Bókastaðir

Eyvindr karpi nam land milli Almannafljóts ok Geirlandsár, ok bjó at Forsi, fyrir vestan Móðólfsgnúp; hans synir váru þeir Móðólfr, faðir þeira Hrólfs ok Ketils ok Ástríðar mannvitsbrekku; annarr var Ǫnundr, faðir Þraslaugar, móður Tyrfings ok Halldórs, fǫður Tyrfings, fǫður Teits.annarr var Önundr, faðir Þraslaugar, móður Tyrfings ok Halldórs, föður Tyrfings, föður Teits. Áðr Almannafljót hlypi var þat kallat Raftalœkr.

Maðr hét Ketill enn fíflski, son Jórunnar mannvitsbrekku, dóttur Ketils flatnefs; hann fór af Suðreyjum til Íslands; hann var kristinn; hann nam land milli Geirlandsár ok Fjarðarár, fyrir ofan Nýkoma. Ketill bjó í Kirkjubœ; þar hǫfðu áðr setit Papar, ok eigi máttu þar heiðnir menn búa.þar höfðu áðr setit Papar, ok eigi máttu þar heiðnir menn búa. Ketill var faðir Ásbjarnar, fǫður Þorsteins, fǫður Surts, fǫður Sighvats lǫgsǫgumanns, fǫður Kolbeins [fǫður Guðrúnar, móður Narfa ok Loðmundar Skeggjasonar].Ketill var faðir Ásbjarnar, föður Þorsteins, föður Surts, föður Sighvats lögsögumanns, föður Kolbeins [föður Guðrúnar, móður Narfa ok Loðmundar Skeggjasonar]. Hildr hét dóttir Ásbjarnar, móðir Þóris, fǫður Hildar, er Skarpheðinn átti.Hildr hét dóttir Ásbjarnar, móðir Þóris, föður Hildar, er Skarpheðinn átti. Þorbjǫrg hét dóttir Ketils ens fíflska;Þorbjörg hét dóttir Ketils ens fíflska; hana átti Váli, son Loðmundar ens gamla. [Þórðr hét son Surts ór Kirkjubœ, faðir Guðrúnar, móður Þóru, móður Þorsteins holmuns, fǫður Gunnhildar, móður Jódísar, móður Vilborgar, móður Magnúss, fǫður Snorra, fǫður Hallberu, er átti Markús Þórðarson á Melum].hana átti Váli, son Loðmundar ens gamla. [Þórðr hét son Surts ór Kirkjubœ, faðir Guðrúnar, móður Þóru, móður Þorsteins holmuns, föður Gunnhildar, móður Jódísar, móður Vilborgar, móður Magnúss, föður Snorra, föður Hallberu, er átti Markús Þórðarson á Melum].

Bǫðmóðr hét maðr, er land nam milli Drífandi ok Fjarðarár, ok upp til Böðmóðshorns;Böðmóðr hét maðr, er land nam milli Drífandi ok Fjarðarár, ok upp til Böðmóðshorns; hann bjó í Böðmóðstungu; hans son var Óleifr, er Óleifsborg er við kend; hann bjó í Holti. Hans son var Vestarr, faðir Helga, fǫður Gró, er Glœðir átti.Hans son var Vestarr, faðir Helga, föður Gró, er Glœðir átti.

Eysteinn enn digri fór af Sunnmœri til Íslands; hann nam land fyrir austan Geirlandsá til móts við Ketil enn fífiska, ok bjó í Geirlandi; hans son var Þorsteinn frá Keldugnúpi; [hann var faðir Þorkels, fǫður Þorsteins frá Keldugnúpi, fǫður Þoríðar, móður Álofar, móður Guðrúnar, móður Þorvalds, fǫður Ingiríðar, móður Ástríðar, móður Ingibjargar, móður Þuríðar, móður Hallberu, er átti Markús Þórðarson á Melum].[hann var faðir Þorkels, föður Þorsteins frá Keldugnúpi, föður Þoríðar, móður Álofar, móður Guðrúnar, móður Þorvalds, föður Ingiríðar, móður Ástríðar, móður Ingibjargar, móður Þuríðar, móður Hallberu, er átti Markús Þórðarson á Melum].

Eysteinn son Hrana Hildissonar paraks, fór ór Noregi til Íslands; hann kaupir lǫnd at Eysteini digra, þau er hann hafði numit, ok kvað vera Meðallǫnd;hann kaupir lönd at Eysteini digra, þau er hann hafði numit, ok kvað vera Meðallönd; hann bjó at Skarði. Hans bǫrn váru þau Hildir ok Þorljót, er átti Þorsteinn at Keldugnúpi.Hans börn váru þau Hildir ok Þorljót, er átti Þorsteinn at Keldugnúpi. Hildir vildi fœra bú sítt í Kirkjubœ eftir Ketil, ok hugði at þar mundi heiðinn maðr mega búa; enn er hann kom nær at túngarði, varð hann bráðdauðr; þar liggr hann í Hildishaugi.

