðmálsmöttul grænlenzkan ok tannbelti. Þessi sveinn kom til Grœnlands ok nefndist Þorgils.Þessi sveinn kom til Grænlands ok nefndist Þorgils. Leifr tók við honum at faðerni. Ok er þat sumra manna sǫgn, at þessi Þorgils hafi komit til Íslands fyrir Fróðárundr um sumarit.Ok er þat sumra manna sögn, at þessi Þorgils hafi komit til Íslands fyrir Fróðárundr um sumarit. En sjá Þorgils var síðan á Grœnlandi, ok þótti þar enn eigi kynjalaust um hann verða, áðr lauk.En sjá Þorgils var síðan á Grænlandi, ok þótti þar enn eigi kynjalaust um hann verða, áðr lauk.

Þeir Leifr sigldu brott ór Suðreyjum ok tóku Nóreg um haustit. Fór Leifr til hirðar Óláfs konungs Tryggvasonar. Lagði konungr á hann góða virðing ok þóttist sjá, at hann mundi vera vel menntr maðr.

Eitt sinn kom konungr at máli við Leif ok sagði: "Ætlar þú til Grœnlands í sumar?"Eitt sinn kom konungr at máli við Leif ok sagði: "Ætlar þú til Grænlands í sumar?"

"Þat ætla ek," sagði Leifr, "ef þat er yðvarr vili."

Konungr svarar: "Ek get, at þat muni vel vera, ok skaltu þangat fara með erendum mínum, at boða þar kristni."

Leifr kvað hann ráða skyldu, en kveðst hyggja, at þat erendi myndi torflutt á Grœnlandi.Leifr kvað hann ráða skyldu, en kveðst hyggja, at þat erendi myndi torflutt á Grænlandi.

Konungr kveðst eigi þann mann sjá, er betr væri til fallinn en hann, - "ok muntu giftu til bera."

"Þat mun því at eins," segir Leifr, "ef ek nýt yðvar við."

Lætr Leifr í haf ok er lengi úti ok hitti á lǫnd þau, er hann vissi áðr enga ván til.Lætr Leifr í haf ok er lengi úti ok hitti á lönd þau, er hann vissi áðr enga ván til. Váru þar hveitiakrar sjálfsánir ok vínviðr vaxinn. Þar váru þau tré, er mǫsurr heita, ok hǫfðu þeir af þessu ǫllu nǫkkur merki, sum tré svá mikil, at í hús váru lǫgð.Þar váru þau tré, er mösurr heita, ok höfðu þeir af þessu öllu nökkur merki, sum tré svá mikil, at í hús váru lögð.

Leifr fann menn á skipflaki ok flutti heim með sér. Sýndi hann í því ina mestu stórmennsku ok drengskap sem mǫrgu ǫðru, er hann kom kristni á landit, ok var jafnan síðan kallaðr Leifr inn heppni.Sýndi hann í því ina mestu stórmennsku ok drengskap sem mörgu öðru, er hann kom kristni á landit, ok var jafnan síðan kallaðr Leifr inn heppni.

Leifr tók land í Eiríksfirði ok fór heim síðan í Brattahlíð. Tóku þar allir menn vel við honum. Hann boðaði brátt kristni um landit ok almenniliga trú ok sýndi mǫnnum orðsending Óláfs konungs Tryggvasonar ok sagði, hversu mǫrg ágæti ok mikil dýrð fylgði þessum sið.Hann boðaði brátt kristni um landit ok almenniliga trú ok sýndi mönnum orðsending Óláfs konungs Tryggvasonar ok sagði, hversu mörg ágæti ok mikil dýrð fylgði þessum sið.

Eiríkr tók því máli seint, at láta sið sinn, en Þjóðhildr gekk skjótt undir ok lét gera kirkju eigi allnær húsunum. Þat hús var kallat Þjóðhildarkirkja. Hafði hon þar fram bœnir sínar ok þeir menn, sem við kristni tóku.Hafði hon þar fram bænir sínar ok þeir menn, sem við kristni tóku. Þjóðhildr vildi ekki samræði við Eirík, síðan hon tók trú, en honum var þat mjǫk móti skapi.Þjóðhildr vildi ekki samræði við Eirík, síðan hon tók trú, en honum var þat mjök móti skapi.