Vilbaldr hét maðr, bróður Áskels hnokkans; hann fór af Írlandi til Íslands, ok hafði skip þat er hann kallaði Kúða, ok kom í Kúðafljótsós; hann nam Tunguland á milli Skaftár ok Hólmsár, ok bjó á Búlandi; hans bǫrn váru þau Bjólan, faðir Þorsteins, ok Ǫlvér muðr, ok Bjollok, er átti Áslákr örgoði.hans börn váru þau Bjólan, faðir Þorsteins, ok Ölvér muðr, ok Bjollok, er átti Áslákr örgoði.

Leiðólfr kappi hét maðr; hann nam land fyrir austan Skaftá til Drífandi, ok bjó at Á fyrir austan Skaftá, út frá Skál, enn annat bú átti hann á Leiðólfsstǫðum undir Leiðólfsfelli, ok var þar þá mart bygða.hann nam land fyrir austan Skaftá til Drífandi, ok bjó at Á fyrir austan Skaftá, út frá Skál, enn annat bú átti hann á Leiðólfsstöðum undir Leiðólfsfelli, ok var þar þá mart bygða. Leiðólfr var faðir Þórunnar, móður Hróars Tungugoða. Hróarr átti Arngunni Hámundardóttur, systur Gunnars frá Hlíðarenda; þeira bǫrn váru þau Hámundr halti ok Ormhildr.þeira börn váru þau Hámundr halti ok Ormhildr. Vébrandr hét son Hróars ok ambáttar. Hróarr tók Þórunni brún, dóttur Þorgils ór Hvammi í Mýdal; Þorfinnr hét son þeira. Hróarr bjó fyrst í Ásum; síðan tók hann Lómagnúpslǫnd af Eysteini, syni Þorsteins titlings ok Uðar Eyvindardóttur, systur þeira Móðólfs ok Branda.síðan tók hann Lómagnúpslönd af Eysteini, syni Þorsteins titlings ok Uðar Eyvindardóttur, systur þeira Móðólfs ok Branda. Þraslaug var dóttur Þorsteins titlings, er átti Þórðr freysgoði. Ǫnundr tǫskubak, frændi Þorsteinsbarna, skoraði Hróari á hólm á Skaftafellsþingi, ok fell at fótum Hróari.Önundr töskubak, frændi Þorsteinsbarna, skoraði Hróari á hólm á Skaftafellsþingi, ok fell at fótum Hróari. Þorsteinn Upplendingr tók Þórunni brún ok flutti útan; Hróarr fór ok útan; þá drap hann Þröst berserk á hólmi, er nauðga vildi eiga Sigríði konu hans, enn þeir Þorsteinn sættust. Móðólfssynir váru at vígi Hróars, ok Þórir, mágr þeira, Brandr frá Gnúpum ok Steinólfr búi hans. Hámundr hefndi þeira Hróars.

Ísólfr hét maðr; hann kom út síð landnámatíðar ok skoraði á Vilbald til landa eðr hólmgǫngu, enn Vilbaldr vildi eigi berjast ok fór brutt af Búlandi;hann kom út síð landnámatíðar ok skoraði á Vilbald til landa eðr hólmgöngu, enn Vilbaldr vildi eigi berjast ok fór brutt af Búlandi; hann átti þá land milli Hólmsár ok Kúðafljóts. Enn Ísólfr fór á Búland ok átti land milli Kúðafljóts ok Skaftár. Hans son var Hrani á Hranastǫðum, enn dóttir Bjǫrg, er átti Ǫnundr son Eyvindar karpa;Hans son var Hrani á Hranastöðum, enn dóttir Björg, er átti Önundr son Eyvindar karpa; Þraslaug var dóttir þeira, er átti Þórarinn son Ǫlvés í Hǫfða.Þraslaug var dóttir þeira, er átti Þórarinn son Ölvés í Höfða.

Hrafn hafnarlykill var víkingr mikill; hann fór til Íslands ok nam land milli Hólmsár ok Eyjarár ok bjó í Dynskógum; hann vissi fyrir elds uppkvámu ok fœrði bú sítt í Lágey; hans son var Áslákr örgoði, er Lágeyingar eru frá komnir.