Á því gerðist orð mikit, at menn myndi leita lands þess, er Leifr hafði fundit. Var þar formaðr at Þorsteinn Eiríksson, fróðr maðr ok vinsæll. Eiríkr var ok til beðinn, ok trúðu menn hans gæfu framast ok forsjá. Hann var lengi fyrir, en kvað eigi nei við, er vinir hans báðu hann til, bjuggu síðan skip þat, er Þorbjǫrn hafði út haft, ok váru til ráðnir tuttugu menn, ok hǫfðu lítit fé, eigi meir en vápn ok vistir.Hann var lengi fyrir, en kvað eigi nei við, er vinir hans báðu hann til, bjuggu síðan skip þat, er Þorbjörn hafði út haft, ok váru til ráðnir tuttugu menn, ok höfðu lítit fé, eigi meir en vápn ok vistir.

Þann myrgin, er Eiríkr reið heiman, tók hann einn kistil, ok var þar í gull ok silfr. Fal hann þat ok fór síðan leiðar sinnar, ok bar svá til, at hann fell af baki, ok brotna rifin í síðunni, en lesti hǫndina í axlarliðnum.Fal hann þat ok fór síðan leiðar sinnar, ok bar svá til, at hann fell af baki, ok brotna rifin í síðunni, en lesti höndina í axlarliðnum. Af þeim atburð sagði hann Þjóðhildi, konu sinni, at hon tœki féit á brott, lézt þess hafa at goldit, er hann hafði féit fólgit.Af þeim atburð sagði hann Þjóðhildi, konu sinni, at hon tæki féit á brott, lézt þess hafa at goldit, er hann hafði féit fólgit.

Síðan sigldu þeir út ór Eiríksfirði með gleði mikilli. Þótti þeim allvænt um sitt efni. Þá velkði úti lengi í hafi, ok kómu þeir ekki á þær slóðir, sem þeir vildu. Þeir kómu í sýn við Ísland, ok svá hǫfðu þeir fugl af Írlandi.Þeir kómu í sýn við Ísland, ok svá höfðu þeir fugl af Írlandi. Rak þá skip þeira um haf innan, fóru aftr um haustit ok váru allmjǫk væstir ok þrekaðir, koma við vetr sjálfan á Eiríksfjǫrð.Rak þá skip þeira um haf innan, fóru aftr um haustit ok váru allmjök væstir ok þrekaðir, koma við vetr sjálfan á Eiríksfjörð.

Þá mælti Eiríkr: "Kátari sigldum vér í sumar út ór firðinum en nú erum vér, ok eru nú þó enn mǫrg góð at."Þá mælti Eiríkr: "Kátari sigldum vér í sumar út ór firðinum en nú erum vér, ok eru nú þó enn mörg góð at."

Þorsteinn svarar: "Þat er nú hǫfðingligt bragð at sjá nǫkkut gott ráð fyrir þeim mǫnnum ǫllum, sem hér eru nú ráðstafalausir, ok fá þeim vist í vetr."Þorsteinn svarar: "Þat er nú höfðingligt bragð at sjá nökkut gott ráð fyrir þeim mönnum öllum, sem hér eru nú ráðstafalausir, ok fá þeim vist í vetr."

Eiríkr svarar: "Þat er jafnan satt, sem mælt er, at eigi veit, fyrr en svarat er, ok svá mun hér fara. Skal nú hafa ráð þín um þetta."

Fóru nú allir þeir, er eigi hǫfðu aðrar vistir, með þeim feðgum.Fóru nú allir þeir, er eigi höfðu aðrar vistir, með þeim feðgum. Síðan fóru þeir heim í Brattahlíð ok váru þar um vetrinn.