Maðr hét Hrólfr hǫggvandi;Maðr hét Hrólfr höggvandi; hann bjó á Norðmœri, þar sem hét Moldatún; hans synir váru þeir Vémundr ok Molda-Gnúpr; þeir váru vígamenn miklir ok járnsmiðir. Vémundr kvað þetta, er hann var í smiðju:

Gnúpr fór til Íslands fyrir vígasakir þeira brœðra, ok nam land milli Kúðafljóts ok Eyjarár, ok Álftaveralt; þar var þá vatn mikit ok álftveiðr á. Molda-Gnúpr seldi mǫrgum mǫnnum af landnámi sínu, ok gerðist þar fjölbygt, áðr jarðeldr rann þar ofan, enn þá flýðu þeir vestr til Hǫfðabrekku, ok gerðu þar tjaldbúðir, er heitir á Tjaldavelli;Molda-Gnúpr seldi mörgum mönnum af landnámi sínu, ok gerðist þar fjölbygt, áðr jarðeldr rann þar ofan, enn þá flýðu þeir vestr til Höfðabrekku, ok gerðu þar tjaldbúðir, er heitir á Tjaldavelli; enn Vémundr, son Sigmundar kleykis, leyfði þeim eigi þarvist; þá fóru þeir í Hrossagarð ok gerðu þar skála, ok sátu þar um vetrinu, og gerðist þar ófriðr með þeim ok vígafar. Enn um várit eftir fóru þeir Molda-Gnúpr vestr í Grindavík ok staðfestust þar; þeir hǫfðu fátt kvikfjár.þeir höfðu fátt kvikfjár. Þeir váru þá fulltíða synir Molda-Gnúps, Bjǫrn ok Gnúpr, Þorsteinn hrungnir ok Þórðr leggjaldi.Þeir váru þá fulltíða synir Molda-Gnúps, Björn ok Gnúpr, Þorsteinn hrungnir ok Þórðr leggjaldi. Bjǫrn dreymdi um nótt at bergbúi kœmi at honum ok bauð at gera félag við hann, enn hann þóttist játa því;Björn dreymdi um nótt at bergbúi kœmi at honum ok bauð at gera félag við hann, enn hann þóttist játa því; eftir þat kom hafr til geita hans, ok tingaðist þá svo skjótt fé hans, at hann varð skjótt vellauðigr; síðan var hann Hafr-Bjǫrn kallaðr.síðan var hann Hafr-Björn kallaðr. Þat sá ófreskir menn, at landvættir allar fylgðu Hafr-Birni til þings, enn þeim Þorsteini ok Þórði til veiðar ok fiski. Hafr-Bjǫrn átti Jórunni, stjúpdóttur Gnúps bróður síns;Hafr-Björn átti Jórunni, stjúpdóttur Gnúps bróður síns; þeira son var Svertingr er átti Húngerði, dóttur Þórodds Tungu-Oddssonar ok Jófríðar Gunnarsdóttur; þeira dóttir Þorbjǫrg móðir Sveinbjarnar, fǫður Bótólfs, fǫður Þórdísar, móður Helgu, móður Guðnýjar, móður Sturlusona.þeira dóttir Þorbjörg móðir Sveinbjarnar, föður Bótólfs, föður Þórdísar, móður Helgu, móður Guðnýjar, móður Sturlusona. Gnúpr Molda-Gnúpsson átti Arnbjörgu Þaþormsdóttur. Iðunn var dóttir Molda-Gnúps, er átti Þjóstarr á Álftanesi. Þormóðr var son þeira, sem fyrr er ritat.

Eysteinn hét maðr, son Þorsteins drangakarls; hann fór til Íslands af Hálogalandi ok braut skip sítt, enn meiddist sjálfr í viðum. Hann bygði Fagradal, enn kerlingu eina rak af skipinu í Kerlingarfjǫrð;Hann bygði Fagradal, enn kerlingu eina rak af skipinu í Kerlingarfjörð; þar er nú Höfðársandr. Ǫlvér son Eysteins nam land fyrir austan Grímsá;Ölvér son Eysteins nam land fyrir austan Grímsá; þar hafði engi maðr þorat at nema fyrir landvættum, síðan Hjǫrleifr var drepinn.þar hafði engi maðr þorat at nema fyrir landvættum, síðan Hjörleifr var drepinn. Ǫlvér bjó í Hǫfða;Ölvér bjó í Höfða; hans son var Þórarinn í Hǫfða, bróðir sammœðri Halldórs Örnólfsonar, er Mǫrðr órœkja vá undir Hömrum, ok Arnórs, er þeir Flosi ok Kolbeinn, synir Þórðar Freysgoða, vágu á Skaftafells þingi.hans son var Þórarinn í Höfða, bróðir sammœðri Halldórs Örnólfsonar, er Mörðr órœkja vá undir Hömrum, ok Arnórs, er þeir Flosi ok Kolbeinn, synir Þórðar Freysgoða, vágu á Skaftafells þingi.

Sigmundr kleykir, son Ǫnundar bílds, nam land milli Grímsár ok Kerlingarár, er þá fell fyrir vestan Hǫfða;Sigmundr kleykir, son Önundar bílds, nam land milli Grímsár ok Kerlingarár, er þá fell fyrir vestan Höfða; frá Sigmundi eru þrír byskupar komnir; Þorlákr ok Páll ok Brandr.

Bjǫrn hét maðr, auðigr ok ofláti mikill;Björn hét maðr, auðigr ok ofláti mikill; hann fór til Íslands af Valldresi, ok nam land milli Kerlingarár ok Hafrsár, ok bjó at Reyni; hann átti ilt við Loðmund enn gamla. Frá Reyni-Birni er enn helgi Þorlákr byskup kominn [langfeðgum at telja].

Loðmundr enn gamli nam land milli Hafrsár ok Fúlalœkjar, sem fyrr er ritat; þat er þá hét Fúlalœkr er nú kǫlluð Jǫkulsá á Sólheimasandi, er skilr landsfjórðunga.þat er þá hét Fúlalœkr er nú kölluð Jökulsá á Sólheimasandi, er skilr landsfjórðunga.

Loðmundr enn gamli á Sólheimum átti sex sonu eðr fleiri: Váli hét son hans, faðir Sigmundar, er átti Oddlaugu, dóttur Eyvindar ens eyverska. Sumarliði hét annarr son Loðmundar, faðir Þorsteins holmunns í Mǫrk, fǫður Þóru, móður Steins, fǫður Þóru, móður Surts ens hvíta Skaftastjúps;Sumarliði hét annarr son Loðmundar, faðir Þorsteins holmunns í Mörk, föður Þóru, móður Steins, föður Þóru, móður Surts ens hvíta Skaftastjúps; hann var Sumarliðason; Skafti lǫgsǫgumaðr átti Þóru síðar enn Sumarliði;Skafti lögsögumaðr átti Þóru síðar enn Sumarliði; þat segir í Ǫlfusinga kyni.þat segir í Ölfusinga kyni. Vémundr hét enn þriði son Loðmundar, faðir Þorkǫtlu, er átti Þorsteinn vífill;Vémundr hét enn þriði son Loðmundar, faðir Þorkötlu, er átti Þorsteinn vífill; þeira dóttir var Arnkatla, móðir Hróa ok Þórdísar, er átti Steinn Brandsson; þeira dóttir var Þóra, er átti Sumarliði ok Skafti lǫgsǫgumaðr.þeira dóttir var Þóra, er átti Sumarliði ok Skafti lögsögumaðr. Ari hét enn fjórði, Hróaldr hét enn fimti, Ófeigr hét enn sétti son Loðmundar, laungetinn; hann átti Þraslaugu, dóttur Eyvindar eyverska, systur Oddlaugar; frá þeim ǫllum er mart manna komit.frá þeim öllum er mart manna komit.

Nú eru rituð landnám í Austfirðinga fjórðungi, eftir því sem vitrir menn ok fróðir hafa sagt; hefir í þeim fjórðungi mart stórmenni verit síðan, ok þar hafa margar stórar sǫgur gerzt.hefir í þeim fjórðungi mart stórmenni verit síðan, ok þar hafa margar stórar sögur gerzt. Enn þessir hafa þar stærstir landnámsmenn verit: Þorsteinn hvíti, Brynjólfr enn gamli, Graut-Atli ok Ketill Þiðrandasynir, Hrafnkell goði, Bǫðvarr enn hvíti, Hrollaugr, son Rǫgnvalds jarls, Ǫzurr, son Ásbjarnar Heyjangrs-Bjarnarsonar, er Freysgyðlingar eru frá komnir, Ketill enn fíflski, Leiðólfr kappi.Enn þessir hafa þar stærstir landnámsmenn verit: Þorsteinn hvíti, Brynjólfr enn gamli, Graut-Atli ok Ketill Þiðrandasynir, Hrafnkell goði, Böðvarr enn hvíti, Hrollaugr, son Rögnvalds jarls, Özurr, son Ásbjarnar Heyjangrs-Bjarnarsonar, er Freysgyðlingar eru frá komnir, Ketill enn fíflski, Leiðólfr kappi.

Hér hefjast upp landnám í Sunnlendinga fjórðungi, er með mestum blóma er alls Íslands fyrir landskosta sakir ok hǫfðingja þeira er þar hafa bygt, bæði lærðir ok ólærðir.Hér hefjast upp landnám í Sunnlendinga fjórðungi, er með mestum blóma er alls Íslands fyrir landskosta sakir ok höfðingja þeira er þar hafa bygt, bæði lærðir ok ólærðir.